Микроиктисодиёт



Download 421,5 Kb.
bet8/17
Sana26.02.2022
Hajmi421,5 Kb.
#470713
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   17
Bog'liq
mustaqil ish mikroiqtisodiyot

F


0 N L X1


6.10-rasm. Ne′matlarni bir-biri bilan almashtirish zonasi

Rasmdagi ON ga teng bo`lgan X1 ne′matning miqdori iste′molchi uchun shunday zaruriy minimal miqdor hisoblanadiki, u ushbu miqdordagi ne′matning o`rniga X2 ne′matdan qancha ko`p taklif qilinmasin voz kecha olmaydi. Xuddi shunday OF miqdorga teng bo`lgan X2 ne′matning miqdori ham iste′molchi uchun zaruriy minimal miqdor hisoblanadi. X1 va X2 ne′matlarning o`zaro almashish sohasi bo`lib VW oraliq hisoblanadi. Bu oraliqda, bu ikki ne′matning bir-biri bilan almashtirish mazmunga ega.


Chekli almashtirish normasi. Befarqlik egri chizig`ining pastga
tomon yotiqligi X2 ne′matni X1 ne′mat bilan chekli almashtirish normasini

ifodalaydi. Chekli almashtirish normasi odatda
MRSX1 , X 2 bilan belgilanadi

va uning miqdori gorizontal o`q bo`yicha ifodalangan X1 ne′matning bir birligi uchun, vertikal o`q bo`yicha ifodalangan X2 ne′matning qancha miqdoridan voz kechish mumkinligini ko`rsatadi (6.11-rasm).
X2
X2
α
X1
X1
6.11-rasm. Ne′matlarni chekli almashtirish normasi

Befarqlik egri chizig`i koordinata boshiga nisbatan botiq bo`lgani

uchun,
MRSX , X bir ne′mat bilan boshqa ne′matni almashtirish oshib


1 2
borgan sari kamayib boradi. 6.11-rasmda X2 o`qi bo`yicha ajratilgan X2 ni X1 o`qi bo`yicha ajratilgan X1 ga nisbatan chekli almashtirish normasini beradi:

MRS


X1 , X 2
 X 2

;
X

1
Bu yerda: MRSX1 , X 2 - X1 bilan X2 ni chekli almashtirish normasi.
MRSX1 , X 2 befarqlik egri chizig`ining har qanday nuqtasida, shu nuqtadan o`tgan chiziqning tangens burchagi yotiqligining absolyut qiymatiga teng. Befarqlik egri chizig`ining tangens burchagi yotiqligi

manfiy bo`lgani uchun
MRSX1 , X 2
manfiy bo`ladi. Lekin, MRS musbat

bo`lib, u burchak yotiqligining absolyut qiymati bo`yicha olinadi. Agar

funksiya uzluksiz bo`lsa,
MRS


X1 , X 2
dX 2
dX
tg

Masalan, X1 1
1
kitobga va X 2 3
ta bananga teng bo`lsa,

MRSX1X 2
 3
bo`ladi va iste′molchi bitta kitob uchun uchta bananni

berishga tayyor. Ko`rsatish mumkinki, bu yerda 3 ta banandan olinadigan naf bitta kitobdan olinadigan nafga teng.

Boshqa tomondan naflilik funksiyasi differensial olsak:
TU( X1, X 2 ) dan to`liq

 
U
X1
X1
U
X 2
X 2 .

X1 va X 2 larni shunday tanlash mumkinki, natijada 0
bo`ladi. U holda quyidagini yozishimiz mumkin:

MRS




X1 , X 2
MU X1
MU X 2
  X 2 ,
X1

Bu yerda


MU X1
U
X1 va
MU X 2
U
X 2 .

Demak, ikkinchi ne′matni birinchi ne′mat bilan befarqlik egri
chizig`ining har bir nuqtasidagi chekli almashtirish normasi MRS , ne′matlarning shu nuqtadagi chekli nafliliklari nisbatiga teng.
    1. Byudjet cheklanganligi va iste′molchining muvozanatlilik sharti

Byudjet chizig`i. Befarqlik egri chiziqlari bir ne′mat bilan ikkinchi ne′matni almashtirish mumkinligini ko`rsatadi, xolos. Lekin, ular iste′molchi uchun qaysi tovarlar majmuasi nafliroq ekanligini ko`rsata olmaydi. Bunday masalani byudjet chizig`i yordamida yechish mumkin. Byudjet chizig`i tovarlar narxiga va iste′molchining daromadiga asoslanadi va u mavjud pul mablag`lari chegarasida iste′mol uchun qanday tovarlar majmuasini xarid qilish mumkinligini ko`rsatadi.
Iste′molchi tanlovida uning afzal ko`rishi befarqlik egri chizig`i orqali ifodalansa, daromadi va ne′matlar narxidagi o`zgarishlarga munosabatini byudjet chizig`i vositasida aks ettirish mumkin (6.12-rasm).



6.12-rasm. Iste′molchi tanlovini befarqlik egri chizig` va cheklangan byudjet chizig`i orqali ifodalanishi13

Byudjet chegarasini ikkita ne′mat misolida ko`radigan bo`lsak, agar iste′molchi daromadi R bo`lsa, X1 va X2 lar birinchi va ikkinchi ne′matlar miqdori, P1 va P2 lar mos ravishda, birinchi va ikkinchi ne′matlarning narxlari bo`lsa, byudjet chegarasi berilgan daromad R hamda P1 va P2 narxlarda iste′molchi tomonidan sotib olinishi mumkin bo`lgan, birinchi va ikkinchi ne′matlarning barcha kombinatsiyalarini ifodalaydi. Byudjet



chegarasini quyidagicha yozish mumkin: P1 X1 P2 X 2 R
va bu tengsizlik

tovarlarga sarflanadigan xarajatlar yig`indisi, iste′molchi daromadidan
oshmasligini bildiradi. X1 va X2 larning manfiy bo`lmaslik ( X1 0 va
X 2 0) shartini kiritsak, iste′molchining tovarlarni sotib olishi mumkin
bo`lgan sohasini (6.13-rasmda shtrixlangan yuza) aniqlagan bo`lamiz:



X2
A R/P2

Download 421,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   17




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish