Fan nomi : Chiziqli algebra va analitik geometriya. Fan o`qituvchisi : Ibragimov O`tkir



Download 0,62 Mb.
Sana09.07.2022
Hajmi0,62 Mb.
#761109
Bog'liq
Aliqulov Umidjon

Fan nomi : Chiziqli algebra va analitik geometriya.

Fan o`qituvchisi : Ibragimov O`tkir.

Mavzu: To`g`ri chiziqning kanonik tenglamasi.

Reja:

1) To`g`ri chiziqning kanonik tenglamasi.

2) Kollinearlik sharti.

3) To'g'ri chiziqlar orasidagi burchak skalyar ko'paytmasi.

To‘g‘ri chiziqqa parallel har qanday vektor to ‘g‘ri chiziqning yo‘naltiruvchi vektori deyiladi. Agar to ‘g‘ri chiziqning bitta nuqtasi va yo‘naltiruvchi vektori berilgan bo‘lsa,uning tenglamasini tuzish masalasini qaraylik. Agar a = {l,m} yo‘naltiruvchi vektor bo‘lib, M ( x q,}>q) nuqta to ‘g ‘ri chiziqqa tegishli bo‘lsa, to ‘g‘ri chiziqning har bir M {, ) nuqtasi uchun M.M vektor a = { i,m } vektorga kollinear bo‘lishi kerak. Kollinearlik shartini yozsak, quyidagi tenglamani olamiz:

To‘g‘ri chiziqqa parallel har qanday vektor to ‘g‘ri chiziqning yo‘naltiruvchi vektori deyiladi. Agar to ‘g‘ri chiziqning bitta nuqtasi va yo‘naltiruvchi vektori berilgan bo‘lsa,uning tenglamasini tuzish masalasini qaraylik. Agar a = {l,m} yo‘naltiruvchi vektor bo‘lib, M ( x q,}>q) nuqta to ‘g ‘ri chiziqqa tegishli bo‘lsa, to ‘g‘ri chiziqning har bir M {, ) nuqtasi uchun M.M vektor a = { i,m } vektorga kollinear bo‘lishi kerak. Kollinearlik shartini yozsak, quyidagi tenglamani olamiz:

= (1)

  •  

Bu tenglama to ‘g‘ri chiziqning kanonik tenglamasi deyiladi. Yuqoridagi (1) tenglamaning o ‘ng va chap tomonlarini t bilan belgilasak quyidagi parametrik tenglamalarni olamiz: x =+lt, y = + m t Agar abssissa o ‘qiga parallel bo‘lmagan L to ‘g‘ri chiziq OX o‘qini A nuqtada kesib o ‘tsa,abssissa o ‘qi bilan to ‘g‘ri chiziq orasidagi burchakni bilan belgilaymiz. Burchak yagona ravishda tanlanishi uchun to ‘g‘ri chiziqning birorta yo'naltiruvchi

Bu tenglama to ‘g‘ri chiziqning kanonik tenglamasi deyiladi. Yuqoridagi (1) tenglamaning o ‘ng va chap tomonlarini t bilan belgilasak quyidagi parametrik tenglamalarni olamiz: x =+lt, y = + m t Agar abssissa o ‘qiga parallel bo‘lmagan L to ‘g‘ri chiziq OX o‘qini A nuqtada kesib o ‘tsa,abssissa o ‘qi bilan to ‘g‘ri chiziq orasidagi burchakni bilan belgilaymiz. Burchak yagona ravishda tanlanishi uchun to ‘g‘ri chiziqning birorta yo'naltiruvchi

a = {l,m}

vektorini tanlab burchakni OX o‘qidan yo‘naltiruvchi vektorga soat mili yo‘nalishiga qarshi yo‘nalishda hisob laymiz .

  •  

Bu burchakning tangensini k bilan belgilasak

Bu burchakning tangensini k bilan belgilasak

k=

tenglikni hosil qilamiz . To‘g‘ri chiziqning birorta M {, ) nuqtasini bilsak, uning tenglamasini

y-=k*(x-) (2)

ko'rinishda yoza olamiz. To‘g‘ri chiziqlar orasidagi burchakni hisoblash formulalarini keltirib chiqaramiz. Agar va to ‘g‘ri chiziqlar

x + у + = 0 va x + у + = 0

tenglamalar bilan berilgan bo'Isa, ular orasidagi burchak ularning

  •  

Download 0,62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish