Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti q



Download 1.06 Mb.
Pdf ko'rish
bet34/65
Sana13.05.2020
Hajmi1.06 Mb.
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   ...   65
Mustaqil  ta’lim  olish  –  oliy  ta’lim  tizimida  talabalarning  maqsadga 

yo‘naltirilgan  o‘quv  faoliyatidirki,  bunda  talabalarning  o‘quv  faoliyati 

jarayonida o‘qituvchi tomonidan mustaqil bilim olishga yo‘naltiriladi (mustaqil 

o‘rganish  uchun  mavzular  va  adabiyotlar  tavsiya  etiladi,  mustaqil  ish 

topshiriqlari  beriladi,  o‘quv-uslubiy  qo‘llanmalar  tavsiya  etiladi,  maslahatlar 

uyushtiriladi va bajarilishi nazorat qilinadi) va boshqariladi.  

         Mustaqil  ta’limning  asosiy  maqsadi  –  “Kadrlar  tayyorlash  Milliy 

dasturi”ning  yakuniy  bosqichi  talablari  asosida  ta’lim  oluvchilarning 

mustaqilligi  va  faolligini  oshirish,  tafakkurini  rivojlantirish,  o‘zlashtirilgan 

bilimlarning  amaliyotga  tatbiq  etilishini  kuchaytirishdan  iboratdir.  Zamonaviy 

mutaxassisning  o‘z  bilimi  va  hayotiy  tajribalarini  oshirib  borishi  unda  shaxsiy 

xislatlarning  shakllanganlik  darajasiga  bog‘liq.  Ana  shunday  xislatlarni 

shakllantirishda mustaqil ishlar muhim ahamiyat kasb etadi. Mustaqil ishlardan 

ko‘zlangan  asosiy  maqsad  auditoriya  mashg‘ulotlarida  o‘zlashtirilgan  bilim  va 

malakalarni  mustahkamlash,  yangilarini  o‘zlashtirish  va  ijodiy  ishlash 

malakasini tarkib toptirishdan iboratdir. 



36 

 

  



V.A.Slasteninning  fikricha,  “Mustaqil  ta’lim  –  talabaning  shunday  bilim 

olish faoliyatiki, bunda uning izchil fikr yuritishi, aqliy va amaliy operatsiyalari 

hamda harakatlarining izchilligi o‘ziga bog‘liq bo‘ladi”

21

.   



        Mustaqil  ta’lim  –  bu  ta’lim  olishning  alohida  tizimli  yondashishga 

asoslangan mustaqil ishlar yig‘indisidir - deb ta’rif beradi A.K.Bushlya

2



         Pedagogika  fanlari  doktori  N.A.Muslimov  ta’kidlaydiki,  “Mustaqil  ta’lim 



(avtodidaktika) 

bilimlarni 



o‘zlashtirish,  tasavvurlarini  rivojlantirish, 

tuShunchalar, ko‘nikma va malakalarni hosil qilish bo‘yicha o‘quv jarayonining 

sub’ektiv  maqsadiga  muvofiq  muntazam,  mustaqil  hamda  avtonom  faoliyatni 

tashkil etish demakdir. Mustaqil bilim olishda avtonomlik – o‘qitish maqsadlari, 

tamoyillari,  mazmuni,  metodi  va  vositalarini  aniqlash,  tanlash,  ularni 

qiynalmasdan  hamda  tashqaridan  yordamsiz  amalga  oshirish  qobiliyatidir. 

Mustaqillik  –  shaxsning  alohida  xususiyati,  layoqati,  faolligi,  e’tiborini 

jamlashga  qobiliyatliligi,  qo‘yilgan  maqsadga  erishish  uchun  bor  kuchini  jalb 

etishi kabilarda amalga oshadi

1



Muallif  mustaqil  bilim  olishning  muhim  xususiyatlari  sifatida 

quyidagilarni  ko‘rsatadi:  avtonomlik  -  o‘qitish  maqsadlari,  tamoyillari, 

mazmuni, metod va vositalarini aniqlash hamda tanlash, ularni qiynalmasdan va 

tashqaridan  yordamsiz  amalga  oshira  olish  qobiliyati.  Avtonomlik  mustaqil 

bilim olish hisoblanadi, unga muammoli o‘qitish, tadqiqotchilik metodi asosida 

ish ko‘rish sifatida qarash mumkin.  

Mustaqil  bilim  olish  texnologiyasi  va  mustaqil  bilim  olish  sabablari  bir-

biri  bilan  bog‘liqdir:  aniq  natijaga  erisha  olishiga  ishonmaslik  talabaning 

mustaqil  bilim  olishdan  boshqa  har  qanday  sababdan  ko‘ra  ko‘proq  ko‘nglini 

sovutadi


2

.  


                                                 

 

21



  Сластенин  В.А.  О  моделировании  образовательных  технологий.  //  Наука  и  школа.  -

2000.-№4. - С. 48б. 

2

 Бушля А.К. О самообразование // Педагогика. 1989. №2. - С. 16. 



1

  Муслимов  Н.А.  Бўлажак  касб  таълими  ўқитувчисини  касбий  шакллантириш. 

Монография. Тошкент. 2004. ЎзФА «ФАН». - 176 б. С. 33 б. 

2

 Ўша адабиёт. С. 34 б. 




37 

 

Mustaqil  ta’lim  olish  talabalarga  jiddiy  talablarni  qo‘yadi.  O‘qituvchi  va 



talaba  hamkorligidagi  faoliyatning  yakuni  oldindan  aniq  bo‘lgan  o‘qitish 

jarayonidan  farqli  ravishda  mustaqil  bilim  olishda  sub’ekt  aniq  bo‘lmagan  va 

oldindan  rejalashtirilmagan  natijani  qayd  etishi,  ya’ni  bilim,  ko‘nikma  va 

malakalarning  aniq  hajmini  o‘zlashtirishi  zarur.  O‘qituvchining  ko‘proq  yoki 

kamroq  ishtirokida  o‘quv  topshirig‘ining  mustaqil  bajarilishidan  iborat  bu 

jarayon talabalar shaxsini kamol toptirish tizimidagi zarur bo‘g‘indir.  

Mustaqil  ta’lim  olish  tizimi  (2.1-rasm)da  o‘qituvchi  va  ta’lim  oluvchi 


Download 1.06 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   ...   65




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
guruh talabasi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika universiteti
matematika fakulteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
bilan ishlash
махсус таълим
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
fanining predmeti
Buxoro davlat
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
tabiiy fanlar