5-Мавзу: Хэш функциялар Криптология кафедраси кат.ўқит., Мардиев У. Р. Хеш функциялар



Download 0,54 Mb.
bet1/4
Sana29.11.2022
Hajmi0,54 Mb.
#874706
  1   2   3   4
Bog'liq
5.1-mavzu

5-Мавзу: Хэш функциялар


Криптология кафедраси
кат.ўқит., Мардиев У.Р.

Хеш функциялар

  • Маълумотни хэшлаш унинг бутунлигини кафолатлаш мақсадида амалга оширилиб, агар маълумот узатилиш давомида ўзгаришга учраса, у ҳолда уни аниқлаш имкони мавжуд бўлади. Хэш-функцияларда одатда кирувчи маълумотнинг узунлиги ўзгарувчан бўлиб, чиқишда ўзгармас узунликдаги қийматни қайтаради. Замонавий хэш функцияларга MD5, SHA1, SHA256, O‘z DSt 1106:2009 ларни мисол келтириш мумкин. Қуйида “ℎ𝑒𝑙𝑙𝑜” хабарини турли хэш функциялардаги қийматлари келтирилган:
  • 𝑀𝐷5 (ℎ𝑒𝑙𝑙𝑜) = L5𝑑41402𝑎𝑏𝑐4𝑏2𝑎76𝑏9719𝑑911017𝑐592
  • 𝑆𝐻𝐴1 (ℎ𝑒𝑙𝑙𝑜) = L𝑎𝑎𝑓4𝑐61𝑑𝑑𝑐𝑐5𝑒8𝑎2𝑑𝑎𝑏𝑒𝑑𝑒0𝑓3𝑏482𝑐𝑑
  • 9𝑎𝑒𝑎9434𝑑a9434d

  • 𝑆𝐻𝐴256 (ℎ𝑒𝑙𝑙𝑜) = 2𝑐𝑓24𝑑𝑏𝑎5𝑓𝑏0𝑎30𝑒26𝑒83𝑏2𝑎𝑐5𝑏9𝑒29
  • 𝑒1𝑏161𝑒5𝑐1𝑓𝑎7425𝑒73043362938𝑏9824

Хеш функциялар

  • Хеш функция қуйидаги хусусиятларга эга:
  • Бир хил кириш ҳар доим бир хил чиқишни (хэш қиймат деб аталади) тақдим этади.
  • Бир қанча турли киришлар бир хил чиқишни тақдим этмайди.
  • Чиқиш қийматдан кирувчи қийматни ҳосил қилишнинг имконияти мавжуд эмас (бир томонламалик).
  • Кириш қийматини ўзгариши чиқишдаги қийматни ҳам ўзгаришига олиб келади.

Хеш функциялар


Хеш функция асосида маълумот бутунлигини текшириш

Хеш функциялар

  • Хэш қиймат бошқа номлар билан: “хэш код”, “свертка”, “дайджест”, “бармоқ излари” деб ҳам аталади.
  • Хэш функцияга қуйидаги талаблар қўйилади:
  • 1.Ихтиёрий узунликдаги матнга қўллаб бўлади.
  • 2.Чиқишда тайинланган узунликдаги қийматни беради.
  • 3.Ихтиёрий берилган х бўйича h(х) осон ҳисобланади.
  • 4.Ихтиёрий берилган H бўйича h (х)= Н тенгликдан х ни ҳисоблаб топиб бўлмайди. (Бир томонлилик хоссаси)
  • 5.Олинган х ва y≠х матнлар учун h(х)≠ h(y) бўлади. (Коллизияга бардошлилик хоссаси)

Хеш функциялар

  • Хэш функциялар иккита муҳим турга ажратилади:
  • Калитли хэш функция
  • Калитсиз хэш функция
  • Калитли хэш функциялар симметрик калитли тизимларда ишлатилади. Уларга маълумотни аутентификация қилиш кодлари (message authentication code (MAC)) ҳам дейилади. Улар бир-бирига ишонувчи фойдаланувчилар тизимида қўшимча воситаларсиз манбанинг ҳақиқийлигини, маълумотнинг тўлалигини кафолатлайди.

Download 0,54 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish