Тиббиётда аҳамиётга эга бўлган ҳашаротлар: бит,бурга, суварак, қандалалар, чивинлар, пашшалар, искаптопар



Download 313,03 Kb.
bet1/5
Sana24.02.2022
Hajmi313,03 Kb.
#220960
  1   2   3   4   5
Bog'liq
amaliy mashgulot 14 TB
5. Immun tizimi (21), 8-amaliy mashg'ulot, 8-amaliy mashg'ulot, 8-amaliy mashg'ulot, shikastlanish semiotikasi, 1 topshiriq mavzu, Kvota kunduzgi (@talimgaoid)

  1. Тиббиётда аҳамиётга эга бўлган ҳашаротлар: бит,бурга, суварак, қандалалар, чивинлар, пашшалар, искаптопар.

Талабаларда амалий билимларни ўзлаштирганлигини аниқлаш учун тавсия этилган саволлар
1.Қов битининг морфологик тузилиши ва унинг инсон танасида жойлашиши.

Q ov b iti b o sh q a b itla rd a n farq qiladi:boshchasi aniq ko ‘rinib turadi. K o‘krak va q o rin qism i b ir-biridanan iq ajralm agan boMib, bitlar ichida eng kichkinasi boMib, erkagi1 m m , u rg ‘ochisining kattaligi 1,5 m m lar boMadi.Q ov biti ftirioz degan kasallikni q o ‘zg‘atadi. U o ‘zining yassi tanasi bilan odam terisiga m ahkam yopishib oladi. U lar xartum ini teriga sanchib bitta joydan qim irlam asdan, uzoq vaqt davom ida qon so‘radi. C haqqan joyi tinim siz kecha-yu kunduz qichiydi va ko‘karib qoladi. U ning soMagi gem oglobinni parchalaydi, shuning u ch u n ch aq q an jo y i k o ‘karib qoladi. U jinsiy aloqa vaqtida, um um iy o ‘rin -k o ‘rpadan foydalanilganda, ichki kiyim va b o sh q alar orqali b ir o d am d an boshqa odam ga o ‘tadi. Qov biti kasallik tarqatish-tarqatm asligi isbotlanm agan. A ksincha, o d am d a yashaydigan bitlam in g boshqa turlari — bosh biti va kiyim biti turli kasalliklam i tarq atu v ch ilar sifatida xavflidir


.
2.Қов бити одамни чаққанда нима учун кўкариб кетади?


U ning soMagi gem oglobinni parchalaydi, shuning u ch u n ch aq q an jo y i k o ‘karib qoladi

3.Кийим бити ва бош битини морфологик тузилиши ва локализацияси


Bosh biti bosh sochlarida b o ‘lib, o ‘z tuxum ini (sirkalam i) sochga yopishtirib q o ‘yadi. T anasining kattaligi erkaginik 2 - 3 m m , urg‘ochisiniki esa 4 m m lar boMadi. Rangi to ‘q, kulrang boMib, qorin segm entlarining ikki yonida u n d an ham to lq ro q pigm ent dog‘lari boMadi. Kiyim biti kiyim -kechaklarning choklarida yashaydi
va shu jo y larg a sirka q o ‘yadi. U n in g tan asi o c h k u lrang boMib, urg 'ochisining kattaligi 4,7 m m lar boMadi. Q o rin segm entlarini ikki yonidagi pigm ent dogMar o ch rangda, tanasini qoplab tu rg an xitinli qoplam asi ju d a yupqa boMib, h atto soTilgan q on k o 'rin ib turadi. B itlar q o n b ilan o v q a tla n ish d a , oda m terisig a o ‘z s o la g in i tushiradi. C h aq q an jo y lar qichishadi, qashlagan terilarda jaro h a tla r
paydo b o la d i. Bitlab ketgan odam (qarovsiz qolgan bolalar, qariyalar) pedikulloz kasalligiga uchrashi m um kin. Pedikulloz avj olishi natijasidaorganizm ni u m u m an quvvatsizlantirib, koltun degan kasallikka sabab
boMishi m u m k in . Bu kasallikda jaro h atlan g an terid an q on chiqib,jaro h atlar y allig lan ad i, yiringlaydi va sochlar bir-birga yopishib qoladi.

4.Битлар тошмали ва қайталамали тиф (терлама) касаллигини тарқатувчисидир.


T oshm ali tif bilan ogT igan bem o rn in g tan a harorati k o la rila d i, b ad an id a shu kasallikka xos b o ig a n to sh m alar paydo b o la d i, boshi og ‘riydi, h atto hushidan ketishi m um kin. Bu kasallikdan


birinchi va ikkinchi ja h o n urushlarida q a n c h ad an -q an ch a o d am lar qirilib ketgan. T oshm ali terlam a kasalligini chaqiruvchisi Provachek rikketsiyalari (Rickketsia prowazeki) b o lib , bem orning q o n id a b o la d i. B irinchi m arta 1 9 1 0 -yilda am erikalik olim G .T . Rikkets to m o n id an kasallikning chaqiruvchilari toshm ali tif bilan ogTigan bem orlarning q o n id a va u larda parazitlik qilayotgan bitlar ichagida aniqlangan.
5.Тошмали терлама касаллигини чақирувчис,.Провачех риккециялари

T oshm ali terlam a kasalligini chaqiruvchisi Provachekrikketsiyalari (Rickketsia prowazeki) b o lib , bem orning q o n id a b o la d i. B irinchi m arta 1 9 1 0 -yilda am erikalik olim G .T . Rikkets to m o n id an


kasallikning chaqiruvchilari toshm ali tif bilan ogTigan bem orlarning q o n id a va u larda parazitlik qilayotgan bitlar ichagida aniqlangan. Lekin olim o ‘zining bu tajribasini oxiriga yetkaza olm ay o ‘ziga yuqqan
toshm ali tifdan o la d i.
6.Контаминация йўли билан юқуш қандай бўлади?

C h aq q an joylam i qashlaganda, tim alg an teri orqali

7.Қайталама терлама касаллигини қўғатувчи Обермейр спирохитаси қандай йўл орқали одага юқади.

Spiroxetali bitlar o dam ni ch aq q an d a unga kasallik yuqtirmaydi. Bit eziTganda u n ing tanasidagi suyuqlik (gem olim fa) qashlangan joyga tushgan taqdirdagina odam ga kasallik o ‘tadi. Bitning bitta m o ‘ylovi ezilsa kifoya, bir to m ch i gem olim fa tu sh g an joydagi teri orqali spiro x etalar yuqadi.


8.Педикулѐз касаллигини олдини олиш йўллари.


Download 313,03 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
respublikasi axborot
махсус таълим
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
covid vaccination
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti