Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси


B.  Kompozitsion so`z yasalish va analitik shakl yasalish jarayonidagi



Download 1.1 Mb.
Pdf ko'rish
bet43/46
Sana13.05.2020
Hajmi1.1 Mb.
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46
 

B.  Kompozitsion so`z yasalish va analitik shakl yasalish jarayonidagi 

almashinuvlar 

Aktsent-ritmik tuzilishining o`zgaruvi 

Kompozittsion  so`z  yasalishi  va  funktsional  forma  yasalish  jarayonida 

komponentlar  leksik-grammatik  va  intonatsion  bir  butunlikni  tashkil  etadi. 

Komponentlarning  intanatsion  bir  butunligini  ta`minlashda  urg`u,  bir  qator 

morfonologik jarayonlar, tovush almashishuvi, fonetik qayta bo`linish kabi hodisalar 

xizmat qiladi. 

Qo`shma so`z va so`zning formasi tarkibiga kirgan komponentlar bir umumiy 

birlashtiruvchi urg`u ostida birlashadi. Bunday urg`u ikkinchi komponentniig oxirgi 




 

80 


bo`g`imida  bo`ladi.  Asosiy  urg`uli  oldinigi  bo`g`inlar  ikkinchi  va  uchinchi  darajali 

urg`ularga  ega  bo`ladi.  SHunga  muvofiq,  asosiy  urg`uli  bo`g`indan  boshqa 

bo`g`inlarning  barcha  intonatsion  gradatsiyasi  -  uning  cho`ziqligi,  bunday 

bo`g`inlarni tashkil etuvchi unli va undoshlarning talaffuzi aniqligi va boshqalar ham 

o`zgaradi. Masalan, o`ttiz- o`ttiz ikki, kirib kel va boshq. 

Qo`shma so`z va uning analitik formasi strukturasining bunday aktsent-ritmik 

bir  butunligi  ularni  tashkil  etgan  komponentlar  o`rtasida  turli  xil  morfonologik 

o`zgarishlarning yuz berishiga olib keladi. 

1.  Har  ikki  komponent  yopiq  bo`g`in  bo`lganda  komponentlar  oralig`ida 

morfonologik o`zgarishlar ro`y beradi. 




Download 1.1 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar