Tashxisi.
Anamnez, klinik belgilar va laborator tekshirish
natijalariga asoslanadi. Gepatitni jigar sirrozi, gepatoz, xolesistit va
xolangitlardan farqlash lozim.
Har qanday holatda ham etiologik omillar hisobga olinadi. Jigar
sirrozida tana harorati ko’tarilmaydi, jigarning konsistensiyasi
qattiqlashadi, taloq kattalashadi va sistit rivojlanishi mumkin.
O’tkir gepatit gepatozdan etiologik omillariga, kasallikning kechish
darajasiga va tana haroratining o’zgarishiga ko’ra farqlanadi. Surunkali
gepatitni gepatozdan farqlash qiyin. Yog’li gepatoz paytida taloq
kattalashmaydi.
Davolash.
Kasallikning sabablari bartaraf etiladi. Jigarning
yallig’lanishiga sabab bo’ladigan yuqumli va parazitar kasalliklar
etiotrop usul yordamida davolanadi. Sifatsiz oziqalar rasiondan chiqarib
tashlanadi, yog’li oziqalar berish kamaytiraladi. Yuqori sifatli va
vitaminlarga boy pichan, silos, senaj, donlar yormasidan tayyorlangan
atala, ildizmevalilar, sabzi, kartoshka kabi oziqalar tavsiya etiladi.
80
Itlarga qaynatilgan gusht, baliq, tvorog, kartoshkali va suli bo’tqasi,
mevalar sharbatidan iborat diyeta tavsiya etiladi. Qandga boy oziqalarni
berilishi chegaralanadi, chunki ular jigarda lipogenezni kuchaytirishi
mumkin.
Medikamentoz davolash jigar xujayralarida modda almashinuvlarini
yaxshilovchi vositalarni (gepatoprotektorlar), yallig’lanishga qarshi va
immuno-deprissiv ta’sirga ega bo’lgan preparatlarni qo’llashdan iborat
bo’lishi kerak.
Gepatoprotektorlar sifatida –
Liv–52
(og’iz orqali: qoramollarga 10-
12 tabletka, italar va mushuklarga – 1-2 tabletkadan bir kunda 3 marta),
essensial
(og’iz orqali: it va mushuklarga – 1 tabletkadan kuniga 3
marta), lipoyevaya kislota (lipomid) (og’iz orqali: kata hayvonlarga –
0,5-0,7 mg/kg, cho’chqa, qo’y va echkilarga – 0,80,9 mg/kg, itlarga –
1,0-1,5 mg/kg),
karsil
(og’iz orqali – 0,5 mg/kg bir kunda 3 marta) A, E,
S, K, B
1
, B
6
, B
12
vitaminlari, kokarboksilaza kabilar talab etilgan
dozalarda qo’llaniladi. Davolash kursi 15-30 kun.
Tokaferol antioksidant ta’sirga ega bo’lib, jigarda yog’li distrofiya
rivojlanishining oldini oladi. Bu maqsadda antioksidantlardan: diludin
va santoxin preparatlaridan 2,5 mg/kg dozada ishlatish mumkin.
Askorbin kislotasi ta’sirida jigardagi retikulogistiositar hujayra-
larning fagositoz qobiliyati, vikasol ta’sirida esa jigarda sintezlanadigan
va qonning ivishi uchun zarur bo’lgan protrombin va prokonvertinlar
miqdori oshadi. Tiamin ta’sirida sut va pirouzum kislotalaridan
uglevodlar sintezlanishi va glyukozaning fruktozaga o’tishi tezlashadi va
qondagi qand miqdori boshqariladi.
Piridoksin jigarda aminokislotalarning dekarboksillanish va
dezaminlanish jarayonlarida qatnashadi.
Siankobalaminning og’iz orqali yoki muskul orasiga yuborilishi
qon ishlab chiqarilishini yaxshilash bilan bir qatorda, jigarning
detoksikasiyalovchi funksiyasini oshiradi. Vitaminoterapiya 15-30
kunga belgilanadi.
Ammiakni neytrallash maqsadida 0,5-1 g/100 kg dozada glyutamin
kislotasi tavsiya etiladi. Surunkali gepatitni davolashda o’t haydovchi
dorilardan oksafenamid, allaxol, magniy sulfat qo’llaniladi.
33. Otga.
Rp.: Sal. Carolini factitii 600,0
D.S. Oqiz orqali. 50 grammdan kuniga 2 marta 6 kun davomida suv
bilan ichirish uchun.
81
34. Qo’yga.
Rp.: Natrii sulfatis 30,0
M.f. pulvis
D.t.d.N 6
S. Og’iz orqali. Kuniga 1 o’ramdan 2 marta 3 kun davomida.
Do'stlaringiz bilan baham: |