Lazerlarning yaratilish tarixi gaz lazerlar



Download 390,5 Kb.
bet1/21
Sana03.06.2022
Hajmi390,5 Kb.
#631081
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21
Bog'liq
Omonov Jaxongir


O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI



ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ ВА ЎРТА МАХСУС ТАЪЛИМ ВАЗИРЛИГИ


DENOV TADBIRKORLIK VA PEDAGOGIKA INSTITUTI
TADBIRKORLIK VA BOSHQARUV FAKULTETI

FIZIKA TA’LIM YO’NALISHI
2-KURS 8F-20 GURUH TALABASI
OMONOV JAHONGIRNING
FIZIKA O’QITISH METODIKASI
FANIDAN TAYYORLAGAN
KURS ISHI

Mavzu: LAZERLARNING YARATILISH TARIXI GAZ LAZERLAR




Ilmiy rahbar: _________________________________________

DENOV 2022

LAZERLARNING YARATILISH TARIXI GAZ LAZERLAR

Reja:

I. Kirish

1.1.Lazerlar haqida umumiy ma’lumot

1.2.Lazerlarning yaratilish tarixi

II Asosiy qism

2.1. Muhitda tarqalayotgan nurlanishning yutilishi va kuchayishi

2.2. Lazerlarning ishlashi

2.3. Uzluksiz ishlovchi geliy-neon lazeri

2.4. Lazer texnologiyasi

2.5. Nochiziqli optika

2.6.Ko‘p fotonli jarayonlar

2.7. Yorug‘likning majburiy kombinatsion sochilishi


2.8. Qattiq jism lazeri. 
III. Xulosa
IV. Foydalanilgan adabiyotlar
I.Kirish
Lazer (ing . laser; Light Amplifi cation by Stimulated Emission of Radiation — majburiy nurlanish yordamida yorug’glikning kuchayishi ma’nosini anglatadigan so’z birikmalarining bosh harflaridan olingan), optik kvant generator — ultrabinafsha, infraqizil va ko’zga ko’rinadigan soha diapozondagi nurlanishlarni hosil qiluvchi qurilma; kvant elektronikadagi asosiy qurilmalardan biri. Birinchi L. 1960 yilda yoqutda amerikalik olim T. Meyman tomonidan yaratilgan. Ishi atom va molekulalarning majburiy nurlanishiga asoslangan. L. har xil energiya (elektr, yorug’lik, kimyoviy, issiklik va h.k.)ni optik diapozondagi kogerent elektromagnit nur energiyasiga aylantirib beradi. U 3 element — energiya manbai, aktiv muhit (modda), teskari bog’lanishdan iborat (agar L. kogerent nurni kuchaytirish uchun xizmat qilsa, teskari boglanish zarur emas). L. boshqa yorug’lik manbalardan kogerentligi, monoxromatikligi, juda kichik burchak ostida yo’nalganligi bilan, nur kuvvatining katta spektral zichlikka, juda yuqori tebranish chastotasiga egaligi bilan farqlanadi. Aktiv muhitga ko’ra, L. quyidagi guruhlarga bo’linadi: 1) qattiq jism va suyuqlikdan tayyorlangan L; 2) gazli L; 3) yarimo’tkazgichli L. Bulardan tashqari, eksimer, kimyoviy va h.k. L. xillari ham bor. L.da teskari bog’lanish optik rezonator (ikki ko’zgu) yordamida amalga oshiriladi. Ko’zgular orasiga aktiv modda joylashtiriladi. Nur to’lqini ko’zgulardan qaytib, yana aktiv moddadan o’tadi, unda majburiy o’tishlarni yuzaga keltiradi. Ko’zgulardan biri qisman shaffof bo’lib, u cheksiz ko’p o’tishlardan keyin kuchaygan nurni tashqariga chiqib ketishiga xizmat qiladi.
L.ning ishlash tamoyilida atom tuzil ishi muhimdir. Moddalarni tashkil qilgan atomlarni energetik holatlari (orbitasi) har xil. Pastki orbitada zarrasi bo’lgan atom turg’un, yuqori orbitada zarrasi bo’lgan atom beqaror bo’ladi. Yuqori orbitada zarra uzoq turmaydi. Ma’lum vaqt o’tgach, zarra pastki orbitaga tushib, atom o’zidan nur chiqaradi. Yuqori energetik holatlar (orbita) dagi o’zo’zidan pastga, ya’ni, energetik turg’unroq holatga tushmasa, uni "turtib" tushirib yuborishi mumkin. Buni fanda majburiy nurlatish deyiladi. Tog’ ustidan pastga yumalatilgan bitta tosh bir necha toshni yumalatib tushirganidek, moddaning bitta zarrasi turtib yuborilsa, barcha orbitalardagi zarralar qo’zg’aladi. Atom chiqargan nur bilan yutilgan nur ko’shilib, ikkitasi to’rtta, to’rttasi sakkizta va h.k. L. nuriga aylanadi. Bu nurlarni kvant generator (elektr signal kuchaytirgichiga o’xshab) kuchaytirib, g’oyat to’g’ri yo’nalgan nur (energiya)ga aylantirib beradi. Energiya manbai (o’zgarmas tok, yuqori yoki o’ta yuqori chastotali tok, optik yoki L. nuri, elektron nur dastasi) hisobiga aktiv moddadagi elektronlar yuqori (uyg’otilgan) sathlarga o’tib, inversiya holati (elektronlar soni yuqori sath N2 da quyi sath N, dagiga nisbatan ko’p bo’ladi) vujudga keladi. Ularga biror energiya manbai bilan ta’sir ettirilsa (mas, yorug’lik nuri), aktiv modda ishga tushadi. Bunda elektronlarga berilgan energiya bir necha ming marta ko’payadi va shu onda L. nuri shaklini oladi. Bundan tashqari, L. nurining qurilmadagi kuchaytirish koeffitsiyenti Kk unda sodir bo’ladigan energiya yo’qotishlar koeffitsiyenti Ky dan ancha katta (KkJ.) bo’lishi kerak. Shu shartlar bajarilganda L. nuri generatsiyasi (hosil bo’lishi)ga erishish mumkin.


Download 390,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish