Mavzu: Jaxon xo‘jaligi va uning evolyusiyasi. Jaxon bozori. Xalqaro valyuta va kredit munosabatlari


IV. O‘zbekiston iqtisodiyotining jaxon xo‘jaligiga kirib



Download 68,5 Kb.
bet5/6
Sana31.10.2020
Hajmi68,5 Kb.
#50616
1   2   3   4   5   6
Bog'liq
Mavzu Jaxon xo‘jaligi va uning evolyusiyasi. Jaxon bozori. Xalq

IV. O‘zbekiston iqtisodiyotining jaxon xo‘jaligiga kirib

borishi.

O‘zbekiston milliy mustakillik tufayli jaxon xo‘jaligi tizimiga kirib bormokda. Bunday sharoitda (vaziyatda)tashki iqtisodiy majmuani boshqarishning o‘ziga xos tizimini shakllantirish, tashki aloqalarni yo‘lga kuyish borasida qoida va tamoillarning ishlab chiqish, respublikaning jaxon iqtisodiy tizimiga kushilish yo‘llarini belgilash takozo etiladi.

Iqtisodiy isloxotlarning birinchi bosqichida jaxon iqtisodiyotiga kushilib borish, tashki iqtisodiy faoliyat tamoillari va strategiyasi ishlab chiqildi va amalga oshirildi. Shuni ta'kidlash kerakki, tashki iqtisodiy siyosat tenglik va o‘zaro manfaatdorlik, biron-bir mamlakkat ta'sir doirasiga tushib kolmaslik, xalqaro iqtisodiy ittifoklar doirasida xamkorlikni chukurlashtirish, turli mamlakatlar bilan o‘zaro munosabatlarni mustakil va goyaviy karashlardan xoli urnatish tamoyiliga asoslanadi.

O‘zbekiston mustakil davlat sifatida ochik iqtisodiyotni vujudga keltirish va tashki iqtisodiy faoliyatlarni erkinlashtirish yuzasidan faol chora-tadbirlarni amalga oshirmokda. Shu sababli Respublikamiz mustakillikka erishgandan sung qisqa davr ichida 80 dan kup davlat bilan diplomatik munosabatlarni urnatdi, dunyoning 20 dan ortiq davlatida diplomatiya elchixonalarini ochdi. Kupgina xalqaro tashkilotlar - BMT iqtisodiy muassasalari, jaxon banki, xalqaro bank, xalqaro valyuta fondi, xalqaro moliya korporatsiyasi, iqtisodiy taraqqiyotga kumaklashuvchi tashkilot kabi boshqa xalqaro moliyaviy-iqtisodiy tashkilotlarga a'zo bo‘lib kirdi.

Respublika a'zo bo‘lib kirgan dastlabki ittifok - Mustakil davlatlavr xamdustligi (1991-yil tuzilgan), xamda Markaziy Osiyo davlatlari bilan birgalikda Turkiya, Eron va Pokiston tomonidan tuzilgan (1994) iqtisodiy xamkorlik tashkilotidir.

O‘zbekiston jaxon xamjamiyatiga kushilish talablaridan kelib chikib, tashki iqtisodiy faoliyat bilan shugullanish zarur bo‘lgan barcha muassasalar (tashki iqtisodiy aloqa vazirligi, tashki iqtisodiy faoliyat Milliy banki, bojxonalar xizmati va boshqalar)amalda yangidan tashkil etildi.

Vazirlar Maxkamasidan tortib, boshqaruvning maxalliy darajasi va korxonalargacha bo‘lgan xo‘jalik subektlarida tegishli tashki iqtisodiy bulimlar tuzildi. Dunyoning bir qancha mamlakatlarida savdo uylari ochildi va savdo-sanoat palatalari barpo etildi.

Tashki savdo bilan birga iqtisodiy xamkorlikning boshqa shakllari xam sezilarli darajada rivojlandi. Respublika xududida ruyxatdan utgan xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalar soni 3445 tadan oshdi. Tashki iqtisodiy faoliyatda Markaziy Osiyo davlatlarining kup tomonlama aloqalari va xamkorligini rivojlantirishga birinchi darajali axamiyat berilmokda.

O‘zbekiston , Kozogiston va Kirgiziston o‘rtasidagi yagona iqtisodiy makon to‘g‘risida tuzilgan shartnoma samara bera boshladi. O‘zbekistonning jaxon xamjamiyatiga kirib borishi BMT ning respublikada amalga oshirayotgan iqtisodiy, ta'lim, sog‘liqni saqlash, madaniyat, fan soxalarida amalga oshirilayotgan loyixalarida xam namoyon bo‘ladi.

yevropa ittifokiga a'zo bo‘lgan mamlakatlar bilan iktisodiy va savdo soxasidagi xamkorlik, NATO ning «Tinchlik yo‘lidagi sheriklik» dasturida mamlakatimiz ishtiroki uning jaxon xo‘jaligiga kirib borishining navbatdagi yo‘nalishidir. Jumladan, yevropa ittifoki bilan respublikamiz o‘rtasida imzolangan sheriklik va xamkorlik to‘g‘risidagi bitim (1996-yil iyul) tashki iqtisodiy faoliyatning ustuvor yo‘nalishidir.

O‘zbekistonning xalqaro valyuta fondi va jaxon banki bilan xamkorligi tashki iqtisodiy faoliyatni amalga oshirishga navbatdagi yo‘nalishidir. Bu yo‘nalishda XVF bilan tizimli qayta kurilishlarni mablag bilan ta'minlash, tizimli va makroiqtisodiy siyosat soxasidagi tadbirkorlarni qo‘llab-kuvvatlash dasturlari maqullandi.

Jaxon bank tashkilotlari- Xalqaro ta'mirlash va rivojlanish banki (XRRB), Xalqaro rivojlanish uyushmasi (XRU), Xalqaro moliya korporatsiyasi (XMK) va investitsiyalarni kafolatlash xalqaro agentligi (IKXA) bilan xamkorlik. O‘zbekistonning tashki iqtisodiy strategiyasini amalga oshirishda muxim rol uynaydi, ya'ni yevropa ta'mirlash va taraqqiyot banki, Osiyo rivojlanish banki, Jaxon savdo tashkilotining roli xam kattadir.

Xulosa qilsak O‘zbekistonning jaxon xamjamiyatiga kushilishida dunyo mamlkatlari, xalqaro va mintakaviy tashkilotlar bilan xamkorlik xal qiluvchi o‘ringa ega bo‘lib, bu milliy iqtisodiyotning baynalminallashuvini kuchaytiradi, xamda iqtisodiy taraqqiyotni yuqori bosqichga kutarishning asosiy tashki omillari xisoblanadi.


Download 68,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish