Elektrostatik maydonda zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish



Download 51.88 Kb.
Sana15.01.2020
Hajmi51.88 Kb.

Aim.Uz

Elektrostatik maydonda zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish
Elektr maydonga joylashtirilgan har qanday zaryadga maydon kuchlari ta’sir etadi.

(2.1)

Tajribalar ko’rsatishicha, bu kuchlar markaziy kuchlar bo’lib, ularning maydoni potensial xarakterga ega, ya’ni markaziy kuchlar maydonida bajarilgan ish zaryadning qanday traektoriya bo’ylab, qanday tezlik va qanday yo’nalishga ko’chirilishiga bog’liq bo’lmay, balki faqat zaryadning maydondagi boshlang’ich va oxirgi holat parametrlariga bog’liqdir.



Qo’zg’almas q-musbat zaryad maydonidagi q0-sinov zaryadini ko’chirishda bajarilgan ishni hisoblaymiz (2.1-rasm). Zaryadni elementar dl masofaga ko’chirishda bajarilgan ish ta’rifga ko’ra,

(2.2)
Nuqtaviy zaryad maydonning kuchlanganligi ifodasidan foydalanib:

2.1-rasm



(2.3)

rasmdan,



(2.4)

(2.2), (2.3) va (2.4) ga asosan


(2.5)

yozamiz.


(2.5) ni integrallab, zaryadni maydonning bir nuqtasidan ikkinchi nuqtasiga ko’chirishda bajarilgan ish uchun quyidagini hosil qilamiz:

(2.6)

(2.6) dan, elektrostatik maydonda zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish, zaryadning maydondagi boshlang’ich va oxirgi holat parametrlariga bog’liq degan xulosa kelib chiqadi. Bu xulosani zaryadlarning istalgan sistemasi uchun umumlashtirish mumkin.

q1, q2, q3 …. Qn zaryadlar sistemasi maydonida turgan q0-sinov zaryadiga har bir zaryad mustaqil ravishda - kuch bilan ta’sir etadi.

Sinov zaryadini ko’chirishda bu kuchlarning bajargan ishi (2.2) va (2.4) ga asoslanib.



dA1 = F1dr dA2 = F2dr; dAn = Fn·dr yoki

dA1 = qoE1dr, dA2 = qoE2dr; dAn = qoEndr tarzida yoziladi.

Zaryad bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko’chirishda to’la bajarilgan ish esa:



(2.7)

Agar qo-zaryad berk kontur bo’yicha ko’chirilsa, elektr maydonida zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish nolga teng bo’ladi.

yoki (2.8)

(2.8) ifodadagi yoki dan iborat kattalik maydon kuchlanganligi vektorining serkulyatsiyasi deb yuritiladi.



(2.8) ga muvofiq q00, e0, demak, elektr maydon kuchlanganligi vektorining berk kontur bo’yicha serkulyatsiyasi nolga teng degan xulosa kelib chiqadi.

(2.9)

(2.9) maydon potensial maydon ekanligining yetarli va zaruriy sharti ifodasidir. Shunday qilib, elektr maydoni kuchlanganlik chiziqlari musbat zaryaddan boshlangan radial chiziqlardan iborat bo’lgan potensial maydondir degan xulosaga kelamiz.
Download 51.88 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent axborot
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
umumiy o’rta
haqida umumiy
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
davlat sharqshunoslik
jizzax davlat