O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona davlat unversiteti



Download 40,45 Kb.
bet1/8
Sana09.06.2022
Hajmi40,45 Kb.
#648319
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
MUSTAQIL TALIM YOSHLAR FIZIOLOGIYASI
Imom G\'azzoliy. Mukoshafatul-qulub, foydali fayllar uz portlatib-payvandlash-va-bunday-birikmaning-xususiyatlari-ultra-tovushli-payvandlash-uni-texnologiyasi-va-uskunalari, 9-маъруза (2), download, Bahrom, Давлат ва ҳуқуқ назарияси оралиқ саволлари Ўзб, 1-laboratoriya ishi, 85adf9e2-a701-019b-c461-58364bd29291, zakaz MUSTAQIL ISHI, Zamonaviy axborot uzatish va saqlash vositalari, Ochiq kalit infratuzilmasi., Oʻzbek adabiyoti - Vikipediya, Kurs ishi. 531-18. Murodjon Ermatov, Hujjat (5), Innovatsion kurs ishi

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI

FARG’ONA DAVLAT UNVERSITETI

TARIX FAKULTETI

19.76 B GURUH TALABASI ISLOMIDDIN MUSOJONOVNING YOSHLAR FIZIOLOGIYASI VA GIGIYENASI FANIDAN “BOLALARDA IKKINCHI SIGNAL TIZIMINING RIVOJIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR” MAVSUSIDA TAYYORLAGAN

MUSTAQIL ISHI.



TAYYORLADI: I. MUSOJONOV

QABUL QILDI: D. O’RMONOVA








FARG’ONA-2022.

MAVZU: BOLALARDA IKKINCHI SIGNAL TIZIMINING RIVOJIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR.

REJA:

  1. Bolalarda birinchi va ikkinchi signal sistemasining o’zaro ta’siri

  2. Bolalarda nutqning rivojlanishi

  3. Bola oliy nerv faoliyati tiplarining xususiyatlari va ularni tarbiyalash

  4. Birinchi signal tizimi

  5. Ikkinchi signal tizimi
















Bolalarda birinchi va ikkinchi signal sistemasining o’zaro ta’siri


Birinchi signal sistemasining asosiy qonuniyatlari ikkinchi signal sistemasida ham ro’yobga chiqadi. Birinchi va ikkinchi signal sistemalari bosh miyadagi nerv jarayonlarining shakllari hisoblanadi va turli darajada murakkabligi bilan farq qiladi. Odamning hayot sharoiti yaxshi bo’lganda ikkinchi signal sistemasi ma’lum darajada birinchi signal sistemasini va his- tuyg’u faoliyatini boshqarib turadi. Hayot davomida birinchi va ikkinchi signal sistemasi rivojlanib boradi.


Bog’cha yoshidagi bolalarda kechikuvchi shartli reflekslar boshqa refleks-larga nisbatan juda qiyinlik bilan sekin hosil qilinadi. Kechikuvchi shartli reflekslarni tez-tez hosil qilish mudrash, uyquchanlikka, ba’zan fiziologik uyquga sabab bo’ladi. Ular tez-tez va kuchli hosil qilib turilsa, buning natijasida ayrim hollarda bolalar nerv sistemasida vaqtincha o’zgarishlar paydo bo’ladi. Shartli refleksning kechikishi faqat shartli ta’sirlovchilar tabiati bilan emas, balki bola nerv sistemasining tipi, holati bilan ham belgilanadi. Bolalarda ta’sirlovchilar asta-sekin nozik tabaqalanadi.
Bolalarda qiyosiy tormozlanish qiyinlik bilan vujudga keltiriladi, asta-sekin mashq qilib turish bilan u takomillasha boradi. Masalan, bolada qizil koptokka harakat shartli refleksi hosil qilingan bo’lsa, koptokning rangi yoki hajmi bir oz o’zgartirilganda qiyosiy tormozlanish hosil bo’ladi. Bunday tormozlanish organizmning tashqi muhit ta’sirlariga moslashishiga imkon beradi. O’qituvchi dars berishda taqqoslash, solishtirish va boshqa usullardan foydalanadi. U qo’shishni ayirish bilan, o’lik va tirik tabiatdagi hodisalarni o’zaro solishtirib ko’rish usullaridan foydalanadi.
Mashq qilish yo’li bilan qiyosiy tormozlanish ortib, ikkinchi signal sistemasi birinchi signal sistemasi asosida shakllana boradi. A.G. Ivanov-Smolenskiy (1929) bolalarda birinchi va ikkinchi signal sistemalari orasidagi o’zaro bog’lanishning rivojlanishini sxema ravishda quyidagi bosqichlarga bo’ladi:

  1. Birinchi signal sistemasining bevosita shartli reflekslari. Bunda tashqi bevosita ta’sirlovchilar (ko’rish, eshitish, sezgi, hidlash, ta’m bilish) organlarga ta’sir qilib, bola organizmida harakat yoki vegetativ reak-siyalarni paydo qiladi. Ikkinchi signal sistemasi shakllanmaganidan shartli reflekslarda so’z ishtirok etmaydi. Bunday shartli reflekslar bola hayotining birinchi oylarida hosil qilinadi.

  2. So’z ta’sirida bevosita shartli reflekslar hosil qilish. Masalan, bolaning tili chiqishidan ancha oldin atrofidagi odamlarning so’zlariga vegetativ shartli reflekslar yordamida javob qaytaradi. Bunday shartli reflekslar bola 6 oylik bo’lganida, ayniqsa yoshiga to’lganda hosil bo’ladi.

  3. Bevosita so’zga shartli reflekslar hosil bo’lishi. Bunday shartli reflekslar kishilar va narsalarning nomlarini va hodisalarni bola ma’lum so’zlar bilan bog’lashga o’rganishi natijasida vujudga keladi. Bola yuqorida aytib o’tilgan ikki guruh shartli reflekslarga uchinchi guruh shartli reflekslarni bog’laydi.

Download 40,45 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti