Soʽzlovchi va qabul qiluvchi ogʻzaki muloqot vositasisiz amalga oshganda juda asqotadi Og'zaki muloqotning asosiy xususiyati va so'zma-so'z bo'lmagan gaplardan farqlash



Download 49.81 Kb.
Sana15.05.2021
Hajmi49.81 Kb.

Yozma muloqot    soʽzlovchi  va  qabul  qiluvchi  ogʻzaki  muloqot 

 vositasisiz 


amalga  oshganda  juda  asqotadi


Og'zaki muloqotning asosiy xususiyati va so'zma-so'z bo'lmagan gaplardan farqlash, uzatilgan ma'lumotlarning aniqligi va kengligida so'zlar yordamida amalga oshiriladi


1 - mashq. Venn diagramma yordamida muloqotning yozma va og’zaki turlarini tavsiflang.

2 - mashq. Quyidagi so‘z va birikmalaming ma’nolarini izohlang va ular ishtirokida matn tuzing.

Axborot bermoqbiror narsa haqida ma’lumot bermoq.

Bayonnoma - turli yig`ilish, kеngash va boshqa tur anjumanlarning borishini, majlis qatnashchilarining chiqishlari va ular qabul qilgan qarorlarni qayd qiluvchi rasmiy hujjatdir.

So‘zga chiqmoq - barchaga o’z fikrini so’zlab berish uchun chiqmoq.

So‘z bermoq – biror-bir ish

Ovoz bermoq – biror-bir taklif yoki bitimlarda, saylovlarda insonlar tomonidan maqullanishi.

Muhokama qilmoq – biror-bir fikr yoki g’oyani insonlar bilan hal etish.

Tavsiya etmoq – maslahat bermoq..

Tayinlamoq – topshiriq berish, biror-bir lavozimga tayinlash.

Tasdiqlamoq – biror ish, harakat yoki g’oyani to’g’ri deb topmoq.

Faol qatnashmoq - biror jamoaning ijtimoiy hayotida, faoliyatida astoydil, berilib ishlaydigan shaxs, jamoatchi.

Zimmasiga yuklamoq – biror topshiriq yoki vazifani biror shaxsga topshirish.

Topshirmoq – berilgan vazifani bajarib ko’rsatish.

Ta’sis etmoq – tuzish, tashkil etish, joriy qilish.

Qaror qilmoq – amalga oshirish lozim bo’lgan qat’iy fikr.

Ma’ruza qilmoq - biror narsa haqida so’zlab berish.

Fikr-mulohaza bildirmoq fikr yoki g’oya haqida o’z fikrini barchaga so’zlab berish.

3 – mashq. Fanning biror sohasiga doir lug’at tuzing.

  1. Matematika - aniq mantiqiy mushohadalarga asoslangan bilimlar haqidagi fan

  2. Geometriya – matematiksning bir sohasi, fazodagi geometrik jism xossalari va ular orasidagi bog'lanishlarni o'rganadi.

  3. Burchak – bir nuqtadan chiqqqan ikki nur orasida hosil boʻlgan geometrik shaklga aytiladi.

  4. Aylana - muayyan nuqtadan teng uzoqlikda yotgan nuqtalar toʻplami

  5. Silindr- silindrik sirt va ikkita parallel tekislik bilan chegaralangan jism.



4 - mashq. Klaster usulidan foydalanib muloqotning xususiyatlarini ochib bering.



Og`zaki 
muloqot 
tezkorlik bilan 
amalga oshadi

Yozma nutq barqaror va qat’iy bo’ladi

muloqot



Yozma nutq ma’lum qoida asosida bo’lishi zarur

Og`zaki   
muloqotda gap 
qurilishini aql 
nazorat qilib 
boradi



Og`zaki 
muloqot, tahrir 
imkoniyatidan 
mahrum 
bo`ladi

Уй вазифаси:



Topshiriq.

  1. Berilgan matndagi terminlarning izohli lug’atini tuzing.

Lug’atlarning turlari

Lug’atlar lingvistik va ensiklopedik lug’at turlariga bo’linadi. Lingvistik (tilshunoslik) lug’atlar bir tilli va ko’p tilli bo’ladi. Bir tilli lug’atlarga quyidagilar kiradi:

Imlo lug’ati (so’zlarni to’g’ri yozishga yordam beradi), orfoepik lug’at ( so’zlarni to’g’ri talaffuz qilishga yordam beradi), morfem lug’at ( so’zlarni asos va qo’shimchalarga ajratishga yordam beradi), izohli lug’atlar (tilde mavjud bo’lgan so’zlarga izoh beriladi), o’zlashma so’zlar lug’ati (chet tillaridan kirgan so’zlarga ta’rif beriladi), frazeologik lug’at (iboralar lug’ati), terminologik lug’at ( ma’lum fan sohasi bo’yicha atamalarga izoh beriladi), chastotali lug’atlar (ma’lum asarlarda so’zlarning qo’llanish doirasi haqida ma’lumot beradi, poronimlar lug’ati (tilde mavjud bol’gan talaffuzdosh so’zlar haqida ma’lumot beradi) va shu kabilar.

Кo’p tilli lug’atlarga esa tarjima lug’atlari kiradi.



Izohli lug’at:

  1. Lingvistik lug’at –  til birligi hisoblangan soʻzning maʼnolarini, turli lisoniy xususiyatlarini ochib berishdan iborat.

  2. Ensiklopedik lug’at -  soʻzlarning oʻzini emas, balki ular orqali bildiriladigan predmet va tushunchalarni izohlaydi.

  3. Morfologiya -soʻz shakllari haqidagi taʼlimot

  4. Orfoepiya – nutq, talaffuz.

  5. Frazeologik – ibora, birikma.

  6. Termin – chek, chegara.

  7. Chastota lug’at - tilda u yoki bu grammatik konstruksiya qaysi chastota bilan qoʻllanganligini hisoblash imkonini beradi

  8. Paronimlar -Tilda ana shunday soʻzlarning mavjud boʻlish hodisasi paronim i ya deyiladi

Download 49.81 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
guruh talabasi
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
samarqand davlat
toshkent davlat
navoiy nomidagi
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
matematika fakulteti
tashkil etish
Darsning maqsadi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
bilan ishlash
fanining predmeti
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
fizika matematika
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
sinflar uchun
universiteti fizika
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
ishlab chiqarish
tibbiyot akademiyasi
pedagogika fakulteti
umumiy o’rta
Samarqand davlat