Zahriddin Muhammad Bobur –Vatanparvar shoir



Download 175.5 Kb.
Sana07.02.2020
Hajmi175.5 Kb.
Zahriddin Muhammad Bobur –Vatanparvar shoir






O’rta asr Sharq madaniyati va adabiyotining buyuk namoyandasi Zahriddin Muhammad Bobur 1483yil 14-fevralda Andijonda tug’ildi. Otasi Umarshayx Mirzo temuriy avlodidan bo’li, Farg’ona viloyatining hokimi bo’lgan. Zahriddin Muhammad Boburo’z davrining taniqli muallim va murabbiylari rahbarligida ta’lim va tarbiya olgan. Otasi Umarshayx Mirzo 1495 yilda vafot etgach,12yoshida uning o’rniga taxtga o’tirdi. Andijonni Shayboniyxon egallagach, Zahriddin Muhammad Bobur Afg’onistonga ketishga majbur bo’ladi. Bu mamlakatda Kobul va Badahshon shahjarlarida o’z hokimiyatini barpo etdi. So’ngra Hindistonga yurish boshlab, u yerda buyuk davlatga asos soldi.

Bobur jahonga mashhur “Boburnoma”asarini yaratdi. Unda Movarounnahr, Xuroson, Hindistonxalqlari tarixi,urf-odat va an’analarini, tarixiy shaxslarini,mamlakat tabiiy lavhalarini aks ettirdi. Bobur Xo’ja Ubaydullo Ahrorning “Volidiya”risolasini fors tilidan o’zbek tiliga tarjima qildi,aruz vazni va qofiya masalalariga “Mufassal”asarini yozdi.

Zahriddin Muhammad Bobur adabiyotshunos,tarixshunos olim va shoir sifatida xalqimiz ma’naviy madaniyati tarixida muunosib o’rin egalladi.



Bobur 1530-yilning 26-dekabrida Hindistonnig Agra shahrida o’zi bunyod etgan go’zal maskan Zarafshon chorbog’ida vafot etdi.

Boburning ilm-ma’rifat haqidagi g’oyalari

Bobur o’z ma’rifiy,madaniy,ijtimoiy faoliyatida ilmli kishi (ustoz),ilmni o’rganish uchun ilm talabgori bo’lish g’oyasini oldinga surdi.

Bobur deydi:

Kim yor anga ilm tolibi ilm kerak,





O’rgangali ilm tolibi ilm kerak.

Men tolibi ilm tolibi ilm yo’q,

Men borman ilm tolibi,ilm kerak.

Bobur ilmli bo’lishni istaganlarni ilmni zo’r havas,ishtiyoq bilan egallashga da’vat etdi.
Bobur axloq-odob va insonparvarlik haqida

Bobur axloq-odob haqidagi qarashlariga yaxshilik,vafodorlikni eng go’zal fazilat sifatida ulug’laydi,yomonlikni jafo keltiruvchi

illat sifatida qarakadi:

Har kimki vafo qilsa,vafo topqusidur,

Har kimki jafo qilsa jafo topqusidur.

Yaxshi kishi ko’rmagay yomonlig’ hargiz,

Har kimki yomon bo’lsa,jazo topqusidur.



Bobur odamlarni elga yaxshilik qilib,o’zidan yaxshi nom qoldirishga chorlaydi:

Bori elga yaxshilik qilgilki,mundin yaxshi yo’q.

Kim degaylar dahr aro qoldi falondin yaxshi yo’q,.

Bobur yaxshi xulqlikni,kishilarga yaxshilik qilishni insonni oliyjanobligini hisoblaydi.Bobur mehnat ahlini qadrladiva davlat ahlini tasvirida “mehnat elini”unutmaslikka da’vat etdi.

Davlatga yetib mehnat elin unutma,

Bu besh kun uchun o’zingni asru tutma,

deydi Bobur.



Boburning bu insonparvarlik qarashlari “Boburnoma” asarida dehqon xo’jaliklarida ishlayotgan qullar,asrlarning achinarli ahvoli tasvirida ham o’z ifodasini topgan.

Bobur vatanparvarlim haqida

Boburning ma’naviy-ma’rifiy qarashlarida Vatan tuyg’usi salmoqli o’rinda turadi.



Bobur Afg’oniston va Hindistonda davlatni boshqarib turgan holda,umrining oxiriga qadar kindik qoni to’kilgan yurtni unutmadi.U o’z ona diyorini haddan ziyod sevadi,Vatanidan judoligidan g’am-alam chekadi. U tug’ilb o’sgan yurtini qoldirib ketishni”xatolik”,”yuz qarolik” deb bilad,o’zini o’z yurtidan judo bo’lgan g’arib his qiladi.Udeydi:

Toli’ yo’qi jonimga balolig’ bo’ldi,

Har ishniki ayladim xatolig’ bo’ldi.

O’z yerni qo’yib Hind sari yuzlandim,

Yorab netayin,ne yuz qarolig’ bo’ldi.





Bobur pedagogik qarashlarining ahamiyati

Zahriddin Muhammad Boburning ilm-ma’rifathaqidagi g’oyalari,axloq odob,yaxshilik,vafo,insonni xalqqa yaxshilik, qiladigan qilib tarbiyalash,mehnat ahlini qadrlash,insonparvarlik, Vatandan judolik g’am,alam ekanligi,adolat haqidagi qarashlari,axloqiy-ta’limiy fikrlari hozirgi davr yoshalr tarbiyasida ham g’oyat ahamiyatlidir.


Download 175.5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
o’rta ta’lim
махсус таълим
bilan ishlash
fanlar fakulteti
Referat mavzu
umumiy o’rta
haqida umumiy
Navoiy davlat
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik