Tashqi quvvatlar besh turlidir



Download 13,6 Kb.
Sana08.02.2017
Hajmi13,6 Kb.
#2109

Aim.uz

Estеtik did

Estetik did murakkab va ko‘p qirralidir. Estetik did iflsoniling fikr-mulohazalari, xulq-atvori, xatti-harakatlari, modeliy v;i ma’naviy ijodkorligi orqali namoyon bo‘ladi. Estetik did voqea-hodisalarning estetik sifatlarini inson tomonidan idrok etmoq va baholamoq jarayonida olinadigan qoniqish yoki qoniqmaslik tuyg‘usi orqali ifoda topadi. Estetik did zaminida go‘zallikni xunuklikdan ajrata bilish va undan beg‘araz shodlanish, lazzatlanish qobiliyati yotadi. Estetik did his-tuyg‘ular bilan ish ko‘radi, ya’ni hayot go‘zalliklari va voqealarni his eta bilish, voqeali to‘qnashuvlarda farqlay olish qobiliyati orqali namoyon bo‘ladi.

Estetik did odamlarning dunyoqarashi, ayniqsa, estetik qarashlari orqali yorqinroq ko‘rinadi. Lekin estetik qarashlar va bilimlar hamma vaqt ham estetik didni ifodalamaydi. Ba’zan inson muayyan estetik qarashlar va estetik bilimlarga ega bo‘la turib ham, pas yoki rivojlanmagan estetik did egasi bo‘lib qolishi mumkin.

Musiqa eshita olish qobiliyati va bu jihatdan estetik didni tarbiyalash masalasi sharq allomalaridan Forobiyning mulohazalaridan chetda qolmaydi.

Insonning ibtidosida avvalo, «oziqlantiruvchi quvvat» paydo bo‘lib, uning yordamida inson oziqlanadi. S’hundan so‘ng «tashqi va ichki quvvatlar» yuzaga keladi. «Tashqi quvvat», ya’ni bevosita tashqi ta’sir natijasida sezgi a’zolari orqali vujudga keladi.

Tashqi quvvatlar besh turlidir:

teri-badan sezgisi;

ta’m bilish sezgisi;

hid bilish sezgisi;

yeshitish sezgisi;

ko‘rish sezgisi.

Bularning hammasi hissiyot quvvati deb ataladi. Ichki quvvat-larga:

yesda olib qolish;

xayol (xotira, tasavvur);

his-tuyg‘u;

nutq (fikrlash) quvvatlari kiradi.

Bunda u aqliy bilish nazariyasi bosqichini nazarda tutadi.

Abu Rayhon Beruniy his-tuyg‘u a’zolari haqida quyidagicha ta’rif keltiradi: «Ularni pancha modali, ya’ni besh ona deb ataydilar va sezish orqali bilinadigan beshta narsalar:

Sodda unsur bo‘lgan osmon - shabada, ya’ni eshitilib bilinadigan.

S’hamol - sparma, ya’ni tegib bilinadigan.

Olov - ro‘pa, ya’ni ko‘rib bilinadigan.

Suv - rasa, ya’ni tatilib bilinadigan.



Tuproq - gandxa, ya’ni hidlanib bilinadigan narsalardir.
Katalog: attachments -> article
article -> Axloqning kеlib chiqishi, unda ixtiyor erkinligining ahamiyati va axloq tuzilmasi
article -> Podsho Rossiyasi tomonidan O‘rta Osiyoning bosib olinishi sabablari va bosqichlari
article -> Siyosiy mafkuralarning asosiy ko'rinishlari
article -> Mehnat sohasida ijtimoiy kafolatlar tizimi. Reja: Ijtimoiy himoya qilish tushunchasi va uning asosiy yo’nalishlari
article -> Siyosiy madaniyat va siyosiy mafkuralar Reja
article -> O’zbek Adabiyoti tarixi: Eng qadimgi adabiy yodgorliklar
article -> Ma’naviyatning tarkibiy qismlari, ularning o’zaro munosabatlari va rivojlanish xususiyatlari. Ma’naviyat, iqtisodiyot va ularning o’zaro bog’liqligi
article -> Davlatning tuzilishi
article -> Reja: Geografik o‘rni va chegeralari
article -> Yer resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish Reja: Tuproq, uning tabiat va odam hayotidagi ahamiyati. Dunyo yer resurslari va ulardan foydalanish

Download 13,6 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti