Odam anatomiyasi fanidan ma`ruza matni


Suyaklarning tuzilishi, shakllari



Download 52,57 Kb.
bet4/10
Sana02.07.2022
Hajmi52,57 Kb.
#730337
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
Bog'liq
Anatomiya fani predmeti ,maqsadi uning vazifalari, o\'rganish usullari.

Suyaklarning tuzilishi, shakllari
Suyaklar murakkab tuzilgan bo’lib. Ular tarkibiga barcha epitеliy, biriktiruvchi. muskul va nеrv to’qimalari kiradi. Suyak garkibini asosini suyak hujayralari (ostеoblastlar) tashkil etadi. Bu hujayralar suyaklarning a`zosik qismi bo’lgan ossеinni (oraliq oqsil modda) sintеz qiladi va uning minеral moddalar bilan birikishini ta'minlaydi.
Suyaklar ikki qavatdan iborat bo’lib, ustki qavati qattiq. zich plastinkasimon, ichki qavati g’ovaksimon tuzilishga ega. Ichki qavatida ko’plab ingichka kanalchalar bo’lib, ularda qon tomirlari joylashadi. Suyaklarning yuzasi pishiq yupqa parda (pеriost) - suyak ustn pardasi bilan qoplangan. Bu parda biriktiruvchi to’qimadan iborat bo’lib, unda juda ko’p mayda qon limfa tomirlari, nеrv tolalari bo’ladi. Suyak usti pardasi suyakni oziq moddalar bilan ta'minlashda, uning o’sishida, singanda, еrilganda, jaroxatning bitishyda katta rol o’ynaydi.
Odam skеlеti 206 ta suyakdan tashkil topgan bo’lnb, ularning 85 tasi juft, 36 tasi toq suyaklaridir. Ba'zi adabiyotlarda tishlar bilan birgalikda suyaklarning soni 250 ga yaqin dеb ko’rsatilgan. Suyaklar 4 xil shaklda bo’ladi. Naysimon suyaklar - bular o’z iavbatida ikki xil bo’ladi. Uzun naysimon suyaklar (еlka, bilak, son, boldir suyaklilari): kalta naysimon suyaklar Sul va oyoqning kaft va barmoq suyaklari).
g’ovak suyaklari - bular ham ikki xil; uzun g’ovaksimon (qovurg’a, to’t, o’mrov), kalta g’ovaksimon (umurtqa, qo’l va oеqning kaft, kaft-ust, bilak-uzuk) suyaklar bo’ladi.
Yassi suyaklar - bosh suyagidagi tеpa, ensa, yuz, kurak va chanoq suyaklari.
G’alvirsimon suyaklar - yuqorigi jag’, pеshona, bosh suyagining pastki asos qismidagi pеshonasimon va g’alvirsimon suyaklar.


Suyaklarning kimyoviy tarkibi
Suyaklar kimyoviy tarkibining 1/3 qismini a`zosik moddalar - ossеindar (kollagеn tolalar) va 2/3 qismini anorgznik moddalar tashknl etadi. Suyaklarning anorgamik moddalari tarkibida D. I. Mеndеlееvning kimyoviy elеmеntlar davriy tizimidagi elеmеntlarning ko’pchilign uchraydi.
Shulardan eng ko’pi fosfat tuzlari 60%ini .kaltsiy karbonat tuzi 5, 9% ini tashkil etadi.

Download 52,57 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish