Tasdiqlayman



Download 1.65 Mb.
bet2/15
Sana21.01.2017
Hajmi1.65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

DARSNING XRONOLOGIK XARITASI.





DARSNING XRONOLOGIK XARITASI

VAQTI










1

Tashqiliy qism

daqiqa

2

o’qituvchining kirish so’zi

daqiqa

3

o’quvchilarning bilimini tekshirish

_ daqiqa

4

Yangi mavzuning bayoni

daqiqa

5

Yangi mavzuni mustahkamlash

daqiqa

6

Darsning yakuni

daqiqa

7

Uyga vazifa

daqiqa




Jami

daqiqa

12. DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI.



Dars

Bosqich-lari



Ta’lim beruvchining

Faoliyati



Ta’lim oluvchining

faoliyati



Texnologiya


Metod

Shakl

Vosita

1

Tayyor-lov

__ daqiqa



Maqsad va natijalarni belgilash, mantiqiy struktura va texnologik xarita tuzish. Kichik guruhlarni shakllantirish va ularga topshiriqlar berish. Maqsad: o’quvchilar bilimlarini tekshirish yangi mavzuni o’zlashtirish

O’quvchilar darsga

kirmasdan oldin maxsus belgili qog’ozlarni olib, o’sha qog’ozchada ko’rsatilgan guruhga

borib o’tiradi.


Noan’anaviy

Guruh-larni

shakl-lantirish



Taqsimlash

qog’ozchalari



2

Mavzuga

kirish


__ daqiqa

Darsni boshlanishidan oldin o’quvchilar bilan tanishadi.

Mavzu nomi, maqsad,natija va baholash mezonlarini e’lon qiladi.Tanishuvda “_____________________________” usulini qo’llash.



Mavzu nomi, maqsad, natija va baholash mezonlarini daftariga belgilab oladi.

O’quvchilar o’zining fikrlarini yozadi.



Mavzu

_____________________________________________________________________________



Guruh-lar

Ko’rgazma

doska,


bo’r

3

O’quvchi-larning oldingi bilimlarini

tekshirish

_____ daqiqa


O’quvchilarning oldingi bilimlarini tekshirish maqsadida boshlang’ich nazorat olinadi

(savollar ilova qilinadi)



O’quvchilar javoblarni belgilashadi.

Odob axloq bo’yicha qo’shimcha malumotlar olishadi.



An’anaviy

nazorat usuli



Guruh

Savollar

Doska va bo’r,

o’quv

daftarlari



4

Yangi mavzu-ning

bayoni


_____ daqiqa

Yangi mavzu bayon qilinadi. Ko’rgazma yordamida mavzuni tushunturadi.

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



Mavzuga oid ma’lumotlarni yozib olishadi. Ko’rgazmadagi, tarqatma materialdagi ma’Iumotlarni kuzatishadi.

Ma’ruza yangi mavzu bayon

qilish davomi-da slayd ko’rgaz- madan foydala niladi.

Hayotdan misollar keltiriladi.


Guruh-lar

Slayd, mavzu

bo’yicha yozilgan

materiallar

doska va


bo’r

5

Taqdimot

______ daqiqa



Savollar beradi. Kichik guruhlarda bajariladigan ishlarni eshitadi, kamchiliklarni tuzatadi.G’olib guruxni e’lon qiladi.O’quvchilar baholanadi.

Frontal savollarga javob berishadi.Qo’ shimcha savollarga javob beradilar. Guruh sardorlari mustaqil ishni taqdim qiladi.

Muhokama va mustaqil ishlash

Guruh-chalar

Daftar, doska va boqa. Baholash mezonini varag’i.

6

Baholash

____ daqiqa



Kichik guruhlarga berilgan topshiriqlar va savollar natijalarini umumlashtiradi. Qaysi guruh g’olib ekanligini e’lon qiladi.

Guruhchalar bir-birlarini Baholaydilar. Javoblarning to’grisini yozib oladi

Munozara

Guruh-chalar

Doska, bo’r, ko’rgazmali qurollar, tarqatmalar

7

Umum-lashtirish

_____ daqiqa



Guruhlarning faoliyatlari umumlashtiriladi. Faol o’quvchilar alohida ko’rsatiladi. O’quvchilar baholanadi va baholar izohlanadi.

Tinglaydilar. Umumlashtirish bo’yicha, fikrlarini bildiradilar.

Sunbat-mulohaza

Guruh-chalar

Baholash mezonlari varaqasi.

8

Darsga yakun yasash

____ daqiqa



Darsni yakunlaydi.

Uyga vazifa beradi o’quv adabiyoti

________________________________________________________________________________________


Tinglaydilar.

Topshiriqlar o’quv adabiyotlar nomini yozib oladilar.



Ma’ruza

Umumiy

Ma’ruza matni o’quv adabiyotlar, daftarlar, doska va bo’r



DARS BOSQICHLARINING MAZMUNI.
1. Tashkiliy qism:
O’qituvchining o’quvchilar bilan salo’mlashishi, davo’matni aniqlash, o’quv xonasining tozaligi va o’quvchilarning mashg’ulotga tayyorgarligini tekshirish.
2. O’qituvchining kirish so’zi:
Bu bosqichda, o’qituvchi o’tiladigan yangi mavzu nomi, dars o’tish rejasi bilan o’quvchilarni tanishtiradi.

MAVZU: “AVAZXON” DOSTONI.
REJA.



  1. Doston va dostonchilik tarihi haqida ma’lumot.

  2. Avazxon dostoni va uning badiy ahamiyati.

  3. Dostonda mardlik, jasurlik, irodalilik kabi insoniy fazilatlarning ulug’lanishi.


Oqituvchi o’quvchilar diqqatini yangi mavzuga jalb etishi va ularni o’zlashtirishga tayyorlashi kerak.
3. O’quvchilarning bilimini tekshirish:
Bu bosqichda o’qituvchi mashg’ulot mavzusi mazmunidan kelib chiqqan holda yangi pedogogik texnalogiyalar asosida o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilar o’zlashtirgan bilimlarini quyidagi so’rov usullaridan foydalangan holda aniqlashi kerak.

YAKKA SAVOLLAR.


  1. Qanday san’at turlarin bilasiz?

  2. Adabiyot qanday san’at hisolblanadi?

  3. Yusauf Xos Hojib shoirlarga qanday ta’rif beradi?

4. Yangi mavzuni tushuntirish:
Bu bosqichda o’qituvchi o’quv dasturiga asoslanib, o’quvchilarga kerakli bilim doirasi bo’yicha mavzuni tushuntiradi.

Mavzuga oid tayanch atamalar: Variant, badiiy tasvir, baxshi stili, bumbira, obrazlar galirеyasi, Chambil, Girkuk, syujеt.

Qadimda xali yozma adabiyot shakllanmasdan oldin yurtimizda xalq og’zaki ijodi keng yoyila boshlagan. Ko’p joylarda dostonchilik manbalari paydo bo’la boshladi. Samarqand, Xorazm maktablari dostonchilik tarixida katta ishlarni amalga oshira boshladilar. Ergash Jumanbulbul o’g’li, Islom shoir kabi ko’pgina baxshilar dostonchiligimiz tarixida yangi - yangi yo’nalishlar olib kirdilar va boyitdilar. Birgina «Go’ro’gli» turkum dostonining o’zini 42 variantini yaratdilar. Bu dostonlar hamisha xalqni vatanparvarlikka, insoniylikka, odob - axloq, diyonat kabi ezgu amallarga undaydi. Quyida biz xikoya qilmoqchi bo’lgan doston Xorazmda mashxur bo’lgan «Avazxon» dostonidir.

U “Go’ro’g’li” turkumidagi dostonlar sulolasiga mansub bo’lib Ozarbayjon, Turkman, Qoraqalpoq xalqlari orasida turli variantlari mavjud. Lekin ilgari nashr etilgan varianti o’zining ko’p pozitsion tuzilishi, obrazlar sistemasi, badiiy tasvir vositalari, mazmun va mundarijasi bilan biz hikoya qilmoqchi bo’lgan «Avazxon» dan sezilarli darajada farq qiladi. Dostonning bizgacha nashr qilingan nusxasi baxshi stili, do’mbira kuyga mo’ljallanganligi prozali qismining ko’pligi, voqea va epizodlarning keng ko’lamda qamrab olganligi, obrazlar galireyasining kengligi kabi qator hususiyatlari bilan ajralib turadi.

Bu dostonda Avazxonning Xunxorshox zulmiga qarshi otlanib, uning ustiga o’z yigitlari bilan yurish qilganligi, u yerda podsho ayg’oqchilari tomonidan qo’lga olinib, zindonga tashlangan, podshoxni aytganini qilmagani uchun o’limga hukm etilib qatl etilishi, so’ngida otasi Go’ro’g’li tomonidan ozod qilinishi kabi voqealari bilan yakunlanadi. Dostoning Xorazm shevasida xorazmlik baxshidan yozib olinganligi tufayli, unda ana shu yerda yashovchi xalq talaffuzi va grammatik normalariga xos o’rinlar anchagina mavjud. Shunday bo’lishiga qaramay, keng kitobxonlar ommasi bu asarni to’la tushunganlar va zavq ola bilganlar. Ko’pchilik dostonlarda uchraydigan vatanparvarlik «Avazxon» dostonining asosiy syujet chizig’ini tashkil etadi. Bu xolat ayniqsa dostonning bosh qaxromoni «Avazxon» qiyin axvolga tushib qolganda dushman ta’nalari, qiynoqlari avj olganda yanada alangalanib kuchayadi. Masalan o’limga xukmga etilgan Avazxon Xunxorshox: mabodo mening qaxrim xor qilib, menga xizmat qilishga jazm etgan bo’lsang, qoning noxaq to’kilmasdan burun, oldinroq ayt, qatlni to’xtatay deganda Avazxon: Ey zangar zolim, sen hali ham meni tushunmabsanda, men senga boshida oltinga tosh, tuproq deganim yodingdan chiqdimi, o’lsam ham senday zolimga, qonxo’rga xizmat qilmay o’laman deydi. Darxaqiqat, o’lim oldida bunday javobni o’z vatani, el - yurtini yoru - birodarini chinakkam sevgan vatanparvar shaxsgina ayta olar edi.

Vatanparvarlik sevimli qaxramon tilida shu tarzda aytilar ekan, u o’z farzandlari ana shunday temir irodali, dushmanga nisbatan murosasiz, har qanday sharoitda ham, vatan va vatandoshlar manfatiga putur yetkazmaslikka chaqirgan. Ularni qiyinchiliklar oldida tiz cho’kmasliklari, esankiramaslikka chaqirgan. Ularni qiyinchiliklar oldida tiz cho’kmasliklari, esankiramasliklarini istagan «Avazxon» dostonining eng xarakterli tomonlari mardlik, jasurlik, irodalilik kabi uddabudronlikni ulug’lashda ko’rinadi.

Chambil elining ovozasi va Go’ro’g’lini mardligi boshqa yurtlarni ham qiziqtiradi. Go’ro’g’li befarzand edi. Atrofdagilar Avazxonni o’g’il qilib tarbiyalab olishni maslahat beradilar. Yoshgina va ko’rkam Avazxon Xunxor podshosi qo’lida tarbiya topadi. Go’ro’g’li vorisni olib kelishni qirq suvoriyga buyuradi. Lekin ular topshiriqni bajara olmaydilar. Shundan so’ng Go’ro’g’li Qirko’k otiga minib, Xunxor sari otlanadi. Xiyla ishlatib Avazxonni osonlikcha qo’lga oladi va Chambilga boshlaydi. Avazxon xar narsa bo’lsa ham, mardlik va xaqiqiy kurashni ustun qo’yadi. Go’ro’g’li taslim bo’lmaydi. U shunday deydi:



Meni chopsang chopa qolgin, o’lmay minmayman otingga.

G’ayratingni o’zim ko’rmay, nega borayin yurtingga.

Ana endi Go’ro’g’li otidan tushib, bir mehri yuz bo’lib: balli xizmatingga, g’ayratingga aziz farzandim. Balli ko’nglim to’ldi sendan–dedi, ana lashkarning to’zoni dasta-dasta bo’lib, tizilib turishibdi. «Sen tomosha qilib tur, farzandim», - dedi va qirko’k otiga mindi.

Sherday bo’lib Go’ro’g’li, yashin chaqqanday bo’lib, o’tni yoqqanday bo’lib, nayza bilan otni Go’ro’g’li yarqiratdi yuragi toshib ketdi urushga tushib ketdi. Go’ro’g’libek maydonda ot qo’yadi sherday bo’lib.

Xunxorliklar Go’ro’g’liga taslim bo’lishdi. Avazxon o’z yurti bilan xayrlashdi. Ota-bola askar toshini ustiga chiqib, yarqiragan Chambilni ko’rdilar. Missqol pari durbinini qo’liga olib, qanday dushman deb qarasa, Go’ro’g’libek bir bolani olib ketyapdi, o’n besh kunlik oydan ham suluv, missqol pari xazinadan tangalar chiqardi. Go’ro’gli bilan Avazxonni boshidan so’hishdi, Chambilliklar Avazxonni taxtga mindirdilar, boshiga jig’a sanchib, chorxonimlik amal berdilar. Uch kun to’y bo’ldi, Chambil va Go’ro’g’lini ovozasi yerni titratib ketdi.

Xulosa qilib aytganda bu qisqacha dostonda yoshgina Avazxon va unga otalik mehrini bergan Go’ro’glii obrazi keng yoritilgan. Dostonni asosiy g’oyasi Vataniga mehr - sadoqatli bo’lgan yosh Avazxonni ziyrak va donoligidir. Avazxon katta bo’lib ulg’aygandan so’ng esa uning mardligiga, jasurligiga, xaqiqiy yigit kishi ekanligiga tan bermasdan iloji yo’q. Bu dostonda ham Avazxon obrazi keng yoritilgan. Bu doston og’izdan-og’izga o’tarkan, quloqlarimiz ostida hamisha ezgulik, yahshilik kuyi bo’lib yangrab turadi.
5. Yangi mavzuni mustahkamlash.
Bu bosqichda o’qtuvchi o’quvchilarmng bilim doirasini kengaytirib, yangi mavzuni mustahkamlash uchun quydagi usullardan foydalanadi:
Frontal savollar.


  1. Doston va dostonchilik tarixi haqida ma’lumot bering?

  2. Avazxon dostoni va uning badiiy ahamiyati nimalardan iborat?

  3. Dostonda mardlik, jasurlik, irodalilik kabi insoniy fazilatlarning ulug’lanishi to’g’risida ma’lumotlar bering.


Dars yakuni:
O’qituvchi o’tgan yangi mavzu b’oyicha tushunmagan savollarga javob beradi, darsni mustahkamlashda o’quvchilar javobini muhokama qilib, o’quvchilar bilmini baholaydi va darsni yakunlaydi.
6. Uyga vazifa:

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


13. Oqituvchi uchun adabiyotlar:
1. B.To’xliyev «O’zbek adabiyoti».

2. O’Boboyorov, F.Xolsaidov «Adabiyot».

3. A. Rafiyev, N.G’ulomova «Ona tili va adabiyot».

1. MAVZU: “GULDURSUN” VA “QAYTAR DUNYO” AFSONALARI.
2. Dars turi: ______________________

3.Dars vaqti: _____ daqiqa.
4.Dars tipi: Yangi mavzuni o’zlashtirish.
5.Darsda qo’llaniladigan usullar:
- aqliy hujum, muz yorar,
6.Darsda qo’llaniladigan nazorat turlari:
- og’zaki, yozma.
7.Dars maqsadlari:
A) Ta’limiv maqsadi:
Talabalarga shu mavzu haqida ma’lumot berish, hamda o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarning bilimini, malakasini oshirish.


  1. Tarbiyaviv maqsad:




  • milliy g’oya va mafkurani o’quvchilar ongida shakillantirish.

  • mutaxassislikka qiziqishni, ma’sulyat hissiyotlarini shakillantirish.

  • o’quvchilarda insonparvarlik, mehr shavqat tuyg’ularini shakillantirish.


V) Rivojlantiruvchi maqsad:


  • o’quvchilarni fikrlash qobilyatini o’stirish

  • mavzuni o’rganish borasida o’quvchilarni ijodiy yondoshishga yo’ llash.

  • o’quvchilarda mustaqil fikrlashni, mustaqil mulohaza yuritishni shakillantirish.



VIII. Darsni o’tkazish joyi: №‗‗‗‗‗‗‗‗‗‗‗‗‗‗‗‗



9. Mavzuni boshqa fanlar bilan va shu fandagi boshqa mavzular bilan bog’lash, hayot bilan bog’lash.


  • Tarix,

  • Shaxs va jamiyat


10. Kerakli bilimlar doirasi:


  1. Afsonalar haqiqatning siniq parchalaridir tushunchasini.

  2. “Guldursun” afsonasini.

  3. “Qaytar dunyo” afsonasini .

  4. Dostondagi hulosa fikrlarini.


11. Darsni jihozlash:
a) slayd, kodoskop

b) ko’rgazmali qurollar

d) tarqatma test va savollar

e) adabiyotlar.



DARSNING XRONOLOGIK XARITASI.



DARSNING XRONOLOGIK XARITASI

VAQTI










1

Tashqiliy qism

daqiqa

2

o’qituvchining kirish so’zi

daqiqa

3

o’quvchilarning bilimini tekshirish

_ daqiqa

4

Yangi mavzuning bayoni

daqiqa

5

Yangi mavzuni mustahkamlash

daqiqa

6

Darsning yakuni

daqiqa

7

Uyga vazifa

daqiqa




Jami

daqiqa

12. DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI.



Dars

Bosqich-lari



Ta’lim beruvchining

Faoliyati



Ta’lim oluvchining

faoliyati



Texnologiya


Metod

Shakl

Vosita

1

Tayyor-lov

__ daqiqa



Maqsad va natijalarni belgilash, mantiqiy struktura va texnologik xarita tuzish. Kichik guruhlarni shakllantirish va ularga topshiriqlar berish. Maqsad: o’quvchilar bilimlarini tekshirish yangi mavzuni o’zlashtirish

O’quvchilar darsga

kirmasdan oldin maxsus belgili qog’ozlarni olib, o’sha qog’ozchada ko’rsatilgan guruhga

borib o’tiradi.


Noan’anaviy

Guruh-larni

shakl-lantirish



Taqsimlash

qog’ozchalari



2

Mavzuga

kirish


__ daqiqa

Darsni boshlanishidan oldin o’quvchilar bilan tanishadi.

Mavzu nomi, maqsad,natija va baholash mezonlarini e’lon qiladi.Tanishuvda “_____________________________” usulini qo’llash.



Mavzu nomi, maqsad, natija va baholash mezonlarini daftariga belgilab oladi.

O’quvchilar o’zining fikrlarini yozadi.



Mavzu

_____________________________________________________________________________



Guruh-lar

Ko’rgazma

doska,


bo’r

3

O’quvchi-larning oldingi bilimlarini

tekshirish

_____ daqiqa


O’quvchilarning oldingi bilimlarini tekshirish maqsadida boshlang’ich nazorat olinadi

(savollar ilova qilinadi)



O’quvchilar javoblarni belgilashadi.

Odob axloq bo’yicha qo’shimcha malumotlar olishadi.



An’anaviy

nazorat usuli



Guruh

Savollar

Doska va bo’r,

o’quv

daftarlari



4

Yangi mavzu-ning

bayoni


_____ daqiqa

Yangi mavzu bayon qilinadi. Ko’rgazma yordamida mavzuni tushunturadi.

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



Mavzuga oid ma’lumotlarni yozib olishadi. Ko’rgazmadagi, tarqatma materialdagi ma’Iumotlarni kuzatishadi.

Ma’ruza yangi mavzu bayon

qilish davomi-da slayd ko’rgaz- madan foydala niladi.

Hayotdan misollar keltiriladi.


Guruh-lar

Slayd, mavzu

bo’yicha yozilgan

materiallar

doska va


bo’r

5

Taqdimot

______ daqiqa



Savollar beradi. Kichik guruhlarda bajariladigan ishlarni eshitadi, kamchiliklarni tuzatadi.G’olib guruxni e’lon qiladi.O’quvchilar baholanadi.

Frontal savollarga javob berishadi.Qo’ shimcha savollarga javob beradilar. Guruh sardorlari mustaqil ishni taqdim qiladi.

Muhokama va mustaqil ishlash

Guruh-chalar

Daftar, doska va boqa. Baholash mezonini varag’i.

6

Baholash

____ daqiqa



Kichik guruhlarga berilgan topshiriqlar va savollar natijalarini umumlashtiradi. Qaysi guruh g’olib ekanligini e’lon qiladi.

Guruhchalar bir-birlarini Baholaydilar. Javoblarning to’grisini yozib oladi

Munozara

Guruh-chalar

Doska, bo’r, ko’rgazmali qurollar, tarqatmalar

7

Umum-lashtirish

_____ daqiqa



Guruhlarning faoliyatlari umumlashtiriladi. Faol o’quvchilar alohida ko’rsatiladi. O’quvchilar baholanadi va baholar izohlanadi.

Tinglaydilar. Umumlashtirish bo’yicha, fikrlarini bildiradilar.

Sunbat-mulohaza

Guruh-chalar

Baholash mezonlari varaqasi.

8

Darsga yakun yasash

____ daqiqa



Darsni yakunlaydi.

Uyga vazifa beradi o’quv adabiyoti

________________________________________________________________________________________


Tinglaydilar.

Topshiriqlar o’quv adabiyotlar nomini yozib oladilar.



Ma’ruza

Umumiy

Ma’ruza matni o’quv adabiyotlar, daftarlar, doska va bo’r



Download 1.65 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent davlat
toshkent axborot
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik