«tasvir» nashriyot uyi



Download 1.29 Mb.
Pdf ko'rish
bet83/283
Sana13.05.2020
Hajmi1.29 Mb.
1   ...   79   80   81   82   83   84   85   86   ...   283
4-t o p s h i r i q . Sifatdosh shakllarining talaffuzi va imlosini tushunti-
ring.
BILIB OLING.
 Sifatdoshning -gan (-kan, -qan)
qo‘shimchasi shaxs-narsalarning o‘tgan zamonga xos ha-
rakat belgisini ifodalaydi.
Bu qo‘shimcha unli bilan tugagan fe’l asoslariga
qo‘shilib,  -gan holida talaffuz qilinadi va shunday yozi-
ladi (oqigan, yashagan kabi).
 Jarangsiz undosh bilan tugagan fe’l asoslariga
qo‘shilib,  -kan holida talaffuz qilinsa ham, -gan yoziladi
(kochgan, osgan kabi).
Jarangsiz  q  undoshi bilan tugagan fe’l asoslariga
qo‘shilganda, -qan, k undoshi bilan tugagan fe’l asoslariga
qo‘shilganda,  -kan holida talaffuz qilinadi va shunday
yoziladi (tiq — tiqqan, tik — tikkan).
Jarangli  g‘ undoshi bilan tugagan fe’l asoslariga qo‘-
shilganda,  -qan holida talaffuz qilinsa ham -gan yoziladi
(tug‘ — tuggan).
153-mashq.
 Gaplarni ko‘chiring. Shu kabi maqollarga misollar
keltiring. Sifatdoshlarning ishlatilish o‘rinlariga diqqat qiling.
1. Aytilgan so‘z — otilgan o‘q. 2. Og‘izdan chiqqan so‘z
qaytmas. 3. Kishining o‘zi yetmagan yerga so‘zi yetar. 4. Egilgan
boshni qilich kesmas.
5. Duo olgan omondir,
Qarg‘ish olgan yomondir.
154-mashq. 
Gaplarni ko‘chiring. O‘tgan zamon sifatdoshlarining
hosil bo‘lishiga diqqat qiling.
1. Vahobjon boyagi qiz ko‘rsatgan uy eshigining tugmasini
bosdi. (Said Ahmad) 2. O‘z ko‘zim bilan ko‘rganlarimni, kechir-


60
ganlarimni, o‘tmish  hayot lavhalaridan esimda qolganlarini
qalamga olgim kelib qoldi. (Abdulla Qahhor) 3. O‘z nafsiga asir
bo‘lgan odam insoniylikni qo‘ldan boy beradi. («Donolor
o‘giti»dan) 4. Mustafo Galatepaning chekkarog‘ida, Ubaydullo
Maxsumning hovuzi tarafga turtib chiqqan qir tumshug‘ida
yashaydi. (Murod Muhammad Do‘st)
1. Sifatdoshning o‘tgan zamon shakli qanday yasaladi?
2. -gan (-qan, -kan)  qo‘shimchasi yordamida o‘tgan za-
mon sifatdoshlarini yasang.

Download 1.29 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   79   80   81   82   83   84   85   86   ...   283




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
navoiy nomidagi
samarqand davlat
haqida tushuncha
ta’limi vazirligi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
rivojlantirish vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
o’rta ta’lim
таълим вазирлиги
fanining predmeti
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
махсус таълим
umumiy o’rta
Referat mavzu
ishlab chiqarish
haqida umumiy
fizika matematika
Toshkent axborot
vazirligi muhammad
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati
Navoiy davlat