Valuta-kredit munosabatlari



Download 0.84 Mb.
Pdf ko'rish
bet58/77
Sana31.10.2020
Hajmi0.84 Mb.
1   ...   54   55   56   57   58   59   60   61   ...   77
Tayanch so‘zlar: inqiroz, valuta inqirozi, kurs rejimi, valuta
nazorati, valuta inqirozi manbalari, valuta inqirozi omillari.
Nazorat uchun savollar
1. Valuta inqirozi deganda nimani tushunasiz?
2. Boy va qashshoq davlatlar iqtisodiyotiga valuta inqirozlari
ta’sir qiladimi, qay tarzda?
3. Valuta inqirozining oldini olish yo‘llarini keltiring.
4. Valuta inqiroziga qaysi omillar ijobiy yoki salbiy ta’sir
ko‘rsatadi?


156
IX  BOB.  XALQARO  KREDIT
9.1. Xalqaro kreditning mohiyati va tamoyillari
Xalqaro  kredit  –  bu  ssuda  kapitalining  xalqaro  iqtisodiy
munosabatlar  doirasida  valuta  va  tovar resurslarining  qayta-
rishlik, muddatlilik va foizlarni to‘lash shartlari asosida harakat
qilishidir. Qarz beruvchi va qarz oluvchilar sifatida xususiy kor-
xonalar  (banklar,  firmalar),  davlat  tashkilotlari,  xalqaro  va
hududiy valuta-kredit va moliya tashkilotlari namoyon bo‘ladi.
Xalqaro kredit tovar ishlab chiqarish va pul muomalasi jara-
yonining  rivojlanishi  bilan  paydo  bo‘lib,  boshlang‘ich  kapi-
talni jamg‘arish vositalaridan biri hisoblangan. Uning rivojla-
nishining  obyektiv  asosi  ishlab  chiqarishning  milliy  chega-
ralardan tashqariga chiqishi, xo‘jalik aloqalarining baynalmilal-
lashuvining kuchayishi hisoblanadi.
Xalqaro kredit kapital doiraviy aylanishining hamma bos-
qichida, ya’ni import asbob-uskuna, xomashyo, yoqilg‘ilarini
sotib olish orqali pul  kapitalining ishlab chiqarish kapitaliga
aylanishida, tugallanmagan ishlab chiqarishni kreditlash shaklida
ishlab chiqarish jarayonida, tovarlarni dunyo bozorlarida so-
tish jarayonida qatnashadi. Xalqaro kredit ichki kreditlar bilan
uzviy bog‘liqlikda qiymat shaklining o‘zgarishida qatnashadi va
ishlab chiqarishning barcha bosqichlariga xizmat ko‘rsatib, qayta
ishlab chiqarishning uzluksizligini ta’minlaydi.
Xalqaro kreditning manbalari sifatida korxonalarda doiraviy
aylanish jarayonida vaqtincha bo‘sh bo‘lgan kapitalning pul
shaklidagi qismi hamda banklar orqali harakatga keltiriladi-
gan  davlat  va  xususiy  sektor  jamg‘armalari  xizmat  qiladi.
Xalqaro kredit ichki kreditdan davlatlararo migratsiyasi va
bu  an’anaviy  manbalarning qator  mamlakatlardan jalb  qi-
lish hisobiga yirikligi bilan farq qiladi. Takror ishlab chiqa-


157
rish  jarayonining  ma’lum  bosqichlarida  xalqaro  kreditga
obyektiv  ehtiyoj  tug‘iladi.  Bu quyidagilar  bilan  bog‘liq: 1)
xo‘jalikda mablag‘larning doiraviy aylanishi; 2) ishlab chiqa-
rish  va  mahsulotni  sotishning  o‘ziga  xos  xususiyatlari;  3)
tashqi iqtisodiy bitimlarning hajm va muddat jihatidan farq-
lanishi;  4)  ishlab  chiqarishni  kengaytirish  uchun  bir  xil
muddatlarda yirik kapital qo‘yilmalarining zarurligi.

Download 0.84 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   54   55   56   57   58   59   60   61   ...   77




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
ishlab chiqarish
fizika matematika
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati