Chiziqcha bilan yozish


Chiziqcha bilan yozish imlosi



Download 59,5 Kb.
bet4/4
Sana20.04.2022
Hajmi59,5 Kb.
#567178
1   2   3   4
Bog'liq
AJRATIB YOZISH QOIDALARI

Chiziqcha bilan yozish imlosi
Juft so‘z va takror so‘z qismlari chiziqcha bilan yoziladi: mehr-shafqat, kecha-kunduz, ikir-chikir, taq-tuq, bitta-bitta, baland-baland, chopa-chopa, ishlay-ishlay, hamma-hammasi, ich-ichidan, o‘n-o‘n besh, don-dun, mayda-chuyda, oz-moz, ming-ming (ming-minglab), oz-moz, asta-sekin, duk-duk, baland-baland, bitta-bitta kabi.
Eslatma:
1. Juft so‘zdan qo‘shimcha yordamida yasalgan so‘zlar ham chiziqcha bilan yoziladi: xayr-xo‘shlamoq, baxt-saodatli kabi.
2. Juft so‘z qismlari orasida -u (-yu) bog‘lovchisi kelsa, undan oldin chiziqcha qo‘yiladi va juft soz qismlari ajratib yoziladi: kecha-yu kunduz (kecha-kunduz), do‘st-u dushman (do‘st-dushman) kabi.
3. Yetakchi va ko‘makchi fe‘l bir xil shaklda bo‘lsa, chiziqcha bilan yoziladi: yozdi-oldi, uxlabman-qolibman, borasan-qo‘yasan kabi.
4. Belgini kuchaytiruvchi qip qizil, yam-yashil, to‘ppa-to‘g‘ri, bab-baravar, dum-dumaloq, kuppa-kunduzi kabi so‘z shakllari shiziqcha bilan yoziladi (lekin oppoq so‘zi qo‘shib yoziladi).
5. So‘zning -ma, -ba yordamida birlashgan qismlari chiziqcha bilan yoziladi: dam-badam, rang-barang, uyma-uy, ko‘chama-ko‘cha kabi. Lekin mustaqil ishlatilmaydigan qism qatnashsa, bunday so‘zlar qo‘shib yoziladi: darbadar, ro‘baro‘ kabi.
6. Rus tilidan aynan yoki so‘zma-so‘z tarjima qilish yoli bilan olingan so‘zlar asliga muvofiq chiziqcha bilan yoziladi: kilovatt-soat, unter-ofitser kabi.
7. -chi, -a, (-ya), -ku, -u, (-yu), -da, -e, -ey (-yey) yuklamalari chiziqcha bilan yoziladi: boraylik-chi, sen-chi, sen-a, kutaman-a, bola-ya, mingta-ya, keldi-ku, kelgan-u, yaxshi-yu, yaxshi-da, qo‘y-e, yashang-e, o‘g‘lim-ey, keldi-yey kabi. Ammo -mi, -oq (-yoq), -ov (-yov), -gina (-kina, -qina) yuklamalari o‘zidan oldin kelgan so‘zga qo‘shib yoziladi: keldimi, keliboq, o‘ziyoq, ko‘rganov, mengina, qo‘shiqinna, ko‘rdiyov kabi.
8. Tartib son arab raqamlari bilan yozilsa, -nchi qo‘shimchasi o‘rniga chiziqcha (-) qo‘yiladi: 7-sinf, 5-“A” sinfi, 3- , 7- , 8-sinf o‘quvchilari, 60-yillar, 1991-yilning 1-sentabri kabi. Tartib sonni ko‘rsatuvchi rim raqamlaridan keyin chiziqcha yozilmaydi: X sinf, XXI asr kabi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR




1.O`zbek tilining imlo qoidalari. 1995 y.
2.Raxmatullaev SH. O`zbek tilining yangi alifbosi va imlosi. 1995 y.
3. Raxmatullaev SH. Orfografiya qoidalari – savodhonligimiz asosi. Toshkent. 1980 y.
4. Jamolhonov H. Hozirgi o`zbek adabiy tili. Toshkent. 2005 y.
Download 59,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish