Qattiq jismlar fizikasi


Nazariya. Qattiq jismlarning issiqlik xossalari



Download 0,84 Mb.
bet2/6
Sana07.09.2021
Hajmi0,84 Mb.
#167977
1   2   3   4   5   6
Bog'liq
Tayyor. QATTIQ JISMLARNING ISSIQLIK O’TKAZUVCHANLIK KOIFFISIENTINI ANQLASH
TIM mustaqil ish Rashidov D, 8-mavzu.To’lov balansi. Valyuta kursi. Ochiq iqtisodiyotda makroiqtisodiy siyosat. , Atomda-elektronning-energetik-holati-va-ularning-orbitallarda-taqsimlanishi, 15a-17MT Abdushukurov, ozbekiston transporti va tashqi iqtisodiy aloqalari (1), 2 5301252144605693917, Диншунослик, Диншунослик, Xadicha va maftuna va Sunbula va farangiz va gulyuz va jasmina, Oqsaroy tarixi, Oqsaroy tarixi, Menejement funksiyalari va ularning o’zaro bog’liqligi., moluch 138 ch2 Jn3qGRj, Matinli redaktor, 1-Мавзу 0d46fd9ca6b2905505b706431f0c1557
Nazariya.

Qattiq jismlarning issiqlik xossalari
Ma’lumki kristallarda atomlar majmuasining kollektiv tebranishlari uygʻonishi mumkin. Bu tebranishlar chastota spektri boʻyicha ma’lum bir koʻrinishda taqsimlangan 3N ta turli normal tebaranishlardan iborat boʻladi. Kristallarda tarqalayotgan har bir tebranish energiya va impulsga ega boʻladi va elektromagnit tebranishlar kvantlanishiga oʻxshash tarzda kristall panjara issiqlik tebranishlarining kvanti boʻlgan fonon tushunchasini kritish mumkin. Kristalldagi tebranma jarayonlarni soni tebranish chastotasiga bogʻliq boʻlgan fononlarning harakati sifatida tasavvur qilish mumkin.[2,6]

Kristalldagi   chastotali normal tebranish energiyasi kvant mexanikasidagi chiziqli garmonik ossilyator energiyasiga anolog tarzda kvantlanganligini isbotlash mumkin, ya’ni



  (1.14)

bu yerda,  ,   tebranishlar energiyasi kvantining (fonon) minimal porsiyasi.   – kattalik 0 K haroratgacha mavjud boʻladigan va kristallning issiqlik xossalarini oʻrganishda hisobga olinmaydigan panjaraning nolinchi tebranishlarini hisobga oladi.[4]

Fononlar kristall panjaralaridagi tebranishlarni oʻrganish uchun kritilgan ma’lum bir abstraksiyadir. Aslida kristall panjara tebranishlari kvazizarralaning oqimi sifatida tasavvur qilinadi. Fononlar tezligi tebranishlar tarqalishi tezligiga teng, impulsi esa   teng, oʻrtacha yashash vaqti   c, energiya boʻyicha taqsimoti esa Boze-Eynshteyn statistikasiga boʻysinadi.

Korpuskulyar tushuncha boʻlgan “fonon”ning kritilishi koʻplab jarayonlarni oʻrganishini osonlashtiradi. Elektronlarning panjara issiqlik tebranishlaridagi sochilishini elektron-fonon oʻrtasidagi toʻqnishish deb qaraladi. Bunda energiya va impulsning saqlanish qonuni bajariladi.

Panjaradagi turli tebranishlarning oʻzaro ta’sirini fononlarning bir-biridagi sochilishlari sifatida qarash mumkin. Bitta tebranishda atom siljishi muhitning elastik xossalarini oʻzgartiradi va u ikkinchi tebranishga ta’sir qiladi. Chastotalarning  , toʻlqin vektorlari   va   boʻlgan ikkita toʻlqinlarning oʻzaro ta’sirlashishini, ikkita fononning toʻqnashishi natijasida chastotasi   va toʻlqin vektori   uchinchi fononning paydo boʻlishiga qiyos qilish mumkin,[8] bunda

  (1.15)


Download 0,84 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
axborot texnologiyalari
ta’lim vazirligi
zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
guruh talabasi
o’rta maxsus
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
davlat pedagogika
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
vazirligi muhammad
haqida tushuncha
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
toshkent davlat
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
matematika fakulteti
saqlash vazirligi
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
ta’limi vazirligi
fanining predmeti
pedagogika universiteti
haqida umumiy
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
koronavirus covid
coronavirus covid
qarshi emlanganlik
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
risida sertifikat
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
moliya instituti
fanidan tayyorlagan
umumiy o’rta
fanlar fakulteti
fanidan mustaqil
ishlab chiqarish
Toshkent axborot