Vi bob to’qima to’G’risida ta’limot umumiy gistologiya



Download 3.37 Mb.
bet14/34
Sana15.07.2021
Hajmi3.37 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   34
QON (SANGV1A, HAYEMA)

Qon, limfa va to`qima suyuqligi bilan birlikda organizmning ichki muhitini tashkil qiluvchi to`qimadir. Qon harakatchan muhit bo`lib, o`z tarkibini doimo o`zgargirib turadi. Qon tarkibining o`zgarishi tartibsiz bo`lmay, balki organizmning ma’lum funktsional holatiga mos ravishda yuz beradi.

Qon tarkibining organizm funksional holati bilan o`zaro bog`liqligi meditsina praktikasida katta ahamiyatga ega, chunki ko`p hollarda qondagi o`zgarishlar ikkilamchi bo`lib, turli organlar fiziologik vazifasining buzilishi tufayli kelib chiqadi.

I. A. Kassirskiy iborasi bilan aytganda, «qon - organizmning oynasi bo`lib, unda organ va to`qimalarda bo`ladigan har xil o`zgarishlar o`z aksini topadi».

Qon suyuq hujayralararo modda - plazmadan va unda muallaq joylashgan shaklli elementlardan iborat. Ularning o`zaro nisbati sog`lom odamda 55:45 ni tashkil etib, gematokrit ko`rsatkich deb ataladi. Gematokrit ko`rsatkichning u yoki bu tomonga o`zgarishi qonning 'suyulishi yoki quyulishini ko`rsatib, muhim diagnostik belgi hisoblanadi.

Qon miqdori voyaga yetgan organizmda tana og`irligining taxminan 7 protsentini tashkil etib, o`rta hisobda 5-5,5 litrga teng.

Qonning vazifalari: 1) transportlik va trofik vazifasi - o`pkadan kislorodni to`qima va organlarga yetkazib, ulardan karbonat angidridni olib ketadi; ichak va me’dada so`rilgan va organizm uchun muhim bo`lgan har xil oziq moddalarni to`qimalarga yetkazib beradi; 2) himoya vazifasi - asosan oq Q o n tanachalari tomonidan bajariladi va organizmga tushgan mikroblar, zaharli, begona zarrachalarni fagotsitoz qilish (yutish va yemirish) dan iborat bo`ladi. Qon tarkibida maxsus oqsil moddalar - antitelolar bor bo`lib, ular o`z navbatida organizmga tushgan begona oqsillar, mikroblarga (antigenlarga) javoban ishlab chiqariladi. Antitelolarning asosiy roli ko`rsatib o`tilgan antigenlarni zararsizlantirish (neitrallash) hisoblanadi; 3) Gomeostatik (gomeostaz - organizm ichki muhitining doimiyligini ta’minlash demakdir) vazifasi - qon orqali har xil organ va sistemalarning fiziologiq faoliyatiny bajarishda ishtirok etuvchi gormonlar va turli xil moddalar tashiladi. Uz ximiyaviy tarkibining muayyanligi tufayli qon organizmda fizik-kimyoviy ko`rsatkichlarning doimiyligini, chunonchi, tana haroratining, osmotik bosimning va organizmda kislota-asos tengligining doimiyligini ta’minlab turadi.


Download 3.37 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   34




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
ta’limi vazirligi
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
bilan ishlash
fanining predmeti
nomidagi samarqand
Darsning maqsadi
maxsus ta'lim
pedagogika universiteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
o’rta ta’lim
Ўзбекистон республикаси
sinflar uchun
haqida umumiy
fanlar fakulteti
fizika matematika
Alisher navoiy
Ishdan maqsad
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
moliya instituti
таълим вазирлиги
nazorat savollari
umumiy o’rta
respublikasi axborot
Referat mavzu
махсус таълим