Moskow mining institute publishing house



Download 3,02 Mb.
bet24/65
Sana07.04.2022
Hajmi3,02 Mb.
#535694
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   65
Bog'liq
OCHIQ KON ISHLARI mavzu izlash uchun
3-4-sinflarda harakatga doir masalalarni organish, режа, 50, sinxron tarjima mustaqil ish, sinxron tarjima mustaqil ish, Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti, Кимё тарихи ва метод олог фан 2019 , Zahiriddin muhammad bobur nomidagi (1), Mavzu Ichaklarda oziqalarning hazm bo, Organizmlarda ayrish organlari faoliyati., Mavzu siydik ayrish organlari rivojlanshi, Yurak va tomirlar sistemasi (systema cardio angiologae), 3. seminar 1, Hayot faoliyati xavfsizligi mavzu izlash uchun
ne.„„ = 36O0VA, «КЛ,) (3.15)
bunda, Vn -bir stiklda buldozer tomonidan ko’chiriladigan tog’ jinsi hajmi,

3 .
м
К.n - tog’ jinsinin tashish masofasi va qiyaligini hisobga oluvchi buldozerning unumdorligi o’zgarish koeffitsiyenti (jadval 3.8); kp. n - tog’ jinsining yumshatilganlik koeffitsiyenti;
Тц . р - buldozerning ish stikli davomiyligi, s.

ГТ1 « • • • •
Tog’ jinsini ko’chirish masofasi, m

Tog’ jinsini tashishdagi ku n koeffitsiyenti

Gorizontal
maydonda

10%
qiyalikda

20%
qiyalikda

10%
yuqoriga
chiqishda

15

1

1.8

2.5

0.6

30

0.6

1.1

1.1

0.37

65

0.3

0.6

0.6

0.18

100

0.2

0.36

0.36

0.12

Ma’lumot. Yu. V. Deynego ma’lumotlari bo’yicha



Buldozer tomonidan bir stiklda tashiladigan tog’ jinsi hajmini (yig’ilish prizmasi hajmi) uchburchak prizmasi hajmidan kerakli aniqlikda aniqlash mumkin. hn «h1 ko’rinishida qabul qilib (rasm. 3.17), quyidagini aniqlaymiz:


V = Ъпр\Вл/2 (3.16)
bunda, bnp - cho’zish prizmasi kengligi, m;
Ъ = h / tga;
np л о ?
h -ag’darma balandligi, m;
a =35^60° - cho’zish prizmasida tog’ jinsi qiyalik burchagi;
Вл - ag’darma kengligi, m.
(3.16) formulaga bnpo’rniga hn /tga qiymatini qo’yib qo’yidagini aniqlaymiz:
V = BXl tga (3.17)






  1. rasm.. Cho’zish prizmasi hajmini aniqlash sxemasi.

1-ag’darma; 2-kon massasi.
Buldozerning ishlash vaqtida minimal ko’ndalang qiyalik 30%dan oshmasligi kerak. Buldozer 15-18 va 35-40% li balandliklarni mos ravishda yuk bilan va yuksiz, hamda 45% qiyaliklarni bosib o’ta oladi.




Т, = tH + tdJ! + tdM +1 = Lh + Lnn + Lnn +1

VH Vdr K.n

(3.18)
Buldozerning ishchi stikli davomiyligi (s):
bunda, tH - tog’ jinsini cho’zish davomiyligi, s;
td3 - buldozerning yuk bilan harakatlanish davomiyligi, s;
- beldozerning yuksiz harakatlanish davomiyligi, s; te =5-10 - ajdarmaning o’zgarish va tushurish tezligi, s;
, Ln n - mos ravishda cho’zishning va tog’ jinsini tashishining masofasi, m;
vH, vd 3, - buldozerning mos ravishda o’rtacha tog’ jinsini olishda, yuk
bilan va yuksiz harakatlanish tezligi (jadv. 3.9), m/s.
3.9 .jadval

Tog’ jinslari

Buldozerning harakatlanish tezligi, m/s

Tog’ jinsini cho’zishda

Yuk bilan

Yuksiz

Qum va yumshoq

0.6-1.2

1-2

1.6-2.5

Zich, maydalangan tosh - shag’alli va turib qolgan aralashgan

0.55-0.9

1-1.3

1.2-2.8

Maydaportlatilgan

0.15-0.35

0.6-0.8

0.7-1.3

Buldozerning almashinuv ekspluatastion unumdorligi (м3):
Пбсм = 2600VnkuJCMku.6 /(Тц. pkpn) (3.19)



bunda, TCM - almashinuv davomiyligi, soat;


киб =0.7-0.8 - buldozerning vaqt davomida ishlatilish koeffitsiyenti.
Buldozerning ishi kon massasini uncha katta bo’lmagan masofalarga tashiganda unumdordir (80m gacha). To’kiladigan tog’ jinsi bilan va qiyalikka ishlaganda kon massasini 100m va undan yuqoriga tashish ratsionaldir.
Buldozerning unumdorligi asosan uning kuchiga, qazib olinadigan tog’ jinsi xususiyatiga va tashish masofasiga bog’liq. Lnn masofasida tog’ jinsini 15-20m masofaga tashishda buldozerning 75-200 kVt kuchida unumdorligi yumshoq tog’ jinslarida 800-1300 м ni tashkil qiladi, Lnn =100m bolganda esa bu
ko’rsatkich 200-350 м orasida boladi.







П

б.тех.пл

3600(Ьпол - a)Ln

n

L

(3.20)
Rejalashtirish ishlarida buldozerning soatlik unumdorligi (м3 ) qyidagi formula bilan aniqlanadi:
V упл
bunda, LM - rejalashtirish maydoni kengligi, m;
Ьиол - buldozerning bir o’tisha rejalashtirish yo’li kengligi, m; a=0.3-0.4 - yo’lning tusilish kengligi, m; n - bitta yo’ldan buldozerlarning o’tishi soni;
vM - rejalashtirishda beldozerning harakatlanish tezligi (birinchi uzatmada vM =0.3-0.7) m/s;
t„oe =8-12 - har bir o’tishda buldozerning qaytish vaqti.
G’idlirakli skreper - o’zi yurar yoki tortgichga ulaniladigan agregatdir, u tog’ jinsini tashishga, qazishga va tashishga xizmat qiladi. Skreperning ishchi a’zosi bu cho’michdir, u oldingi qismda tog’ jinsini kesish uchun mo’ljallangan kesuvchi qin mavjud. Skreperning cho’michi teleskopli yoki greyferli bo’ladi. Bo’shatish turiga bo’yicha cho’michlar erkin, ta’sir oqibatida va yarim ta’sirli bo’shatiladigan cho’michlar mavjud. Erkin bo’shatishda cho’mich o’z og’irligi oqibatida oldinga yoki orqaga ag’dariladi. Ta’sir oqibatida bo’shatish cho’michning orqa qismi tog’ jinsini siljitishi bilan amalga oshadi. Yarim ta’sirli cho’mich bir vaqtda cho’michning ag’darilishi va biroz ta’sir kuchi bilan bo’shatish amalga oshiriladi.
Skreperlar bir o’qli va ikki o’qli bo’ladi. Boshqarish turi bo’yicha skreperlar gidravlik va mexanik (kanatli) boshqaruvchi bo’ladi.
Ochiq kon ishlari uchun foydalanish maqul bo’lgan skreperlar bu o’zi yurar kuchli va yarimtirkamali hisoblanadi, ular katta tezlikka (yuksiz 40-60 km/s va yuk bilan 20-30km/s) va harakatchanlikka ega ikki o’qli g’ildirakli tortgichlar asosida yaratilgan. Zanjirli tortgichlarga ega skreperlar faqat yomon yo’l holatlarida va tashishning kichik masofalarida ishlatiladi (300m gacha).
Skreperlar ochish va qazib olish ishlarini bajarishda, transheyalar o’tish va tashlanmalar hosil qilishda, plastlarni foydali qazilmalardan tozalashda, tekultivastiya ishlarini bajarishda va turli yordamchi ishlarda ishlatiladi. Skreperlar asosan yumshoq tog’ jinslarida qo’llaniladi. Oxirgi yillarda kuchli skreperlar kichik maydalangan qoyasimon tog’ jinslarini ishlashda qo’llanilmoqda. Og’ir holatlarda skreperlarni yuklash buldozer itargich bilan amalga oshiriladi.
Tog’ jinsini skreper bilan qazib olish quyidagicha amalga oshiriladi. Skreperning zaboyga yaqinlashishida cho’mich tushurilib oldingi bo’shliq ochiladi. Skreperning zaboyda harakatlanishi davomida kesgich bilan tog’ jinsini kesadi, qatlamsimon tog’ jinsi qalinligi yumshoq tog’ jinslarida 0.2-0.3m, zich tog’ jinslarida va yaxshi maydalangan tog’ jinslarida 0.1-0.15m ni tashkil qiladi. To’ldirilgandan keyin cho’mich ko’tariladi, oldingi bo’shliq yopiladi va skreper bo’shatish joyiga qarab harakatlanadi. Ag’darmada cho’mich tushuriladi, oldingi yopqich ko’tariladi va orqa devor cho’michga qarab harakatlanadi va tog’ jinsi bo’shatiladi. Bo’shatishdan keyin cho’mich ko’tariladi, yopqich yopiladi va orqa devor o’z holatiga qaytadi. Shu holatda skreper zaboyga qaytadi va jarayonni takrorlaydi.
Tog’ jinsini skreper bilan qazib olish gorizontal qatlamlar (cho’michni gorizontal maydonda to’ldirishda) va qiya qatlamlar (asosan transheyalar o’tishda) bilan cho’michni qiya maydonda to’ldirib qiyalikka harakatlanishi bilan amalga oshiriladi. Oxirgi holatda cho’michni bo’shatish vaqti 20-30% ga kamayadi, bu kesiladigan qatlamning qalinligida amalga oshadi. Zaboyning qiyalik burchagi 10-20° da o’zgaradi. Qiya zaboyning uzunligi (m) quyidagi formula bilan aniqlanadi:
1з = EkCK /(bKhCK) (3.21)
bunda, E-skreper cho’michining hajmi, м3;
kCK - skreperlash(ekskavastiya) koeffitsiyenti;
bK - cho’michning kesish asbobi kengligi, m;
hCK - skreper tomonidan kesiladigan qatlam kengligi, m.
Skreperlash koeffitsiyenti cho’mich to’ldirilganligi kHK koeffitsiyentining (kHK = 1,1 ^ 1,4 ) cho’michda tog’ jinsi maydalanganligi kpK koeffitsiyenti bilan aniqlanadi.
Skreperning soatlik texnik unumdorligi (м3) tog’ jinsining xususiyatlari,cho’mich hajmi, tashish tezligi va masofasi bilan aniqlanadi:
П = 60Е / Т (3.22)

Download 3,02 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   65




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti