Toshkent farmatsevtika instituti farmatsevtik kimyo kafedrasi farmatsevtik kimyo fanidan masalalar to



Download 1.67 Mb.
Pdf ko'rish
bet68/105
Sana13.05.2020
Hajmi1.67 Mb.
1   ...   64   65   66   67   68   69   70   71   ...   105
Kalibrlangan grafik tuzish: kolbalarga 0.5; 1.0; 1.5; 2.0; 2.5; 3.0 ml (V
1

standart eritmalardan solib hajmi 10,0 ml gacha yetkaziladi (W
4
), eritmalarning 
optik zichligi fotokolorimetrda to‘lqin uzunligi 445 nm kyuvetalarning qalinligi 
10 mm suvga nisbatan aniqlanadi. 
Masalaning 
yechimi: 
Yuqorida 
ko‘rsatilgan  metodika  bo‘yicha 
tekshiriluvchi  eritma  va  standart  suyultirishlar  seriyasi  tayyorlanadi. 
Tekshiriluvchi  eritma  (A
x
)  optik  zichligi  0.48  ga  teng,  standart  eritmaning 
suyultirish  seriyasining  optich  zichliklari  esa  0.09;  0.18;  0.27;  0.36;  0.45;  0.54 
ga  teng.  Standart  eritmaning  suyultirish  optik  zichliklari  qiymatlari  bo‘yicha 
kalibrlangan  grafik  tuziladi  (rasm  3).  Buning  uchun  oldindan  eritmalarning 
konsentratsiyasi tayyorlanish sxemasi bo‘yicha hisoblanib topiladi.  
A
2
  → W
3
 (2500 ml) 
(0, 0100 g)  ↓ 
    
V
1
→W

(10,0 ml ) 
 
Rasm 3. Riboflavinning standart eritmasining kalibrlangan grafik chizmasi 


139 
 
Standart  eritmalarning  konsentratsiyalari  g/ml;g/10ml,  %  larda  ifodalash 
mumkin. 
Masalan, riboflavinning standart eritmasining konsentratsiyasi g/10 ml: 
5
1
0, 0100 0,5
,
/10
2 10
250, 0
C g
ml



 
 
Shu  eritmaning  konsentratsiyasi  g/ml  va  foizlarda  quyidagilarga  teng 
bo‘ladi: 
6
0, 0100 0,5
,
/
2 10
250, 0 10, 0
C g ml



 

 
4
0, 0100 0,5 100
, %
2 10
250, 0 10, 0
C




 

 
 Kalibrlangan  grafik  va  tahlil  qilinayotgan  modda  optik  zichliklarining 
qiymatlaridan foydalanib (A
x
) standart eritmaning konsentratsiyasi topiladi (C
x
). 
Topilgan qiymat C
x
 (g/ml, %, g/10 ml) kukunning umumiy og‘irligiga qo‘yilib 
(R), quyidagi formula orqali topiladi:  
1
2
1
x
C W W P
g
V a





 
Bu yerda C

standart eritmaning konsentratsiyasi, uning optik zichligi tahlil 
qilinayotgan  moddaning  optik  zichligiga  teng  (kalibrlangan  grafik  chizmasi 
orqali topilgan), g/ml, %, g/10 ml 
1
2
W W

-  o‘lchov  kolbalarging  hajmlari,  bo‘lib  tahlil  qilinayotgan  modda 
eritmasi tayyorlash uchun foydalanilgan, ml; 
V- tahlil qilinayotgan eritmadan olingan alikvot qismi, ml; 
a
1
 – dori moddasining tortimi, gr 

R – og‘irlik yoki hajm, dori shaklining tarkib bo‘yicha; g yoki ml; 
Agar C
x
 – g/ml bo‘lsa, unda g quyidagiga teng bo‘ladi: 
 
6
4
10,5 10
10 10 0,105
,
55,125 10
0, 0055
1, 0 0, 0200
g
g



  





 
 


140 
 
Agar C
x
 – % bo‘lsa, unda g quyidagiga teng bo‘ladi: 
4
4
10,5 10
10 10 0,105
,
55,125 10
0, 0055
1, 0 0, 0200 100
g
g



  






 
Agar C
x
 –g/10 ml bo‘lsa, unda g quyidagiga teng bo‘ladi: 
5
4
10,5 10
10 0,105
,
55,125 10
0, 0055
1, 0 0, 0200
g
g



 





 
Kalibrlangan grafik bo‘yicha hisob qilish bir qator afzalliklarga ega: 
- bir tipdagi eritmalarning qayta fotometrlashda qulay va oddiyligi; 
-  moddani  miqdoriy  tahlilida  Buger-Lambert-Ber  qonunini  qo‘llamasligi. 
Bunda kalibrlangan grafik qisqa intervaldagi konsentratsiyalarga tuziladi, chunki 
eritmalarning optik zichliklari qaytaruvchan (lineyna) bo‘ladi.  

Download 1.67 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   64   65   66   67   68   69   70   71   ...   105




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
o’rta ta’lim
махсус таълим
bilan ishlash
fanlar fakulteti
Referat mavzu
umumiy o’rta
haqida umumiy
Navoiy davlat
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik