Geometrik орtiка L. Yorug'likning qaytish qonuni


Linza. linzaning optik kuchi



Download 263,53 Kb.
bet4/9
Sana18.01.2022
Hajmi263,53 Kb.
#391521
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Bog'liq
Geometrik optika

4. Linza. linzaning optik kuchi

Ikkala tomoni siferik strtlar bilan chegaralangan sharfof jism linza deb ataladi. Odatda lmzalar shishadan tayyorlanadi. Linzalardan birining yon tomondan ko'rinishi



1-rasmda keltirilgan. Sferik sirt shar sirtining bir qismi bo'lganligi uchun u egrilik radiusiga egadir. Sferik sirtlarining markazlari orqali o'tuvchi AB to'g'ri chiziq linzaning bosh optik o'qi deb ataladi. OO2 qaliniikdagi sferik sirtlarining egrilik radiuslari R1 va R2 ga teng.

Shuningdek, 2-rasmda linzaning turli xil ko'rinishlari keltirilgan. Ikki yoqlama qavariq linza, bir tomoni qavariq sferik sirt va ikkinchi tomoni yassi bo'lgan (qavariq - yassi) linza, botiq-qavariq linza va ularning optik chizmalarda qo'llaniladigan simvoli tasvirlangan. Linzaning o'rtasi chekkasiga nisbatan qalinroq bo'lsa bunday linza qavariq linza deb ataladi. O’rtasi chekkalariga nisbatan yo'g'onroq bo’lgan linzalar yig’uvchi linzalar deyiladi.

O'rtalari chekkalariga nisbatan ingichka bo'lgan linzalar botiq liazalar deb ataladi. 3-rasmda botiq linzalarning turli ko'rinishlari keltirilgan.



Agar linzaning bosh optik o’qiga parallel nurlar dastasi yuborilsa, ular linzadan o’tayotib sinadi va o’z yo’nalishini o’zgartiradi. Linza yig’uvchi bo’lsa, nurlar bir-biriga yaqinlashib bir nuqtada kesishadi. Nurlar kesishgan nuqta linzaning bosh fokusi deb ataladi. Agar parallel nurlar linzaga qarama-qarshi yo’nalishda tushsa, u xolda ular teskari tomondagi nuqtada kesishadi. Linzaning sferik sirtlari bir xil egrilik radiusiga ega bo’lsa, ikkala tomondagi kesishish nuqtalari linzadagi bir xil masofada joylashgan bo’ladi. Linzaning optik markazidan bosh fokusigacha bo’lgan masofa linzaning fokus masofasi deyiladi. Agar linzaning optik masofasi qancha kichik bo’lsa, uning nur sindirish qobiliyati shuncha katta bo’ladi, ya’ni singan nur shuncha katta burchakka og’adi. Aksincha optik masofasi katta bo’lgan linzada og’ish burchak kichik bo’ladi. Linzaning bunday hususiyatini tasvirlash uchun, linzaning optik masofasiga teskari bo’lgan kattalik kiritilgan bo’lib uni linzaning optik kuchi deb atash qabul qilingan.



(1)

D-linzaning optik kuchi,F-linzaning optik masofasi.Linzaning optik kuchi birligi qilib XBS(SI) sistemasida 1 dioptriya(dptr) deb qabul qilingan. Agar linzaning optik masofasi 1m bo’lsa, uning optik kuchi 1 dioptriyaga teng deb hisoblanadi, ya’ni

Egrilik radiuslari R1 va R2, absolyut sindirish ko’rsatkichi n bo’lgan moddadan tayyorlangan linzaning absolyut sindirish ko’rsatkichi nm bo’lgan muhitdagi optik kuchi quyidagicha topiladi:

(2)

Agar linza havoda turgan bo’lsa (nm=1), uning optik kuchi



(3)

ifoda orqali topiladi.




  1. Download 263,53 Kb.

    Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish