Xalqaro valyuta-kredit munosabatlarining vujudga kelishi va amal qilishi


 Xalqaro kredit, uning mohiyati. Xalqaro kredit munosabatlari



Download 0.88 Mb.
Pdf ko'rish
bet7/25
Sana15.11.2020
Hajmi0.88 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   25
2. Xalqaro kredit, uning mohiyati. Xalqaro kredit munosabatlari 

Xalqaro kredit kapitalizm davrida paydo bo’ldi va kapital yig’ishning birinchi 

qulay dastagi bo’ldi. Uning rivojlanishida ishlab chiqarishning milliy ramkalardan 

chetga chiqishi, xo’jalik aloqalarining kuchayishi rivojlanishi, xalqaro kapitalning 

umumiylashi kreditning ob’ektiv asosi bo’ldi. Xalqaro kreditning o’sish tempi ishlab 




11 

 

chiqarish  va  tashqi  savdo-sotiq  templarini  bir  necha  marta  o’sishga  ta’sir  etadi. 



Xalqaro  kredit  bozor  sub’ektlarining  daromad,  foyda  olishiga  sharoit  yaratib, 

iqtisodiy talab qonunida asosiy muhim rolni o’ynaydi. Xalqaro kredit daromad, narx, 

pul,  valyuta  kursi,  to’lov  balansi  va  boshqalar  kabi  iqtisodiy  kategoriyalari  bilan 

bog’liqdir. 

Xalqaro  kredit  -  bu  ssuda  kapitaliing  xalqaro  miqyosida harakati bo’lib, bu 

harakat tovar va valyuta ko’rinishidagi mablag’larni qaytarib berishlik, muddatlilik 

va xaq to’lashlik asosida berish bilan bog’liqdir.  

Xalqaro  kredit  munosabatlarida  qatnashuvchi  sub’ektlar  bo’lib,  tijorat 

banklari,  markaziy  banklar,  davlat  organlari,  xukumatlar,  yirik  korporatsiyalar 

hamda xalqaro va regional moliya-kredit tashkilotlari hisoblanadilar.  

Garchi xalqaro kredit tashqi oborotda tovarlarning, xizmatlarning, kapitalning 

harakat qilishni ta’minlasa ham, milliy chagaradan tashqaridagi tovarlarga bo’lgan 

munosabatlarda ssuda kapitalining harakati aniklanadicha mustaqildir.  

Xalqaro kredit bir davlat, shu davlat banki, huquqiy shaxsi tomonidan ikkinchi 

bir davlatga, uning banklariga, boshqa huquqiy shaxslariga muddatlilik va to’lovlilik 

asosida beriladigan kredit hisoblanadi. Xalqaro kredit davlat va xalqaro institutlar 

ishtirok  etgan  munosabatlarda pul  (valyuta)  shaklida, tashqi  savdo  faoliyatida  esa 

tovar  shaklida  bo’lishi  mumkin.  Xalqaro  kredit  qo’yidagi  xususiyatlari  bilan 

harakterlanadi (2-rasm): 

-  qarz  oluvchi  va  qarz  beruvchi  sifatida  davlat,  tashkilot  va  muassasalar, 

xuquqiy shaxslar, xalqaro valyuta kredit tashkilotlari qatnashadilar; 

-  qarzga  olingan  mablag’lar  qarz  oluvchi  mamlakat  tomonidan  daromad 

keltiruvchi kapital sifatida ishlatiladi;  

-  qarz  beruvchi  mamlakatga  to’lanadigan  ssuda  foizining  manbasi  qarz 

oluvchi mamlakat aholisi tomonidan yaratilgan milliy daromad hisoblanadi.  

Xalqaro kredit davlat va xalqaro institutlar ishtirok etgan munosabatlarda pul 

(valyuta)  shaklida,  tashqi  savdo  faoliyatida  esa  tovar  shaklida  bo’lishi  mumkin. 

Shuningdek, xalqaro kredit chet el obligatsiyalari, chet-el korxonalari aksiyalari va 




12 

 

boshqa  qimmatli  qog’ozlariga  foyda  olish  maqsadlarida  kapital  qo’yish  shaklida 



ham bo’ladi.  

 


Download 0.88 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   25




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
toshkent davlat
haqida tushuncha
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
bilan ishlash
ta'lim vazirligi
fanlar fakulteti
махсус таълим
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
fizika matematika
universiteti fizika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
davlat sharqshunoslik
Samarqand davlat