Aksiz solig’i soliq to’lovchilar Aksiz solig’i to’lovchi yuridik va jismoniy shaxslar quyidagilardir



Download 29.75 Kb.
Sana11.01.2017
Hajmi29.75 Kb.
AKSIZ SOLIG’I

Soliq to’lovchilar
Aksiz solig’i to’lovchi yuridik va jismoniy shaxslar quyidagilardir:

O’zbekiston Respublikasi hududida aksiz solig’i solinadigan tovarlarni (aksiz to’lanadigan tovarlarni) ishlab chiqaruvchilar;

O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga aksiz to’lanadigan tovarlarni import qiluvchilar;

oddiy shirkat aksiz to’lanadigan tovar ishlab chiqargan taqdirda, oddiy shirkat shartnomasining oddiy shirkat ishlarini yuritish zimmasiga yuklatilgan sherigi (ishtirokchisi).

Aksiz to’lanadigan tovarlarning ayrim turlari bo’yicha aksiz to’lanadigan tovarlar ishlab chiqaruvchi bo’lmagan shaxs O’zbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan aksiz solig’ini to’lovchi etib belgilanishi mumkin.
Soliq solish obyekti
Quyidagi operatsiyalar aksiz solig’i solinadigan obyektdir:

1) aksiz to’lanadigan tovarlarni realizatsiya qilish, shu jumladan:

tovarni sotish (jo’natish);

garov bilan ta’minlangan majburiyat bajarilmagan taqdirda, garovga qo’yilgan aksiz to’lanadigan tovarlarni garovga qo’yuvchi tomonidan topshirish;

aksiz to’lanadigan tovarlarni bepul topshirish;

aksiz to’lanadigan tovarlarni ish beruvchi tomonidan ish haqi hisobiga yollangan xodimga qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda topshirish yoki hisoblangan dividendlar hisobiga yuridik shaxsning muassisiga (ishtirokchisiga) topshirish;

aksiz to’lanadigan tovarlarni qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda boshqa tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) ayirboshlash uchun topshirish;

2) aksiz to’lanadigan tovarlarni yuridik shaxsning ustav fondiga (ustav kapitaliga) hissa yoki pay badali tariqasida yoxud oddiy shirkat shartnomasi bo’yicha sherikning (ishtirokchining) hissasi sifatida topshirish;

3) aksiz to’lanadigan tovarlarni yuridik shaxsning ishtirokchisiga (muassisiga) u yuridik shaxs tarkibidan chiqqan (chiqib ketgan) taqdirda yoki yuridik shaxs qayta tashkil etilganligi, tugatilganligi (bankrotligi) munosabati bilan topshirish, shuningdek oddiy shirkat shartnomasi doirasida ishlab chiqarilgan aksiz to’lanadigan tovarlarni mazkur shartnoma sherigiga (ishtirokchisiga) uning shartnoma ishtirokchilari umumiy mulkidagi mol-mulkdan ulushi ajratib berilgan yoki bunday mol-mulk taqsimlangan taqdirda topshirish;

4) aksiz to’lanadigan tovarlarni ulush qo’shish asosida qayta ishlashga topshirish, shuningdek ulush qo’shish asosida xom ashyo va materiallarni, shu jumladan aksiz to’lanadigan xom ashyo va materiallarni qayta ishlash mahsuli bo’lgan aksiz to’lanadigan tovarlarni ishlab chiqaruvchi tomonidan qayta ishlashga berilgan xom ashyo va materiallarning mulkdoriga topshirish;

5) ishlab chiqarilgan va (yoki) qazib olingan aksiz to’lanadigan tovarlarni o’z ehtiyojlari uchun topshirish;

6) aksiz to’lanadigan tovarlarni O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga import qilish.

Quyidagilarga aksiz solig’i solinmaydi:

1) aksiz to’lanadigan tovarlarni ularning ishlab chiqaruvchilari tomonidan eksportga realizatsiya qilishga, bundan O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan aksiz to’lanadigan tovarlarning ayrim turlari mustasno;

2) keyinchalik O’zbekiston Respublikasining bojxona hududidan olib chiqib ketilishi sharti bilan "bojxona hududida qayta ishlash" bojxona rejimiga joylashtirilgan tovarlardan ishlab chiqarilgan qayta ishlash mahsuli bo’lgan aksiz to’lanadigan tovarlarni topshirishga;

3) O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga:

O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda insonparvarlik yordami sifatida;

davlatlar, hukumatlar, xalqaro tashkilotlar tomonidan hayriya yordami maqsadida, shu jumladan texnik ko’mak ko’rsatish maqsadida;

O’zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bo’yicha xalqaro va chet el hukumat moliya tashkilotlari tomonidan berilgan zayomlar (kreditlar) mablag’lari hisobiga, shuningdek grantlar hisobiga yuridik shaxslar tomonidan olib kirilayotgan, aksiz to’lanadigan tovarlarni import qilishga;

4) aksiz to’lanadigan tovarlarni O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga aksiz solig’i solinmaydigan tovarlarni olib kirish normalari doirasida jismoniy shaxslar tomonidan import qilishga. O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga aksiz solig’i solinmaydigan tovarlarni jismoniy shaxslar tomonidan olib kirish normalarining eng yuqori chegarasi qonun hujjatlarida belgilanadi;

5) vakolatli davlat organining yozma tasdig’i mavjud bo’lgan taqdirda, telekommunikatsiyalar operatorlari va tezkor-qidiruv tadbirlari tizimining texnik vositalarini sertifikatlashtirish bo’yicha maxsus organ tomonidan olinadigan tezkor-qidiruv tadbirlari tizimi texnik vositalarini import qilishga.
Aksiz to’lanadigan tovarlarga

doir soliq solinadigan operatsiyalar

amalga oshiriladigan sana
Aksiz to’lanadigan tovarlar oluvchiga jo’natilgan (topshirilgan) kun, agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo’lsa, aksiz to’lanadigan tovarlarga doir soliq solinadigan operatsiyalar amalga oshirilgan sanadir.

Garovga qo’yilgan aksiz to’lanadigan tovarlar garovga qo’yuvchi tomonidan topshirilgan taqdirda, garov narsasiga bo’lgan mulk huquqi o’tgan sana garovga qo’yuvchi uchun realizatsiya qilish oboroti amalga oshirilgan sanadir.

Import qilinayotgan aksiz to’lanadigan tovarlar bojxona rasmiylashtiruvidan o’tkazilgan sana ularga doir operatsiya amalga oshirilgan sanadir.

Soliq solinadigan baza
Aksiz solig’ining stavkalari mutlaq summada (qat’iy) belgilangan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha soliq solinadigan baza aksiz to’lanadigan tovarlarning naturada ifodalangan hajmi asosida aniqlanadi.

Aksiz solig’ining stavkalari foizlarda (advalor) belgilangan ishlab chiqarilayotgan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha, agar ushbu moddaning uchinchi va to’rtinchi qismlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo’lsa, realizatsiya qilingan aksiz to’lanadigan tovarlarning aksiz solig’i hamda qo’shilgan qiymat solig’i kiritilmagan qiymati soliq solinadigan bazadir.

Ish haqi hisobiga, hisoblab chiqarilgan dividendlar hisobiga, bepul yoki boshqa tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) ayirboshlash uchun beriladigan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha, shuningdek tovarlar tannarxidan past narxlarda realizatsiya qilingan taqdirda soliq to’lovchi tovarlarni topshirish paytida uning haqiqiy tannarxidan kam bo’lmagan darajada belgilaydigan narx asosida hisoblangan qiymat soliq solinadigan bazadir.

Qayta ishlashga berilgan xom ashyo va materiallardan ishlab chiqarilgan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha soliq solinadigan baza aksiz to’lanadigan tovarlarni ishlab chiqarishga doir ishlar qiymatini hamda qayta ishlashga berilgan xom ashyo va materiallar qiymatini o’z ichiga oladi.

Aksiz solig’ining stavkalari foizlarda (advalor) belgilangan import qilinayotgan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha soliq solinadigan baza bojxona to’g’risidagi qonun hujjatlariga muvofiq aniqlanadigan bojxona qiymati asosida belgilanadi.

Soliq solinadigan bazaga tuzatish kiritish
Soliq solinadigan bazaga quyidagi hollarda soliq to’lovchida tuzatish kiritiladi:

tovarlar to’liq yoki qisman qaytarilganda;

bitim shartlari o’zgartirilganda;

baholar o’zgarganda, sotib oluvchi siylovdan (skidkadan) foydalanganda.

Soliq solinadigan bazaga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tuzatishni kiritish bir yillik muddat doirasida, kafolat muddati belgilangan tovarlar bo’yicha esa kafolat muddati doirasida amalga oshiriladi.

Soliq solinadigan bazaga tuzatish kiritish ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlariga muvofiq yangi hisobvaraq-faktura yoki ushbu moddaning birinchi qismida ko’rsatilgan hol yuz berganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar asosida amalga oshiriladi.

Tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olinadigan daromadga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda tuzatish kiritish ko’rsatilgan hollar yuz bergan soliq davrida amalga oshiriladi.
Aksiz to’lanadigan tovarlar eksportini tasdiqlash
Aksiz to’lanadigan tovarlar eksportini tasdiqlovchi hujjatlar quyidagilardir:

eksport qilinadigan aksiz to’lanadigan tovarlarni yetkazib berish uchun tuzilgan kontrakt;

tovarlarni eksport rejimida chiqarishni amalga oshiruvchi bojxona organining belgisi qo’yilgan bojxona yuk deklaratsiyasi;

O’zbekiston Respublikasining bojxona chegarasidagi o’tkazish punktida joylashgan bojxona organining tovarlar tayinlangan mamlakatga jo’natilganligini tasdiqlovchi belgisi qo’yilgan tovarga ilova qilinadigan hujjatlar.



Aksiz to’lanadigan tovarlar

ro’yxati va aksiz solig’i stavkalari
Aksiz to’lanadigan tovarlar ro’yxati O’zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan tasdiqlanadi.

Aksiz solig’i stavkalari tovarning qiymatiga nisbatan foizlarda (advalor) va (yoki) naturada ifodalangan o’lchov birligiga mutlaq summada (qat’iy) belgilanadi.


Soliqni hisoblab chiqarish tartibi
Aksiz solig’ini hisoblab chiqarish Soliq Kodeksining 232-moddasiga muvofiq aniqlanadigan soliq solinadigan bazadan va aksiz solig’ining belgilangan stavkalaridan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi.
Soliqdan chegirma
Soliq Kodeksining 236-moddasiga muvofiq hisoblab chiqarilgan aksiz solig’ining summasi ushbu moddada belgilangan chegirma summasiga kamaytiriladi.

Aksiz to’lanadigan tovarlar olinayotganda yoki O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga import qilinayotganda, agar mazkur tovarlardan keyinchalik aksiz to’lanadigan tovarlar ishlab chiqarish uchun xom ashyo sifatida foydalanilgan bo’lsa, O’zbekiston Respublikasi hududida to’langan aksiz solig’i summasi chegirib tashlanadi.

Aksiz to’lanadigan tovar (xom ashyo) yetkazib beruvchilar mazkur tovar (xom ashyo) bo’yicha aksiz solig’i summasini hisobvaraq-fakturada ajratib ko’rsatishlari kerak. Olinayotgan aksiz to’lanadigan tovar (xom ashyo) bo’yicha aksiz solig’i summasi hisobvaraq-fakturada ajratib ko’rsatilmagan bo’lsa, aksiz solig’ining mazkur summasi chegirib tashlanmaydi.

Chegirma soliq davrida realizatsiya qilingan aksiz to’lanadigan tovarlar hajmiga to’g’ri keladigan aksiz to’lanadigan tovar (xom ashyo) hajmidan kelib chiqqan holda aniqlangan aksiz solig’ining hisobvaraq-fakturada yoki bojxona yuk deklaratsiyasida ko’rsatilgan summasiga nisbatan amalga oshiriladi.

Ushbu moddaning qoidalari qayta ishlashga berilgan xom ashyo va materiallardan tayyorlangan aksiz to’lanadigan tovarlar topshirilayotganda ham qayta ishlashga berilgan aksiz to’lanadigan xom ashyo va materiallarning mulkdori aksiz solig’i to’laganligini tasdiqlashi sharti bilan qo’llaniladi.

Soliq davri

Yil choragi soliq davridir.



Hisob-kitobni taqdim etish tartibi
Aksiz solig’ining hisob-kitobi soliq bo’yicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organlariga yilning har choragida, soliq davridan keyingi oyning 25-kunidan kechiktirmay, yil yakunlari bo’yicha esa yillik moliyaviy hisobot topshiriladigan muddatda taqdim etiladi.

Soliq to’lash tartibi
Soliq to’lovchilar soliq davri mobaynida joriy to’lovlarni kiritish orqali aksiz solig’ini to’laydilar.

Aksiz solig’i bo’yicha joriy to’lovlarning summasini aniqlash uchun soliq to’lovchilar joriy soliq davri birinchi oyining 10-kunigacha davlat soliq xizmati organiga joriy soliq davri uchun aksiz to’lanadigan tovarlarni realizatsiya qilishning taxmin qilinayotgan hajmi hamda aksiz solig’ining belgilangan stavkasidan kelib chiqib hisoblangan aksiz solig’ining summasi haqida ma’lumotnoma taqdim etadilar.

Aksiz solig’i bo’yicha joriy to’lovlar har oyning 25-kunidan kechiktirmay yil choragi bo’yicha aksiz solig’i summasining uchdan bir qismi miqdorida to’lanadi.

Aksiz to’lanadigan tovarlarni realizatsiya qilishning taxmin qilinayotgan hajmidan kelib chiqqan holda hisoblab chiqarilgan aksiz solig’i summasi soliq davri uchun byudjetga to’lanishi lozim bo’lgan aksiz solig’i summasiga nisbatan 10 foizdan ko’proq kamaytirilgan taqdirda, davlat soliq xizmati organi joriy to’lovlarni byudjetga to’lanishi lozim bo’lgan aksiz solig’ining haqiqiy summasidan kelib chiqib pena hisoblagan holda qayta hisoblashga haqli.



Aksiz solig’ini to’lash hisob-kitoblarni topshirish muddatlaridan kechiktirmay amalga oshiriladi.
Import qilinadigan tovarlar bo’yicha aksiz solig’ini to’lash bojxona to’g’risidagi qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda amalga oshiriladi.

Qarang: BKning 108-moddasi
Aksiz markalari bilan tamg’alanishi lozim bo’lgan import qilinadigan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha aksiz solig’i aksiz markalari olinguniga qadar to’lanadi.

Aksiz to’lanadigan tovarlarni

aksiz markalari bilan tamg’alash
O’zbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqariladigan, shuningdek uning bojxona hududiga import qilinadigan tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklar O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda aksiz markalari bilan tamg’alanishi shart.

Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa