«tasvir» nashriyot uyi



Download 1.29 Mb.
Pdf ko'rish
bet24/283
Sana13.05.2020
Hajmi1.29 Mb.
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   283
MORFOLOGIYA
Topshiriq. Matnni o‘qing va mazmunini so‘zlab bering.
Siz 5-sinfda so‘zning ma’no tomoni bilan tanishdingiz.
So‘zlarning atash ma’nosi, bir ma’noliligi va ko‘p ma’noliligi,
shakldoshligi, ma’nodoshligi, zid ma’noliligi kabi tushuncha-
lar haqida tasavvurga ega bo‘ldingiz.
So‘zlarning borliqdagi ma’lum narsa, belgi-xususiyat, ha-
rakat-holatlarni bildirishi ularning atash ma’nolari yoki lug‘aviy
ma’nolari deyilishidan, tilshunoslikning atash ma’nolarni
o‘rganuvchi bo‘limi esa leksikologiya hisoblanishidan xabardorsiz.
So‘zlar atash ma’nosi bilan birga ma’lum grammatik ma’no
va uni ifodalovchi shaklga ham ega bo‘ladi. Masalan, olmalarni
so‘zi «mevali daraxt» va «olma daraxti mevasi» ma’nolari bilan
birga «ko‘plik», «kelishik» ma’nolari va bu ma’nolarni ifodalovchi
ko‘plik shakli (-lar) hamda kelishik shakli (-ni) ga ham ega.
«Mevali daraxt» va «olma daraxti mevasi» ma’nolari bu so‘zning
atash ma’nosi, qolgan ma’nolar esa grammatik ma’nolari
sanaladi.
Har qanday grammatik ma’no ma’lum grammatik shakl
orqali ifodalanadi. Grammatik ma’nolarni ifodalovchi vositalar
grammatik shakl hisoblanadi.
So‘zlarning grammatik ma’nolari va ularni ifodalovchi gram-
matik shakllarni o‘rganuvchi tilshunoslik bo‘limi morfologiya
sanaladi. Morfologiya yunoncha morphe — «shakl», logos —
«so‘z», «ta’limot» so‘zlaridan olingan bo‘lib, so‘z shakllari
haqidagi ta’limot demakdir.
Ko‘rinadiki, leksikologiya bilan morfologiya o‘rtasida uzviy
aloqa mavjud. Har ikkisida so‘z o‘rganiladi. Ular so‘zning qaysi
tomonini o‘rganish bilan farqlanadi. Leksikologiya so‘zning atash
ma’nosini, morfologiya esa uning grammatik ma’nosini va bu
ma’nolarni ifodalovchi vositalarni o‘rganadi.

Download 1.29 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   283




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
ishlab chiqarish
fizika matematika
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati