Milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti



Download 0,88 Mb.
bet1/6
Sana20.03.2022
Hajmi0,88 Mb.
#503940
  1   2   3   4   5   6
Bog'liq
Geologiya qidiruv ishlari hajmini keskin oshirish
Имом ал-Бухорий. 4-қисм, Menejment asoslari, 2 5467400716773492375, aniq integral va uning asosiy xossalari , aniq integral va uning asosiy xossalari , aniq integral va uning asosiy xossalari , 711 145 Психологик ҳизмат-1, Maʼnaviyat - Vikipediya, kurs ishi bbbb, Suyak to’qimasi. Suyak to’qimasini tuzilishi, ozbek davlatchiligining shakllanishi , Internet ijtimoiy tarmoq xizmatlari, Internet ijtimoiy tarmoq xizmatlari, ODAM SAVDOSI DAVR MUAMMOSI



O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA
MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
MIRZO ULUG`BEK NOMIDAGI O`ZBEKISTON
MILLIY UNIVERSITETI
IJTIMOIY FANLAR FAKULTETI
MILLIY G`OYA, MA`NAVIYAT ASOSLARI VA HUQUQ TA`LIMI YO`NALISHI
O`ZBEKISTONNI RIVOJLANTIRISH STRATEGIYASI. FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN



MUSTAQIL ISH



Mavzu: Geologiya qidiruv ishlari hajmini keskin oshirish, sohaga xususiy investorlar va xorijiy ilg`or kompaniyalarini keng jalb qilish


Bajardi: _____________________
Qabul qildi: __________________


Toshkent – 2022
Geologiya qidiruv ishlari hajmini keskin oshirish, sohaga xususiy investorlar va xorijiy ilg`or kompaniyalarini keng jalb qilish

Reja:




  1. Geologiya qidiruv ishlari

  2. Geologiya qidiruv ishlarini tashkillashtirish

  3. Ochiq usulda qazib olish

  4. Foydali qazilma konlarini ochiq usulda qazib olishning texnologik asoslari




  1. Geologiya qidiruv ishlari

Geologiyaning izlanish usullari. Minerallar va tog` jinslari uzoq davr mobaynida va murakkab jarayonlar natijasida vujudga keladi. Masalan, vulqon yoki marjon orollarining, ko`mir, neft-gaz qatlamining, ruda yoki sochma oltin konlarining hosil bo`lishi bunga misol bo`la oladi. Hozirgi tabiiy jarayonlarni – daryolar, muzliklar, dengizlar va shamollarning geologik ishini o` rganish, hamda tog` jinslari va foydali qazilmalarning hosil bo`lish qonuniyatlarini bilish qadimiy tog` jinslarining paydo bo`lishini aniqlashda katta rol o`ynaydi.
O`z-o`zidan ma’lumki, geologiya fani Yer qobig`ining tuzilishini va uning rivojlanish tarixi masalalarini qanday usul bilan o‘rganadi degan savol tug‘iladi. Hamma tabiiy-tarixiy fanlar kabi, geologiya fani ham kuzatish, tajriba (eksperiment) va tasvirlash, xulosa yoki logic fikrlash usullariga ega. Geologiyaning tekshiradigan obyekti Yer bo`lib, u uzoq rivojlanish tarixiga ega. Binobarin, eksperiment geologik usullar ichida ikkinchi o‘rinni egallaydi. Chunki tog‘larning hosil bo‘lishi ustidan tajriba o‘tkazish hozircha bizning qo‘limizdan kelmaydi. Shunday qilib, geologiyada qo‘llanadigan eng qulay usul kuzatish usuli bo‘lib, u to‘la va aniq olib borilishi lozim Yaxshi va aniq kuzatilgan tabiat hodisalaridan har taraflama mufassal ilmiy xulosalar chiqarish mumkin.
Geologiyadagi kuzatish usuli Yer qatlamlarining stratigrafiyasi, petrografiyasi, paleontologiyasi, fatsiyasi va tektonikasini o‘rganishga asoslangan. Stratigrafik tekshirish usuli deganda, Yer qobig‘i qatlamlarining qanday tartib bilan yotishini va ularning tarixiy, xronologik davrlarda ketma-ket muntazam ravishda hosil bo‘lganini tekshirish tushuniladi. Stratigrafik asosiy qonuniyatga ko‘ra, eng pastdagi qatlam (agar qatlamlar hammasi burmalanmagan va gorizontal yotgan bo‘lsa)eng qadimgi qatlam hisoblanadi.
Petrografik kuzatish esa (petros – tosh, grafo – chizish) Yer qobig‘i tarkibidagi tog‘ jinslarining nimadan tuzilganligini aniqlaydi.Petrograf o‘z oldida qanday jinslar – qum, gil, ohaktosh, slanets yoki granit turganligini bilishi kerak.
Paleontologik kuzatish esa Yer po‘stidagi tog‘ jinslarida uchraydigan hayvon, o‘simliklarning toshga aylangan qoldiqlarini o‘rganadi,tog‘ jinslarida hayvon va o‘simlik qoldiqlarining toshga aylangan holda topilishi geolog uchun shu jinsning nisbiy yoshini aniqlashga imkon beradi. Paleontologik kuzatish paytida biologiyaning Yerda organik dunyoning hosil bo‘lishi va rivojlanishi haqidagi qonuniyatlaridan foydalanib xulosalar chiqariladi.
Bir xil tarkibli va bir xil fauna hamda floradan iborat bo‘lgan qatlam yoki bir necha qatlam yig‘indisi geologiyada fatsiya deb ataladi. Fatsiya – tur degan ma’noni bildiradi. Qumning qizil rangda bo‘lishi uning iliq, hatto issiq iqlimda vujudga kelganligini ko‘rsatsa, qora yoki kul rang ekanligi sovuq iqlimda vujudga kelganligidan dalolat beradi. Qum, umuman, shamol, suv va issiq-sovuq ta’sirida toshlarning maydalanishi natijasida hosil bo‘ladi, suvdagi loyqa suv tagiga cho‘kib gil hosil bo‘ladi.
Fatsiya o‘ziga xos petrografik va organik tarkibga ega bo‘lgan qatlamlar kompleksidir. Fatsiyani o‘rganish uchun jinslar orasidagi hayvon qoldiqlarini topish va aniqlash juda muhimdir. Masalan,qobig‘i yupqa chig‘anoqlar tinch va chuqur suvlarda, og‘ir, qobig‘I dag‘al chig‘anoqlar to‘lqinli, notinch suvda yashaydi. Jinsning fatsial xususiyatlariga qarab geolog uning qanday tabiiy geografik sharoitda paydo bo‘lganligini, ya’ni shu jins hosil bo‘lgan davrning paleografiyasini bilib olishi mumkin.
Nihoyat tektonik kuzatishlar natijasida tog‘ jinslarining yotish xarakterini o‘rganish mumkin. Jinslar gorizontal holda ham, qiya holda ham yotadi. Tektonika Yer po‘stining tuzilishi, harakatlari,o‘zgarishi va rivojlanishini o‘rganadi. Tog‘ jinslari qatlamlari tektonik harakatlar natijasida ko‘tarilib, burmalar hosil qiladi. Burmalanish tog‘ hosil bo‘lish jarayoni bilan bog‘liqdir. Tektonik harakatlar natijasida Yer po‘stining biron yerida tog‘ hosil bo‘ladi.
Geologiyada geofizik va geokimyo usullar keng qo‘llaniladi.Yerning og‘irlik kuchi aniq va sezgir asboblar bilan o‘lchanadi. Yer yuzasida og‘irlik kuchining tarqalishini gravimetriya tekshiradi.Og‘irlik kuchi tarqalishining aniqlanishi Yerning fizik holatini izostaziya, ya’ni muvozanat holatini tushuntiradi. Yerning magnit va elektrik xossalarini o‘rganish esa geologiya qidirish ishining eng muhim usuli bo‘lgan magnitometriya razvedkasida juda ahamiyatlidir. Qazilma boyliklarni qidirishda bu usul ko‘p ishlatiladi.
Yerni geofizik jihatdan tekshirishda uning eng chuqur qismini tekshiruvchi seysmometrik usuldan foydalaniladi. Bu usul Yer qatlamlaridagi seysmik (zilzila) to‘lqinlarning tarqalish tezligi,yutilish va qaytish qonuniyatlari, Yerning fizik va kimyoviy xususiyatlarini o‘rganadi, shuningdek, geologiyada geoqimiyoning yutuqlari ham katta o‘rin tutadi. Geoximiya tog‘ jinslarini tashkil etgan kimyoviy moddalarni aniqlaydi, metallogeniya va vulqon otilishi jarayonlarida vujudga kelgan kimyoviy elementlarning tarqalish qonuniyatlarini o‘rganadi.

Download 0,88 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti