Ton r maxsu kent d ogik


" Avesto" davri pedagogikasi



Download 0.68 Mb.
Pdf ko'rish
bet8/88
Sana21.05.2021
Hajmi0.68 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   88
4. " Avesto" davri pedagogikasi. 
Vatanimizda yaratilgan ulkan madaniyat yedgorligi "Avesto" (eramizdan oldingi 7-6 asrlarda) 
yaratiladi va saklanib kolgan.U 
20 ta kitobni birlashtiradi. Usha davrda yashagan xalklarning e’tikodi, urf-odatlari, turmush tarzi, 
ta’lim tarbiyasi xakida batafsil ma’lumotni "Avesto" dan topish mumkin. Tarbiya xaetning eng muxim 
tayanchi bulib xisoblanishi lozim, - deyiladi "Avesto" da. Xar bir yeshni shunday tarbiyalash zarurki, u 
avvalo yaxshi ukishni va sungra urganish bilan eng yuksak pogonaga kutarilsin. 
"Avesto"da ta’kidlanishicha, bolalar 7 yeshdan boshlab koxinlarga (bolalar tarbiyasi bilan 
shugullanuvchi odam) topshirilgan. Ular mukaddas joylarda, ibodatxonalarda bolalarni "Avesto"dan 
olingan duolarni yedlatganlar. Shu bilan birga koxinlar bolalarga tabiatshunoslik, astronomiya, 
matematika, geogafiyadan ma’lumotlar berganlar. Ukish, yezish va xisobga urgatganlar. Birok, koxinlar 
ukish va yezishni xammaga xam urgatmay, ayrim kobiliyatli bolalarga urgatganlar. Chunki, ukish va 
yezishni bilgan odam sexirgar xisoblangan. 
Ibodatxonalarda bolalarni gigienik ta’lim, odob-axlok tarbiyasiga aloxida e’tibor beoganlar. 
Bolalarni yeshligidan daraxt kuchati utkazish, uy-ruzgor kurollari yasash, yerga ishlov berish va chora 
bilan shugillanishga urgatilishi shart. Bolalar xar kuni uch marotoba yuvinishi, ukituvchi bilan birgalikda 
duolarni takrorlashi zarur bulgan. Bolalarni yigitlikka utkazish marosimlari bulgan. Ular kueshga karab 
"Men zardoshdiylik diniga sodik bulishga vada beraman, men yaxshi fikr, yaxshi suzlar, yaxshi ishlargi 
ishonaman" yetti martadan taerorlaganlar. 
Yoshlarni turt narsani ya’ni Quyosh, Suv, Tuproq va Olovni muqaddas deb o‘rgatganlar. Dunyoni 
yorig‘lik va qorong‘ulik, yaxshilik va yomonlikka ajratganlar. Bolalarni yaxshilik vva ezgulik yaratish 
uchun mexnat kilish, uz kullari bilan moddiy noz-nemat yaratishda urgatganlar. Mexnat kilmaydigan 
odam xakikaddan xam yed eshiklarga ta’zim kilib, abadul abad bosh egib turasan", deb xisoblangan. 
Bolalarni ilm, kasb - xunarga urgatish davlat daraxjasidagi vazifa deb karalish Vatanimizda 
xukumronlik kilgan Sasoniylar saltanati davrining muxim belgisi xisoblanadi. "Farzandiga uz kasb-
xunarini urgatish ota-onaning burchidir, deyiladi podsho farmonlari birida". 
Vatanimizni Aleksandr Makedonskiy zabt etgan, maxaliy xalk bolalarini yunon tilida ukitish, 
xarbiy sa’natni urgantish uchun murabbiylar tayinlaydi. Keyinchalik yunon alifbosini yurtimizda kabul 
etilishi va bir kancha asarlar yezilganligi, yunon olimlari asarlariga sharxlar yezilgani, ularni maxalliy 
tillarga tarjima kilganlar kup maktablar ochilganidan dalolat beradi. Ugil bolalar tarbiyasiga aloxida 
e’tibor berib, ularni yeshligida jasurlik ruxida shakillantirgan. 
Vatanimiz xududida yunon va oramiy alifbosi asosida Xorazm, Sugd, Baktriya yezuvlari 
shakillangan. Ta’lim tarbiya yangi boskichga kutarilgan. 
Demak, "Avesto" davri pedagogikasi juda boy an’annalarga ega. Yunon madaniyati orkali bizga Platon
Arestotel, Galen, Gippokrat, Pifagor kabi olimlarning asarlari kirib kelgan. Ularning asarlari Xorazm tiliga 
tarjima etilgan. Yunon olimlari goyalari ruxida Muso Xorazmiy, Fargoniy, Farobiy, Beruniy, Ibn Sino kabi 
vatandoshlarimiz shakillandi va xalkimizni dunega tanitdi.  

Download 0.68 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   88




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat