Tabiiy fanlar



Download 0.53 Mb.
Pdf ko'rish
bet11/64
Sana29.08.2021
Hajmi0.53 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   64
«Test  topshiriqlari»  o'quvchilarni  oraliq  va  yakuniy  nazoratlarida  o'quv 

jarayonida olingan bilim va ko'nikmalarini baholashda yordam beradi.  

Topishmoqlar o'zbek va jahon xalqlarining qadimgi xalq og'zaki ijodlaridan 

biri  hisoblanadi.  Ulardan  asosan,  tabiatning  turli  hodisalari,  jismlari,  ishora  orqali 

juda  aniq  tasvirlanadi.  Bu  topishmoqlar  o'z  o'rnida  barchani  qiziqtiradi  va 

topqirlikka  undaydi.  Topishmoqlardan  darsda  samarali  foydalanish  o'quvchilarni 

fanga bo'lgan qiziqishini zukko va fikrlash tezligini, topqirligini oshirishga xizmat 

qiladi.  Dars  jarayonida  ruhiy  charchashni  oldini  oladi.  O'qituvchiga  esa 

o'quvchilarni  ichki  dunyosini  o'rganishga,  ularni  individual  xususiyatlarini 

aniqlashga yordam beradi.  




 

 



 

Geografik  atama,  hodisa,  joy  nomlari  va  boshqalarni  topishmoq  asosida 

bayon  etilishi  o'quvchilarni  unga  mos  javobni  topish  uchun  bilgan  barcha 

ma‘lumotlarni  eslashga,  geografik  kartalarni  tasavvur  qilish,  materiklar,  davlatlar 

rayonlari  bo'yicha  o'ziga  xos  xususiyatlarni  yodda  saqlashga  o'rgatadi.  Bunday 

topishmoqlarga misol keltirsak: 

To'rt tomoning aniqlab berur, 

Darajada joylar aks etar. 

Osmonda, suvda, o'rmonda, 

Sayohating chog'i asqotar. 

 

(Kompas) 

 

Unga o'simliklar yuzini burar, 



Qumursqalar inin og'zin qurar, 

«Avstraliya» - so'zi unga taqalar, 

Bu tomonning nomi qanday atalar?         (Janub) 

 

Yer yuzida shunday nuqta bor, 



Kecha-kunduz farqlanmas unda. 

Yulduz ham so'nmaydi zinhor, 

Charaqlaydi kunda va tunda.    (Shimoliy qutb) 

 

Xaritamas, miqyosi bor, 



Unda joyning rejasi bor. 

Aniqrog'i globusdan, 

Belgilarning o'z o'rni bor. 

(Joy plani) 

Shu  kabi  topis hmoqlar  tabiiy  geografiya  kursida  darslarni  o'tishda 

foydalanish  maqsadga  muvofiq  bo'ladi.  Har  bir  topishmoqn i  o'tiladigan 

dars  mavzus iga  moslab  o'tilsa,  dars  yanada  samaraliroq  va  qiziqarliroq 

bo'ladi. 

Deylik, 


VI-sinf 

materiklar 

okeanlar 

kurs ida 

biror-bir 



10 

 

 



 

materikning 

hayvonot 

olamini,  

tabiat 

zonalarini 

o'tganimizda 

topishmoq asosida darsni boshlaymiz.   

Bunday topishmoqlarga: 

 

 



 

 

U dunyoda eng katta ummon, 



 

 

 



 

Tinchligiga bor erur gumon.        (Tinch okeani) 

                                         U qit‘aga  o'xshaydi, 

 

 



 

 

Orollarni qo'shmaydi.       (Materik) 



 

 

 



 

 

                                        Bir o'zanli  yo'l  bo'lur, 



 

 

 



 

Oqib-oqib  ko'l  bo'lur.           (Daryo) 

 

 

 



 

 

                                        Ulkan xaltali  hayvon, 



 

 

 



 

Qayerni qilgan  makon?     (Avstraliya) 



 

Shu  kabi  topishmoqlardan  darsda  foydalanib  mavzular  yoritilsa,  bolalarni 

topqirlik,  zukkolik,  chaqqonlik  va  ularni  mantiqan  o'ylab  so'ng  so'ylashga 

o'rgatadi.  Bu  kabi  topishmoqlar  mavzuni  yaxshi  tushuntiribgina  qolmasdan, 

geografiyani  boshqa  sirlarini  ham  bilib  olishga  yordam  beradi.  Shu  kab i 

topis hmoqlar  o'quvchilarni  topqirlikka ,  chaqqonlikka,  ziyraklikka 

undaydi  va  xotira  tezligini  s inaydi.  Bundan  tas hqari  VII  va  VIII  s inf 

kurs larida  hamda  IX  s inf  kurs larida  ha m  geografiya  dars larida 

geografik 

topis hmoqlardan 

foydalanib 

dars ni 


tas hkil 

qilis h,  

musobaqalar  uyus htiris h  ham  katta  sa mara  beradi. Topis hmoqlar 

o'quvchilarga  milliy  qadriyatlarga,   Vatanga,  tabiatga,  geografiyaga 

bo'lgan  mehrini,  qiziqis hini  os hiradi.  Shu  bilan  bir  qatorda,  

zukkolikka,  hozirjavoblikka o'rgatadi.   




Download 0.53 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   64




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
matematika fakulteti
tashkil etish
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi muhammad
fanining predmeti
pedagogika universiteti
bilan ishlash
Darsning maqsadi
navoiy nomidagi
o’rta ta’lim
nomidagi samarqand
fizika matematika
Ishdan maqsad
haqida umumiy
fanlar fakulteti
sinflar uchun
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
moliya instituti
Referat mavzu
umumiy o’rta
Toshkent axborot
Alisher navoiy
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
nazorat savollari
Samarqand davlat