Tajriba ishi №. 1 Universal laboratoriya stendi yordamida om qonunini tasdiqlash birinchi qism



Download 68,65 Kb.
Sana19.11.2022
Hajmi68,65 Kb.
#868669
Bog'liq
tajriba ishi 1
Aktinoidlar geksafto, osobennosti-protsessov-strukturirovaniya-v-geterotsepnyh-oligomerah, makromolekulalar elastikligi, Presentation-WPS Office, 3342106856 (2), Nochiziqli elektr, elektron va magnit zanjirlari. Reja: Nochiziq, октябр иш режа (1), buxoro hasrati tarixi, NZ7 AVR Chint, 2-mavzu , Fizika-1 lab.sirtqi, 7-sinf O\'zbekiston tarixi-KROSSVORDLAR, Tajriba ishi 3, So\'rovnoma

TAJRIBA ISHI №.1

UNIVERSAL LABORATORIYA STENDI YORDAMIDA OM QONUNINI TASDIQLASH




Birinchi qism
Om qonuniga muvofiq elektr zanjiridagi tok zanjirning qismlaridagi kuchlanishning ushbu qismlardagi elektr qarshiliklarning nisbatiga teng:

Hisoblash qismi
1- rasmda tasvirlangan R rezistor orqali oqib o'tuvchi tokning qiymatini hisoblang.



1- rasm. Elektr zanjiri qismida tok va kuchlanish
Hisoblashni rezistor qarshiligining uch qiymatida R=70 Om, R=100 Om va R=200 Om va kuchlanishni manba kuchlanishining boshqa qiymatida E2=2V, E2=4V, E2=6V, E2=8V va E2=10V larda amalga oshiring.
Hisoblash natijalarini 1, 2 va 3 jadvallarga kiriting.

1-jadval
R = 70 Om bo'lganda rezistor orqali o'tuvchi tokning hisoblangan qiymati



UR; V

2

4

6

8

10

I, mA
















2-jadval
R = 100 Om bo'lganda resistor orqali o'tuvchi tokning hisoblangan qiymati


uR,v

2

4

6

8

10

I, mviA
















R 200 Om bo'lganda resistor orqali o'tuvchi tokning hisoblangan qiymati

3-jadval

uR,v

2

4

6

8

10

I, тмА


















Tajriba qismi
Tajriba qismida quyidagilar bajariladi:
PV2 voltmetr yordamida UR kuchlanish o'lchanadi;
PV1 voltmetr va RIH rezistor yordamida I tok aniqlanadi;
Olingan natijalardan foydalaniladi :

Ekanligiga ishonch hosil qiling
O'lchashlarning prinsipial sxemasi 2- rasmda keltirilgan



2 - rasm.O'lchashning prinsipial sxemasi.
Eslatma.
PV1 va PV2 voltmetrlarning ichki qarshiligi R va Rm rezistorlarning ichki qarshiliklaridan 1000 marta katta.Shuning uchun voltmetrlardan oqib o'tayotgan toklarni e'tiborga olmasa ham bo'ladi. Juda yuqori darajadagi aniqlik bilan aytish mumkinki R va Rm rezistorlardan bir xil tok I oqib o'tadi. Uning qiymati quyidagi munosabat bilan hisoblab topiladi:



Bu yerda Upv2 - PV2 voltmetrning ko'rsatishi; Rm- shuntlovchi rezistor qarshiligi PV1 voltmetrning o'lchash chegarasini 200 mV ga qo'ying,PV2 voltmetr esa 20 da bo'lsin. Voltmetrlarning ish rejimlarini o'zgartirish tumblerlarini o'zgarmas kuchlanishni o'lchash holatiga o'tkazing (U=). E2 manbaning chiqish kuchlanishi rostlagichini soat miliga qarshi oxirigacha burang. Yig'ilgan sxemani o'qituvchiga ko'rsating. Yig'ilgan sxemani o'qituvchi tekshirganidan so'ng qurilmani tarmoqqa ulang.


E2 manba kuchlanishini o'zgartirib,UR kuchlanishini 4-jadvalning yuqori satridagi ko'rsatilgan qiymatlarini oling.PV1 voltmetr ko'rsatishini yozib oling. Zanjirdagi oqayotgan tokning qiymatini hisoblang va jadvalga yozing.Hisoblash uchun Rm=l Om deb oling.
Eslatma.
E2 o'zgarmas kuchlanish manbai chiqish kuchlanishi 1,3 V - 11 V oralig'ida rostlanadi. Manba o'ta yuklanish va qisqa tutashuvdan himoyalangan. O'ta yuklanishda tovush xabari berishga qodir. Himoya sxemasi 100 - 150 mA tokda ishga tushadi. Himoya sxemasi ishlagandan so'ng manbani dastlabki holatga qaytarish uchun o'ta yuklanish sababi bartaraf qilinadi . kuchlanish manbai «ВКЛ.» tumbler bilan tokdan ajratiladi va qaytadan qo'shiladi.
О’qituvchi tomonidan berilganlarni o'lchang va 4 – 6 jadvalga to'ldiring.
4-jadval
Sxemadagi rezistor qarshiligi R = 70 Om bo'lgandagi o'lchash natijalari

UR, В

2

3

4

5

6

7

8

9

10

UPV1, В




























I, мА




























5-jadval
Sxemadagi rezistor qarshiligi R = 100 Om bo'lgandagi o'lchash natijalari





uR,v

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Upv,, V




























I, mA




























6-jadval


Sxemadagi rezistor qarshiligi R = 200 Om bo'lgandagi o'lchash natijalari

uR,B

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Upvi, В




























I, mA




























4, 5, 6 – jadvaldagilarga muvofiq I = f(UR) bog'liqligi grafiklarini quring.




Ikkinchi qism
Om qonuni quyidagi shaklda ham yozilishi mumkin:
U= I• R
Elektr zanjirining bir qismiga tushuvchi kuchlanish, shu qismdan oqib o'tuvchi tok bilan zanjirning ushbu qism qarshiligiga ko'paytmasiga teng.
Hisoblash qismi
1- rasmda tasvirlangan sxemadagi R rezistorda kuchlanish tushuvi qiymatlarini tokning berilgan qiymatlari uchun hisoblang.
Hisoblashlarni qarshilikning ikki qiymati R=300 Om va R=500 Om bo'lgan holi uchun amalga oshiring.
Hisoblash uchun berilganlar:
R=3 00 Om uchun tok I=12,2mA, 1=15,8 mA ga teng;
R=500 Om uchun tok I=10,2 mA, 1=15,3 mA gateng.
Hisoblash natijalarini 7 va 8 jadvallarga kiriting.
7-jadval
Berilgan tok qiymatlarida R=300 Om bo'lganda rezistor qarshiligidagi kuchlanishning hisoblash qiymati

I, mA

12,2

15,8

u,v







8-jadval
Berilgan tok qiymatlarida R=500 Om bo'lganda rezistor qarshiligidagi kuchlanishning hisoblash qiymati

I, Ma

10,2

15,3

u,v







Tajriba qismi
Tajriba qismida o'tkazilgan hisoblashni to'g'riligini tajribada isbotlash zarur. Buning uchun:
4 – rasmga muvofiq o'lchashlar sxemasini yig'ing;
I tokning berilgan qiymatlarini o'rnating;
R rezistordagi kuchlanishni o'lchang; O'lchash va hisoblash natijalarini taqqoslang.
PV1 voltmetrning o'lchash chegarasini 200 mV ga o'rnating, PV2 voltmetrniki esa 20 V ga teng bo'lsin. Voltmetrlarning ishlash rejimini o'zgartirish tumblerini o'zgarmas kuchlanishni o'lchash holatiga (=) o'rnating. E2 manbaning chiqish kuchlanishi rostlagichini soat miliga qarshi oxirigacha burang. Yig'ilgan sxemani o'qituvchiga ko'rsating. O'qituvchi tekshirganidan so'ng yig'ilgan sxemani tarmoqqa ulang. PV1 voltmetrning ko'rsatishini 7-8-jadvallardagi ko'rsatilgan mos qiymatlari bo'yicha hisoblang. Hisoblash uchun Rm= 10 Om deb oling.
Hisoblashlarning natijalarini 9 - 10 jadvalga kiriting.
9-jadval
R=300 Om lik rezistorli o'lchash sxemasini berilgan tok qiymatlaridagi natijalari

I, mA

12,2

15,8

Upvi, V







uR,v







10-jadval
R=500 Omlik rezistorli o'lchash sxemasini berilgan tok qiymatlaridagi natijalari

I, mA




10,2

15,3

Upvi, V










uR,v










Download 68,65 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
guruh talabasi
nomidagi toshkent
O’zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
davlat pedagogika
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
vazirligi muhammad
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
toshkent davlat
respublikasi axborot
O'zbekiston respublikasi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
махсус таълим
vazirligi toshkent
fanidan tayyorlagan
saqlash vazirligi
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
haqida umumiy
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti