Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси


n-m (o`n-o`m)    : o`nbesh - o`m besh.  B-v



Download 1.1 Mb.
Pdf ko'rish
bet44/46
Sana13.05.2020
Hajmi1.1 Mb.
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46
n-m (o`n-o`m) 

 

: o`nbesh - o`m besh. 

B-v (bog-vo)  

 

: bel bog - belvo 

ch-s (uch-us)  

 

: uch so`m – usso`m 

sh-s(besh-bes)  

 

: besh so`m-besso`m 

b-o (bo`l-o`l)  

 

: bor bo`l-borul (boro`ling) 

li-o(olib-op)  

 

: olib kel- opkel (Andijon) 

k-p (qo`y-po`y)    

: ichib ko`y ichippo`y (Q. qolp) va boshq. 

n-m ( o`n-o`m) 



 

: o`n bir o`m bir. 

 

2. Birinchi komponent ochiq bo`g`in bilan tugab, ikkinchi komponent yopiq 



bo`gan bilan boshlanganda: 

b-v (ber-ver): bora berdi-boraverdi, yoza ber-yozaver, kela ber-kelaver va 

boshq. 


(-bil-vil): ne bilay-nevlay va boshq.   

k-g (kun-gun): bu kun - bugun va boshqalar. 

 

Uy-o (shu-sh)-yer): shu er- sher (Jizzax).  

3.  Birinchi  komponent  yopiq  bo`g`in  bilan  tugab,  ikkinchi  komponent  ochiq 

bo`g`in  bilan  boshlanganda  ham  tovush  almashinish,  ham  bo`g`inlar  strukturasida 

fonetik qayta bo`linish hodisasi ro`y beradi. 

e-i (-emish-imish): kelar emish-kelarmish 



 

81 


i-o (mshi-mish): borganmshi. 

e-o (-ekan-kkan): kelar ekan-kelarkan. 

b-v (bosib-bosiv) bosib oldi-bos (i) voldi (Qovun sor-ti). : 

Sotib oldi-Sot (i) voldi (atoqli ot ) va boshqalar. 

Fonetik kayta bo`linish: 

qayn ona - qay-no-na (qkaynona) qayna. 

qayn ota - qay-na-ta (qaynata)  

qayn ini - qay-ni-i (qayni) 

4.  Birinchi  komponent  ochiq  bo`g`in  bilan  tugab,  ikkinchi  komponent  unli 

bilan boshlanganda ham tovush almashinuvi va fonetik qayta bo`linish yuz beradi: 

ee-e: ne etoy-netay 

aa-a: Mirzaahmad-Mirzahmat, na aylay-naylay 

a-o: katta ota –kattaata 



bora olmoq-borolomoq, beka oyim-bekoyim (begoyim) i-o:  

olti  oziq-  oltioziq  (to`qqiz  yoshli  ot),  etti  oziq  ettoziq  (o`n  yoshli  ot),  yoshi 



ulug`-yashulli (Xorazm), 

a-o: ho`ja eli -xo`jeli va boshq. 

 


Download 1.1 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent axborot
toshkent davlat
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
махсус таълим
fanlar fakulteti
Referat mavzu
umumiy o’rta
Navoiy davlat
haqida umumiy
Buxoro davlat
fizika matematika
fanining predmeti
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
davlat sharqshunoslik
jizzax davlat