Samarqand davlat



Download 0.49 Mb.
Pdf ko'rish
bet8/12
Sana20.02.2021
Hajmi0.49 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12
S

1

 

sferaga 


nisbatan  (4.8)  ifoda  orqali  aniqlanadigan  o‘zgaruvchan  kattalikka 

kechikadi.  Agarda  kechikishni  bartaraf  etish  lozim  bo‘lsa,  unda  yassi 

parallel plastinkaning bir tomondagi sirtni

 

 



x =

 

 



        

 

  



 

 

 



   

 

 



 

(4.10)


 

 

ifoda orqali aniqlanadigan shaklga keltirish kerak bo‘ladi. Tenglama (4.10) 



korreksiyalovchi Shmidt plastinkaning

 

sathlaridan birini aniqlab beradi. Yassilikdan maksimal chetlashishi



 

 

 



 

            

 

 

(4.11)



 

 

 



 

 

 



ga teng, chunki 

 

 



h = D/2,

 

 



 

 

 



 


Kattaliklarning so‘nggisi korreksiyalovchi Shmidt plastinkasi       

tayyorlanayotganda shishaning qanday qalinligi olib tashlanishi 

lozimligini ko‘rsatadi; 

m - 2 va D -

 500 


mm

 bo‘lganda u0,06 



mm

 ga


 

;

 



yetadi.

 

j

 

Xuddi shu ko‘zguni parabolik shaklga keltirish uchun uning



 

 

chetlarini taxminan shunday qiymatga pasaytirish lozim bo‘lardi,



 

 

biroq paraboloidning eng yaqin sfera 



S

1

 dan chetlashishlari 

D/4 0 9 6m

3

 



 

dan oshmaydi, ya’ni (4.11) dagidan 4 marta kichik bo‘ladi. Shunday

 

 

qilib,   sferik   aberrtasiyani   bartaraf  etishning   sferik   sirtni



 

 

parabolizatsiya qilish  usuli  amalda  Shmidtning korreksiyalovchi



 

 

plastinkasini  tayyorlashdan  ko‘ra  osonroqdir,  so‘nggisini  qilish



 

 

uchun, avv al yassi parallel plastinkani yasab, keyin unga hisoblangan



 

 

buzilishlami kiritish darkor.



 

 

Sferik  ko‘zguning  sferik  aberratsiyasini  bartaraf etishning



 

 

amalda osonroq usulini 1941-yilda D.D.Maksutov tomonidan taklif



 

 

etilgan. Menisk - ikkala sirtning egrilanishi deyarli bir xil bo‘lgan



 

 

linzadir,  ya’ni  C



1

  ≈  C


2

,  shunda C

1

  =  C


2

  -  C


2

  ≈  0, arzigulik

 

 

xromatizmni qo‘shmagan holda o‘zining sferik aberratsiyasi bilan



 

 

sferik  ko‘zguning   sferik   aberratsiyasini   kompensatsiyalaydi.



 

 

Hisoblash yo‘li bilan menisk sirtlarining egrilanishini va uning sferik



 

 

ko‘zguga nisbatan joylashuvini tanlab ko‘zguning fokusida optik



 

 

o‘qdagi aberratsiyasiz tasvimi hosil qilish mumkin.



 

 

Ko‘zgu  yoki  obyektivning  bosh  o‘qidan  tashqarida  hosil



 

 

bo'ladigan  tasvirlaming  buzilishlarni  ko‘rib  chiqaylik.  Ulaming



 

 

asosiylari koma, astigmatizm, maydon egrilanishi va distorsiyadir.



 

 

4. Koma



 

 

Komada o‘qda joylashmagan yorqin nuqta tasvirining buzilishi



 

 

yorqin yadrodan chiqib kelgan keng dumga ega kometaning shakli



 

 

ko'rinishida bo’ladi.



 

 

Sof holda koma tasviri 60° burchak ostida kesishgan ikkita



 

 

to‘g‘ri  chiziq  va  ularga  yondashgan  aylanadan  tuzilgan  shakl



 

 

ko‘rinishiga ega; o‘qi bosh o‘q bilan fokus tekisligi kesishgan tomon



 

 

yo'nalgan bo‘ladi. Tasviming ikki xili mavjud: komaning uchi bosh



 

 

o‘q tomon yo‘nalgan (tashqi koma) va bosh o‘qqa teskari, ya’ni ichki



 

 

koma.



 

 

Koma aylana qismining diametri



 

 



 

 =2Bh


2

ѳ

 



(

4



12

)

 



ga, komaning uchigacha boigan uzunligi esa

 

 



 =3Bh

2

ѳ



 

(4.13)


 

ga teng, bu yerda, 




Download 0.49 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
fanining predmeti
o’rta ta’lim
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
махсус таълим
Referat mavzu
Toshkent axborot
umumiy o’rta
haqida umumiy
ishlab chiqarish
vazirligi muhammad
fizika matematika
pedagogika fakulteti
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati