Toshkent farmatsevtika instituti farmatsevtik kimyo kafedrasi farmatsevtik kimyo fanidan masalalar to



Download 1.67 Mb.
Pdf ko'rish
bet31/105
Sana13.05.2020
Hajmi1.67 Mb.
1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   105
 


44 
 
Masalan:  0,8036  g  tahlil  uchun  olingan  kalsiy  xlorid  tortimi  100,0  ml  li 
o‘lchov  kolbasiga  (W)  solindi  va  belgisigacha  suv  quyildi.  Shu  eritmadan 
olingan  25  ml  (V
a
)  alikvotni  titrlash  uchun  0,05  mol/l  trilon  B  eritmasidan 
(K=1,02) 18,0 ml sarf bo‘lgan bo‘lsa, tortim tarkibidagi kalsiy xlorid miqdorini 
hisoblang. Trilon B ning kalsiy xlorid bo‘yicha titri 0,01095 g/ml. 
 
Hisoblash:  
a
a
V K T 100
18 1,02 0,01095 100 100
, %
100, 07 100,1
V
V
W
g
a
a
  











 
Tarkibida  kristallizatsion  suv  saqlagan  yoki  gigroskopik  xususiyatga  ega 
bo‘lgan  dori  moddalar  saqlash  vaqtida  namligi  o‘zgarishi  massasining  ortishi 
yoki kamayishiga olib keladi. Bu o‘z navbatida dori moddasining nisbiy  massa 
birligini o‘zgarishiga, bu esa me’yorni buzilishiga olib keladi. Bunday hollarda 
me’yoriy hujjat talablariga ko‘ra dori modda miqdori (g, %) quruq modda hisobi 
bo‘yicha topiladi. Buning uchun yuqorida keltirilgan formulalarga namlik omili 
(B,  %)  olib  tashlangan  absolyut  quruq  tortim  massasi  qo‘yilishi kerak:  a(100 – 
B).  Bunga  bog‘liq  holda  hisoblash  formulalari,  masalan,  2.5  formula 
quyidagicha o‘zgaradi: 
V K T 100 100
, %
,
(100
)
g
a
B
  




 
Masalan: 1,5065 g natriy benzoat (Mr. 144,11) tortimini titrlash uchun 0,5 
mol/l  xlorid  kislota  eritmasidan  (K=0,99)  20,5  ml  sarf  bo‘lgan  bo‘lsa  tortim 
tarkibidagi natriy benzoat massasini quruq modda bo‘yicha miqdorini hisoblang. 
Tahlil  uchun  olingan  moddaning  qurutishdagi  massa  yo‘qotishi  3%  ni  tashkil 
qiladi. 
 


45 
 
Hisoblash: 
 
f
ekv
(A) = 1 
E(A) = f
ekv
 (A)·M(A) = M(A) = 144,11 (g/mol) 
 
T B/A=N(B)·E(A)/1000=0,5·
 
144,11 /1000=0,07205 (g/ml)  
 
V K T 100 100
0,5 0,99 0,07205 100 100
, %
100, 06 100,1
(100
)
1,5065 (100 3)
g
a
B
  













 
Ba’zi  dori  moddalarining  miqdoriy  tahlilida  titrimetrik  usullar  bilan  bir 
qatorda gravimetrik usuldan ham foydalaniladi. Bu o‘zining o‘ta aniqligi (0,2 % 
gacha) va amalga oshirilishining qulayligi bilan ajralib turadi. me’yoriy hujjatda 
gravimetrik  tahlilning  kimyoviy  cho‘ktirishga  asoslangan  turli  xil  turlari 
keltirilgan.  Bunda  tahlil  qilinayotgan  moddaning  qandaydir  reaktiv  bilan 
ta’sirlashib  hosil  qilgan  cho‘kma  massasiga  asosan  miqdoriy  tahlil  o‘tkaziladi. 
Cho‘kma  ajratiladi,  yuviladi,  doimiy  massagacha  quritiladi  va  tortiladi. 
Gravimetriya  usuli  bo‘yicha  dori  moddasining  miqdori  quyidagi  formula 
bo‘yicha aniqlanadi: 
2
1
F 100
, %
;
a
g
a
 
 
 
bu  yerda:  a

–  qoldiq  massasi  (gravimetrik  forma),  doimiy  og‘irlikkacha 
qurutilgan miqdori, g; 
a
1
 – tahlil uchun olingan tortim massasi, g; 
F – hisoblash omili yoki gravimetrik omil. 
Hisoblash omili (F) quyidagicha hisoblanadi: 
1
2
;
M
F
M

 


46 
 
 
bu yerda: M

– aniqlanayotgan dori moddasining molyar massasi, g/mol; 
M
2
 – gravimetrik formaning molyar massasi, g/mol. 

Download 1.67 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   105




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
ishlab chiqarish
fizika matematika
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati