Intervallar-oddiy, xarakterli, xromatik intervallar Reja


Intervallarning aylanishi



Download 388,32 Kb.
bet3/4
Sana09.07.2022
Hajmi388,32 Kb.
#760675
1   2   3   4
Bog'liq
Intervallar-oddiy, xarakterli, xromatik intervallar

Intervallarning aylanishi
Interval tovushlarining bir joydan ikkinchi joyga ko’chishi natijasida pastki tovush yuqoriga va yuqoridagi tovush pastga joylashadi, bunga interval aylanishi deyiladi.
Tovushlarning ko’chishi ikki yo’l bilan amalga oshirilishi mumkin:

  1. Interval asosini (pastki tovushni) bir oktava yuqoriga ko’chirish;

  2. Interval cho’qqisini (yuqori tovushni) bir oktava pastga ko’chirish. Bunday aylanish natijasida yangi interval hosil bo’ladi:

Bunda barcha sof intervallar – sofga, kichik intervallar - kattaga, katta intervallar - kichikka, orttirilgan intervallar - kamaytirilganga, kamaytirilgan intervallar – orttirilganga, ikki marta orttirilgan intervallar – ikki marta kamaytirilgan intervallarga aylanadi va aksincha.
Berilgan biror intervalni pastga tomon tuzish uchun asosiy tovushdan bir oktava pastda joylashgan tovush aniqlanib, undan yuqoriga tomon berilgan interval aylanmasi sanaladi. Masalan, do diyez notasidan pastga tomon katta septima tuzish talab etilganda, quyidagicha tuziladi:
¹
Agar biror interval va uning aylanmasini birlashtirsak, natijada oktava hosil bo’ladi. Shu bois, bir-biriga aylanadigan intervallar sifat miqdorining hajmi hamisha olti tonga teng bo’ladi.
Tarkibli intervallar
Musiqa amaliyotida oddiy intervallardan tashqari, oralig’i oktavadan keng bo’lgan intervallar ham qo’llaniladi.
Oralig’i bir oktavadan keng bo’lgan intervallarga tarkibli intervallar deyiladi. Tarkibli intervallar oddiy intervallarni oktavaga qo’shish yo’li bilan hosil bo’ladi.
Har bir tarkibli interval uning tarkibidagi pog’onalar soniga qarab quyidagi mustaqil nomlar bilan ataladi:

  1. Nona – 9, oktava orqali tuzilgan sekunda;

  2. Detsima – 10, oktava orqali tuzilgan tertsiya;

Undetsima -11, oktava orqali tuzilgan kvarta;

  1. Duodetsima – 12, oktava orqali tuzilgan kvinta;

  2. Tertsdetsima – 13, oktava orqali tuzilgan seksta;

  3. Кvartdetsima – 14, oktava orqali tuzilgan septima;

  4. Кvintdetsima -15, oktava orqali tuzilgan oktava.


9 10 11 12 13 14 15
Tarkibli intervallarning sifat miqdorini belgilash uchun oddiy intervallarda ishlatiladigan sof, katta, kichik, orttirilgan, kamaytirilgan kabi iboralar qo’llaniladi.
Tarkibli intervallar aylanganda, undagi tovushlarning ko’chishi 2 xil tarzda amalga oshadi. Birinchidan, tarkibli interval tovushlaridan birortasining, masalan, pastki tovushining yuqoriga yoki yuqorigi tovushining pastga, ikki oktavaga ko’chishi hamda ikkinchidan, tarkibli interval har ikkala tovushining qarama-qarshi tomonga bir oktavaga ko’chishida namoyon bo’ladi.
kat.10 kich.6 sof 12 sof 4 kich.13 kat.3
¹ Basic. Music theory, 2001 y. 200-bet
Tarkibli intervallarga misollar:
¹

¹ Basic. Music theory, 2001 y. 201-bet

Download 388,32 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish