Xabarlarni uzatish tizimlari va qabul-nazorat


-mavzu. XABARLARNI UZATISH TIZIMLARINING



Download 3.34 Mb.
Pdf ko'rish
bet4/90
Sana27.09.2021
Hajmi3.34 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   90
1-mavzu. XABARLARNI UZATISH TIZIMLARINING 
UMUMIY TUZILISH PRINSIPLARI
Mashg‘ulotlarning maqsadi: ko‘rsatilgan mavzuni tinglovchi-
lar bilan o‘rganish va markazlashtirilgan muhofaza maskani-
ning vazifalarini amaliy jihatdan ko‘rib chiqish. 
Reja:
1.  Umumiy ma’lumotlar. 
2. Xabarlarni uzatish tizimlarida qo‘llaniladigan atama va 
tushunchalar. 
3.  Umumlashtirilgan strukturaviy sxema. 
1.  Umumiy ma’lumotlar
Qo‘riqlanayotgan obyektlarning holatini markazlashtiril-
gan holda nazoratini tashkillashtirishda birinchi navbatda 
simli yoki radiokanalli xabarlarni uzatish tizimlarini ish-
ga solish vazifasi ta’minlanadi. Abonentlar sonining kattali-
gi ko‘p kanalli tizimlarni yaratishni talab qiladi. Bunday ti-
zimlarni ikkita birlashtirish usullari bilan amalga oshirish 
mumkin, ya’ni markazlashtirish yoki avtonom usul bilan. 
Birinchisida (1-rasm) abonentlar orasidagi hodisalar (obyekt-
ning holati haqida) haqidagi axborotlar bilan almashinish, 
Markaziy stansiya (MS) orqali amalga oshiriladi. O‘z nav-
batida, bunday axborotlarni markaziy stansiyalararo ham 
almashi nish mumkin (misol uchun axborotni uzoq masofa-
ga uza tish kerak bo‘lganda). Axborotlar bilan almashinish 
bitta zona ning ichida bo‘lsa, odatda bitta Markaziy stansiya 
(MS) yetarli bo‘lib, ular ko‘p kanalli markazlashtirilgan ra-
dial tizimlar (KKMRT) deb yuritiladi. Unga misol tariqasi-
da shahar telefon tarmoqlari va qator radioaloqali tizimlar-
ni olish mumkin.
Abonentlar orasida bevosita axborot almashinishni ta’min-
laydigan tizimlar, avtonom tizimlar deb aytiladi (1, b-rasm).


5
Ko‘p kanalli markazlashtirilgan radial tizimlar ko‘p abo-
nentlar oralig‘ida samarali axborot almashinish imkoniyati-
ni beradi. Ammo shu bilan birga ularni ancha zaiflashtiradi, 
chunki KKMRTning ishdan chiqishi, butun tizimni ham ish-
dan chiqaradi.
Odatda har bir axborotni uzatish tizimiga alohida aloqa 
kanali yoki tegishli chastota oralig‘i ajratiladi.
Abonentlar tomonidan umumiy chastotalar oralig‘ida ish-
lash, zichlashtirish (signallarning spektrlarini umumiy chastota 
oralig‘iga joylashtirish) va ajratish (abonent signallari ni ajra tish) 
usullari bilan belgilanadi. Shuni aytish joizki, zichlashtirish 
usuli ajratish usulini belgilaydi va aksincha.
1-rasm. Ko‘p kanalli tizimlar
Turli abonentlar axborotlarini ajratishning uch xil usuli 
mav jud bo‘lib, ular quyidagilardan iborat:
1)  chastotali ajratish;
2)  vaqtli ajratish; 
3)  kodli ajratish.
Chastota bo‘yicha ajratish usulida har bir abonentga alohida 
chastota oralig‘i ajratilib, bunda signallarning o‘tqazish chas-
tota oraliqlari bir-birini yopib qo‘ymaydi, lekin signallarning 
o‘zi bir vaqtda uzatiladi. 


6
Vaqt bo‘yicha ajratish usulida har bir abonent aniq vaqt in-
tervalida ishlaydi. Bunda ishlash chastotalari hamma signallar 
uchun bir xil bo‘ladi. 
Kod bo‘yicha ajratish usulida hamma abonentlar bir xil 
chastota kanalida bir vaqtda ishlaydi, lekin abonent signallari 
shakl bo‘yicha ajralib turadi. 
Oxirgi holatda XUT tizimi va uning xarakteristikalari 
asosan signallar va ularning xususiyatlari bilan belgilanadi.

Download 3.34 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   90




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat