1-rasm - Dekapodli qisqichbaqasimonlar vakillari: 1 - qisqichbaqalar Pandalus borealis; 2 – Qisqichbaqa Eriphiavemicosa; 3 – zohid qisqichbaqasi Pagurus bernhardus; 4 - Norvegiya omar (Nephrops norvegicus).
Segmentatsiya xilma-xil, ibtidoiy shakllarda u omonomga yaqin. Segmentlar soni 5 dan 50 gacha. Odatda segmentlar bo'limlarni tashkil qiladi - bosh, ko'krak va qorin bo'shlig'i, shuningdek, bosh va ko'krak segmentlarining turli darajadagi birlashishi mavjud. Boshning qo'shimchalaridan eng xarakterlisi ikki juft antenna (antennalar yoki antennalar I va antennalar) va halqa palpasiga gomologik antennalardir.
Oyoqlar ko'p hollarda ikki tarmoqli bo'lib, bu ibtidoiy belgidir.
Tananing integumenti ko'pincha ohak karbonat tuzlari cho'kindilari va gipodermal epiteliyning pastki qatlami bilan mustahkamlangan xitinli kesikula bilan ifodalanadi. Qisqichbaqasimonlarda quruqlikdagi artropodlarda tanadan suvning bug'lanishiga to'sqinlik qiluvchi kesikulaning eng yuqori qatlami (epikutikula) yo'q. Integumentning orqa tomoni ko'pincha xarakterli burma (karapas) hosil qiladi, u ba'zan tanani yon tomondan qoplaydi va gill bo'shlig'iga olib boradigan yoriq qoldiradi.
Qisqichbaqasimonlarning nafas olish tizimi oyoq-qo'llari bilan bog'langan gillalar bilan ifodalanadi. Qon aylanish tizimiga teshiklari bo'lgan yurak - ostilar, shuningdek, rivojlanish darajasi turlicha bo'lgan tomirlar kiradi. Ikkinchisi bo'lmasligi mumkin.
Shakl - 1 Dafniyaning tuzilishi: 1 - oldingi antenna; 2 - orqa antenna; 3 - naupliar ocellus; 4 - murakkab ko'z; 5 - ichaklar; 6 - yurak; 7 - tuxumdon; 8 - nasl qopidagi embrionlar; 9 - qorin bo'shlig'i; 10 - ko'krak oyog'i
Chiqaruvchi organlar antennalar yoki maksillalar tagida ochiladigan modifikatsiyalangan koelomoduktlardir. Asab apparati turli murakkablikdagi qorin nerv zanjiridir. Sezgi organlari xilma-xildir: teginish va kimyoviy sezgi organlari (sezuvchi tuklar), statokistlar va ko'zlar, ular oddiy (lichinkalar va ibtidoiy shakllarda) yoki murakkab (qirrali) bo'lishi mumkin.
Qisqichbaqalarning katta qismi ikki xonali bo'lib, bu ko'pincha jinsiy dimorfizm bilan birga keladi. Ko'payish jinsiydir. Quyi kerevitlarda partenogenez va partenogenetik va biseksual avlodlarning almashinishi (geterogoniya) sodir bo'ladi. Urug'lantirish spermatoforik yoki kopulyatsiya bilan amalga oshiriladi. Tuxumlarning bo'linishi to'liq bo'lishi mumkin, keyin rivojlanish metamorfoz bilan davom etadi va birinchi lichinka bosqichi (nauplius) barcha guruhlarga xosdir. Ko'pgina qisqichbaqasimonlar bevosita rivojlanishga ega.
Sinfda ko'p sonli otryadlarga ega to'qqizta kichik sinf mavjud. Eng ibtidoiysi shoxli oyoqlilar bo'lib, ularda bosh ko'krak bilan birikmaydi, ko'krak oyoqlari esa barg shaklida bo'lib, harakat, nafas olish va og'izni oziqlantirish funktsiyalarini bajaradi. Vakil - shoxsimon (Branchipius).
Do'stlaringiz bilan baham: |