Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси



Download 1.1 Mb.
Pdf ko'rish
bet2/46
Sana13.05.2020
Hajmi1.1 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   46
TILNI SISTEMA SIFATIDA  

O`RGANISH 

SO`Z BOSHI 

O`zbek  tilshunosligi  so`nggi  davrlarda  katta  yutuqlarni  qo`lga  kiritdi. 

Tilshunoslik  nazariyasiga  bag`ishlangan  bir  qator  asarlar  maydonga  keldi.  Bu 

asarlarda  o`zbek  tili  tuzilishini  sistemaviy  tadqiq  qilish  muammolari,  tilda 

umumiylik-xususiylik  dialektikasini  namoyon  bo`lishi,  til  va  nutq  dialektikasi,  til 

tuzilishining  darajali  xususiyati,  til  sathlari  va  sathlararo  munosabat  kabi  masalalar 

ma`lum darajada yoritildi. 

O`zbek  tilshunosligining  qo`lga  kiritgan  bunday  yutuqlari  bilan  oliy  o`quv 

yurtlari  filologiya  fakul`teti  talabalarini  tanishtirish  ularda  ilmiy  dunyoqarashni, 

mavjud  adabiyotlarga  tanqidiy  va  ijodiy  yondasha  olish  ko`nikmasini 

shakllantirishda,  o`quv  dasturi  asosida  olgan  bilimlarini  chuqurlashtirishda  katta 

ahamiyatga ega. 

O`quv  rejasiga  muvofiq,  III  kursdan  boshlab  bir  necha  maxsus  kurslar  o`tish 

rejalashtirilgan.  Tanlangan  maxsus  meteriallari  o`quv  dasturi  asosida  o`tiladigan 

materiallarning  oddiy  takrori  bo`lib  qolmasligi,  o`zbek  tilshunosligining  bugungi 

yutuqlarining talabalarga etkaza olishi lozim. 

Talabalar  odatdagi  darslarda  til  sistemasi,  til  sathi,  paradigmatik,  sintakmatik 

munosabat,  tilning  belgili  tabiati,  lingvistik  belgi,  belgi  tuzilishi  kabi  atamalarni 

eshitayotgan  bo`lsalar  ham,  lekin  sistema  nima?  Til  sathi  nima?  Kabi  bir  qator 

savollar bilan talabani batafsil tanishtiruvchi maxsus bir asar mavjud emas. Ana shuni 

hisobga olgan holda "O`zbek tilini sistema sifatida o`rganish" nomli maxsus kursning 

birinchi qismini talabalarga havola etdik. 

Unda  talabalar  sistema  haqida,  tilning  sistemaliligi,  uning  belgilar  sistemasi 

ekanligi,  til  sistemasining  ko`p  bosqichli  tuzilishi,  til  sathlari,  sath  birliklarining 

o`zaro  munosabati  va  sathlararo  munosabati  lingvistik  belgi  va  uning  tuzilishi  kabi 

masalalar  haqida  ma`lum  darajada  ma`lumot  oladilar.  SHuningdek,  o`zbek  tilining 

fonologik sathi va o`zbek tili morfonologiyasi haqida qisqacha fikr yuritiladi. 

O`zbek  tilining  qolgan  sathlarida  sistemalilik  haqida  ishimizning  keyingi 




 

qismida ma`lumot bermoqchimiz. 



Asar  haqidagi  har  qanday  fikr  mulohazalarni  mualliflar  mamnuniyat  bilan 

qabul qiladilar. 




Download 1.1 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   46




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar