Mavzu: relyatsion ma’lumot modeli



Download 32,83 Kb.
bet1/5
Sana17.04.2023
Hajmi32,83 Kb.
#929263
  1   2   3   4   5
Bog'liq
Mustaqil ish ..


OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI


Fakultet Komputer injineringi
Fan Komputer tashkilashtirish

1- MUSTAQIL ISHI


Mavzu: RELYATSION MA’LUMOT MODELI


Guruh: 240-21 gurrux
Bajardi: Ergashov Jaxongir
Tekshirdi: Djurayev Tulkinjon
Toshkent-2023
Realitsion ma’lumot modeli.
Reja

  1. Realitsion ma’lumot modeli

  2. Ma’lumotlar bazasida munosabatlar

  3. Realitsion model mohiyati



Relyatsion model munosabatlarning nazariy kontseptsiyasiga asoslanadi. Matematik fanlarda tushuncha mavjud munosabat Jismoniy aloqasi bo'lgan (munosabat) jadval . Shuning uchun modelning nomi - aloqador . Ma'lumotlar bazasiga nisbatan "nisbiy ma'lumotlar bazasi" va "jadvallar bazasi" tushunchalari sinonimdir. Nisbiy ma'lumotlar bazalari dunyoda eng keng tarqalgan. 70-yillarning oxiridan boshlab yaratilgan deyarli barcha ma'lumotlar bazalari o'zaro bog'liq. 1970 yilda turli xil jadvalli ma'lumotlardan foydalanish imkoniyatlari muhokama qilingan ishlar paydo bo'ldi. Ulardan eng ahamiyatlisi IBM xodimi doktor E. Coddning maqolasi (Codd EF, Katta Umumiy Ma'lumotlar Bazalari uchun Ma'lumotlarning Raqamli Modeli. CACM 13: 6, 1970 yil iyun), birinchi marta qaerda qo'llanilgan muddati "ma'lumotlarning nisbiy modeli" . System R loyihasi IBM tadqiqot laboratoriyasida ishlab chiqilgan. Ushbu loyiha bilan ishlab chiqilgan maqsadi relyatsion modelning amaliyligini isbotlang. Nisbiy ma'lumotlar bazalari ma'lumotlar bazalari bilan bog'liq ikkinchi avlod. Maqsadlar relyatsion ma'lumotlar modelini yaratish:
1. Ma'lumotlarga nisbatan yuqori darajada mustaqillikni ta'minlash.
2. Ma'lumotlar uyg'unligi va ko'payishi muammolarini hal qilish uchun mustahkam zamin yaratish.
3. Komplektlarga operatsiyalarni kiritish orqali ma'lumotlarni boshqarish tillarini kengaytirish.
Relyatsion ma'lumotlar modeliga asoslangan tijorat tizimlari 70-yillarning oxiri - 80-yillarning boshlarida paydo bo'la boshladi. Bugungi kunda turli xil relyatsion ma'lumotlar bazalarini bir necha yuz turlari mavjud.
Relyatsion model bu ma'lumotlarni taqdim etishning qulay va eng tanish shakli jadvallar (munosabatlar ) Har bir munosabat mavjud ism  nomidan iborat sifatlar  ma'lumotlar (ustunlar). Relyatsion modelning asosiy afzalliklaridan biri bu bir xillik. Barcha ma'lumotlar har bir satr bir xil formatdagi jadvallarda saqlanadi. Jadvaldagi har bir satr haqiqiy dunyo ob'ektini yoki ob'ektlar o'rtasidagi munosabatni anglatadi.
Relyatsion model aniqlanadigan asosiy tushunchalar quyidagilar:
1. nisbiy ma'lumotlar bazasi  - normallashtirilgan munosabatlar to'plami;
2. munosabat  - fayl, ustun va satrlardan iborat tekis stol; har bir maydon atom bo'lgan jadval;
3. domeni - ma'lum bir munosabatlarga tegishli atributning qiymati olinadigan ruxsat etilgan qiymatlar to'plami. Dasturlash jihatidan, domeni  - ma'lumotlar turi;
4. universum - barcha maydonlarning qiymatlari yoki domenlar to'plami;
5. mototsikl - yozuv, jadval qatori;
6. samimiylik - jadvaldagi satrlar soni;
7. sifatlar – nomlangan maydonlar, jadval ustunlari;
8. munosabat darajasi  - maydonlar (ustunlar) soni;
9. munosabatlar namunasi - atribut nomlarining tartiblangan ro'yxati;
10. nisbiy ma'lumotlar bazasining sxemasi - munosabatlar shakllari to'plami;
11. asosiy kalit - takrorlanmaydigan yozuvlari bilan noyob identifikator - ustunlarni yoki satrlarni aniq belgilaydigan ustunlar to'plami.
Bir nechta ustunlarni o'z ichiga olgan birlamchi kalit chaqiriladi ko'plik , yoki kombinatsiyalangan , yoki kompozit , yoki superkey .

Download 32,83 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish