Davlat tuzilishi tushunchasi va shakllari



Download 57.5 Kb.
bet5/7
Sana13.05.2020
Hajmi57.5 Kb.
1   2   3   4   5   6   7
Shartnoma asosida tashkil topgan Federatsiya bu qoidaga ko`ra, bo`lajak Federatsiyaning a'zolari bo`lishi mumkin, bo`lgan mustaqil davlatlar o`rtasida tuzilgan shartnoma asosida tashkil topgan ittifoq davlatidir. Bunday Federatsiyalarga misol qilib, AQSH, Avstraliya va Malayziyalarni keltirish mumkin.

Shartnomaga asoslanmagan federatsiyalarda esa, davlat hokimiyati ma'muriy birliklarga kengroq xukuklarni berishi asosida, ular federatsiya subyektlariga aylanadi. Bunday o`zgarish avval unitar shaklda bo`lgan davlatning ixtiyoriga binoan amalga oshiriladi. Bunday federatsiyalarga misol qilib Hindiston, Nigeriyalarni keltirish mumkin. Bunday federatsiyaning subyektlari shartnomali Federatsiyalardan farq qilgan xolda, suverenitetga ega bo`lmaydilar, ular faqat ichki suverenitetga ega bo`ladilar.

Davlat tuzilishi shakli sifatida Federatsiya qo`yidagi spetsifik belgilarga ega:



  •         federatsiya davlat tuzilmalaridan iborat bo`ladi;

  •         unitar davlatlardan farqli ularoq federatsiya hududi yaxlit hudud sifatida e'tirof etilmaydi;

  •         federatsiya subyektlari suveren mustaqil davlat emas, shuning uchun sesessiya (ajralib chiqish huquqi) berilmaydi;

  •         federatsiya subyektlarida umumfederal Konstitutsiya va qonunlar bilan bir qatorda o`zlarining Konstitutsiya va qonunlariga ham ega bo`lishi mumkin;

  •         federativ davlatlarda federatsiya fuqaroligi bilan bir vaqtda federatsiya subyektlarining ham fuqaroligi mavjud bo`ladi.

  •         aksariyat hollarda federativ davlatlar ikki palatali parlament tizimiga ega bo`ladi (bikameralizm).

Lekin bunday federativ davlatlar yagona federal qurolli kuchlar, moliya, soliq va pul tizimlariga ega bo`ladi. Federal idoralar yagona tashqi siyosatni amalga oshiradilar.

Federatsiya sharoitida eng muhim masala Federatsiya bilan uning subyektlari o`rtasida kompetensiyalarning taqsimlanishi, bo`linishi hisoblanadi va ularni uchga ajratish mumkin:

1. federatsiyaning mutloq vakolatlari

2. federatsiya va uning subyektlari birgalikda hal etadigan masalalar bo`yicha vakolatlar

3. federatsiya subyektining mutloq vakolatlari

Birinchi masala, ya'ni federatsiyaning mutloq vakolatini tashkil etuvchi masalalarga mudofaa, tashqi ishlar, pul muomalasi, soliqlar, federal organlarni tashkil etish, federatsiya bilan uning subyektlari, subyektlar o`rtasidagi nizolarni hal etish kabi masalalar kiradi.

Birgalikdagi kompetensiyaga kiruvchi masalalrni Federatsiya ham, subyektlar hat hal qilishi mumkin, baribir ustuvorlik Federatsiya tomonda bo`ladi.

Federatsiya subyektining mutloq vakolatlariga kiruvchi masalalar qatoriga mahalliy organlarni tashkil etish, jamoat tartibini saqlash, yo`llar ko`rish, atrof - muhitni muhofazalash, mahalliy aktlar qabul qilish, madaniyat, ta'lim, tibbiyoyot masalalarini kiritish mumkin.




Download 57.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
guruh talabasi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika universiteti
matematika fakulteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
bilan ishlash
махсус таълим
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
fanining predmeti
Buxoro davlat
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
tabiiy fanlar