«tasvir» nashriyot uyi



Download 1.29 Mb.
Pdf ko'rish
bet109/283
Sana13.05.2020
Hajmi1.29 Mb.
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   283
BILIB OLING.
 Birdan ortiq asosdan tashkil topib,
asoslar orasiga boshqa qo‘shimchalarni qo‘shib
bo‘lmaydigan, bitta so‘roqqa javob bo‘luvchi fe’llar qoshma
fe’llar sanaladi. Masalan: sayr etmoq,  taq etmoq, olib
kelmoq, bunyod qilmoq.
QO‘SHMA  FE’LLAR


80
ESDA SAQLANG.
 Qo‘shma fe’llar ot, sifat, son,
olmosh, ravish, undov va taqlid so‘zlarga qil, et, bol
singari so‘zlarni, fe’l shakllariga kelmoq, ketmoq singari
fe’llarni qo‘shish bilan hosil bo‘ladi. Masalan: tarbiya
qilmoq, eski bolmoq, bir bolmoq, yaxshi chiqmoq, kim
bolmoq, dod solmoq, chirs etmoq kabi.
 Qo‘shma fe’llarning har ikkala qismi o‘zining lug‘aviy
ma’nosini saqlagan bo‘ladi. Masalan: borib keldi (ham
bordi, ham keldi), ikkinchi qismi o‘z ma’nosida
qo‘llanilmaganda, ko‘makchi fe’lli so‘z shakli hosil bo‘ladi.
Masalan: oqib chiqdi (o‘qidi, lekin chiqmadi, balki o‘qishni
tamomladi, tugatdi).
Qo‘shma fe’l qismlari ajratib yoziladi.
201-mashq.
 Qo‘shma fe’llarni topib, ularning yasalishini tu-
shuntiring.
1. Õamir yaxshi qorilsa, barakasi ham yaxshi bo‘ladi,—
dedi Matqovul. (Mirzakalon Ismoiliy) 2. Hakim bobo har bir
niholni parvarish qilardi. (Sh. Rashidov) 3. Shunday o‘ylasangiz,
yanglishasiz,— deb e’tiroz bildirdi Abdukarim. (I. Abdurahmonov)
4. Chaqimchilikning oqibati yomom bo‘ladi.
202-mashq. 
Qo‘shma fe’llarni va ko‘makchi fe’lli so‘z
qo‘shilmalarini topib, ularning yasalishini izohlang.
...Choyxonachi yoshi elliklardan oshib qolgan bo‘lsa ham
xuddi o‘smirlarday yengil qadam tashlardi, yugurib-yelardi.
So‘ridagi eskiroq ko‘rpachani darrov yig‘ishtirib olib, supurib,
ko‘z ochib yumguncha yangi yakandoz to‘shab, joy soldi.
Choyxonachi patnisda non bilan qand-qurs, kabobpaz kabob
olib keldi. (Yo‘ldosh Sulaymon)
1. Qo‘shma fe’llar deb nimaga aytiladi?
2. Qo‘shma fe’llar qanday yasaladi?
3. Qo‘shma fe’llarning imlosi haqida so‘zlab bering.

Download 1.29 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   283




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat