Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti


Jumaev M.E. va boshq. Boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi. (Oliy o’quv yurti



Download 499.44 Kb.
Pdf ko'rish
bet21/25
Sana15.05.2021
Hajmi499.44 Kb.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   25
Jumaev M.E. va boshq. Boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi. (Oliy o’quv yurti 

talabalari uchun darslik) — T:. «Fan va texnologiya», 2005-yil. 

 



 

59 


ham  bo’lishi  kerak  emas.  Biroq  kichik  maktab  yoshidagi  o’quvchilarning 

geometrik  tasavvurlari  zahirasi  qancha  boy  bo’lsa  ular  tomonidan  geometrik 

bilimlarni  o’zlashtirish,  keyingi  sinflarda  o’quvchilar  tasavvurlarini  rivojlantirish 

shuncha  sifatli  bo’ladi.  Shunisi  aniqki,  boshlang’ich  sinflarda  geometriya 

elementlari  bilan  tanishtirish  va  o’rgatish  ko’rgazmali  bo’lishi  va  matematiklar 

tomonidan  ishlab  chiqilgan geometriyani  ko’rishning  na  aksiomatik va  na  boshqa 

biron  usulni  qo’llanishga  majbur  emasmiz.  Biroq  bu  narsa  boshlang’ich  sinflarda 

geometrik material aniq mantiqiy qurilishga ega bo’lmasligi kerak degani emas. 

Biroq  boshlang’ich  sinflarda  geometriya  elementlari  bilan  tanishtirishning 

(asosiy)  maqsadi  ularni  asosiy  tushuncha-obrazlar  bilan  tanishtirishdan  iborat, 

ammo geometriya kursi na faqat geometrik figuralarni, balki ular orasidagi va ular 

elementlari orasidagi munosabatlari ham o’rganadi. 

Keyingi  o’rganish  jarayonida  ║,  ┴    simmetriklik  va  boshqa  munosabatlarni 

bilish  va  ular  bilan  muomala  qilish  uchun  yana  …  o’ngdan,  …chapdan,  oldin 

keladi, keyin keladi, …tegishli va kesishadi kabi munosabatlarni ham o’quvchilar 

bilishlari kerak. 

Matematikani  o’rganish  jarayonida  kichik  maktab  yoshidagi  o’quvchilar 

ongida ba’zi munosabatlarni shakllantirishning ilmiy-metodik va amaliy ahamiyati 

haqida qisqacha to’xtalib o’tamiz. 1,2,3,4 sinflar o’quvchilari bilan ilmiy-metodik 

tajribalar o’tkazilgan. Tajribalar bir xil material bilan turli yoshlardagi o’quvchilar 

bilan  va  turli  materiallar  bilan  bir  xil  yoshdagi  o’quvchilar  guruhlari  bilan 

o’tkazildi.  O’quvchilar  tartib  munosabatini  aniqlashtirishga  qaratilgan 

topshirliqlarni nisbatan  yengil  va  xohish bilan bajarishadi. 617  ta  o’quvchilarning 

deyarli hammasi quyidagi masalani to’g’ri hal yetishdi. 

Bu yerda turli balandlikdagi kubchalar tasvirlangan. Ularning har birida belgi 

bor. Kubchalarni eng balandidan boshlab tartib bilan joylashtirish kerak. Ruchkani 

oling va belgilarni talab qilgan tartibda qo’yib chiqing. Biroq ob’ektlar ikkita belgi 

bilan  xarakterlarida  tartib  munosabatini  o’rnatish  haqidagi  masala  o’quvchilarga 

ancha qiyinlik qildi. 



 

60 


Bizga  to’plamga,  bir  necha  to’plamga  tegishli  elementlarni  topish  mashqlari 

qiziqarli tuyuldi. 

Topshiriq:  kvadrat  turiga  ega  rasmda  bajariladi.  Zangori,  qizil  va  ko’k 

qalamlarni oling. 

a) Ko’k qalam bilan o’rta qator va o’rta satrda turgan katakni bo’yang. 

b) qizil qalam bilan o’ngdan pastki burchakda turgan katakni bo’yang. 

v)  zangori  qalam  bilan birdaniga (bir vaqtning o’zida) ikkinchi satrda tepada 

va uchinchi ustunda chapda turgan katakchani bo’yang. 

Topshiriqlarning  uchinchini  hamma  o’quvchilar  ham  bajara  olmaydi.  Bunda 

ikkinchi  satrning  biron  katakchasini  va  uchinchi  ustuncha  chapdan  tegishli 

katakchasi  bo’yalgan.  Bu  belgilarning  ikkalasini  birlashtirish  va  to’g’ri  javob 

berishga hamma o’quvchilar muyassar bo’la olmaydilar. 




Download 499.44 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   25




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat