Pedagogika, innovatsiya, integratsiya


II  BOB.  0 ‘QITUVCHI  VA UNING  JAMIYATDA TUTGAN 0 ‘RNI



Download 7.45 Mb.
Pdf ko'rish
bet14/320
Sana15.07.2021
Hajmi7.45 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   320
II  BOB.  0 ‘QITUVCHI  VA UNING  JAMIYATDA TUTGAN 0 ‘RNI. 
ZAMONAVIY MAKTAB  0 ‘QITUVCHISINING VAZIFALARI
Hozirgi  zam on  pedagogika  fani  oldida  turgan  m uhim   m uam m olardan 
biri  -   o'q itu v ch i  va  pedagogik  m ehnat  sharoiti  m uam m osi  hisoblanadi. 
Chunki  o ‘qituvchida  barcha  pedagogik  g 'o y a la r  m ujassam langan  b o ‘lib, 
uning faoliyati orqali bu g ‘oyalar am alga oshiriladi va hayotga tatbiq etiladi.
0 ‘qituvchining  ko‘p  qirrali  va  murakkab  faoliyati  zam irida  yosh  avlodni 
odobli,  axloqli qilib tarbiyalash, ularni bilimlar bilan qurollantirish kabi muhim 
vazifalaryotadi. Bularni amalga oshirish esa o ‘qituvchiningxilm a-xil faoliyatiga 
bog'Iiq:  bolalarni  o ‘qitish,  maktabdan  va  sinfdan  tashqari  tarbiyaviy  ishlarni 
tashkil  eta bilish va o ‘tkazish,  ota-onalar o'rtasida pedagogik targ‘ibot ishlarini 
olib  borish  va  hokazo.  Bularning  hammasi  o‘qituvchidan  chuqur  bilimga  ega 
b oiishni, o 'z  sohasini, bolalarni sevishni talab etadi.
R espublikam iz  m ustaqilligi  e ’lon  qilingan  sana  -   1991-yil  31-avgust 
xalqim iz  hayotidagi  u lu g ‘vor  voqealardan  hisoblanadi.  Endi  xalqim iz 
o 'z in in g   boy  tarixi,  m adaniyati,  urf-odatlarini  o 'rgan ish ,  targ ‘ib  qilish, 
o'zlig in i  anglash  im koniyatiga  ega  b o ‘ldi.  Bu  voqeadan  so ‘ng  k o ‘p  sonli 
o ‘qituvchilar  jam oalari  oldiga  Vatan  ravnaqi  uchun  horm ay-tolm ay 
xizm at  qila  oladigan,  Vatan  y o ‘lida  o ‘z jo n in i  ham  ayam aydigan  y oshlam i 
tarbiyalash vazifasi  k o ‘ndalang q o ‘yiladi.
Bu  vazifa  0 ‘zbekiston  R espublikasining:  «T a’lim  t o ‘g ‘risida»gi 
Q onuni  ham da  Oliy  t a ’lim  konsepsiyasida  aniq  belgilab  berilgan.  «T a’lim 
to ‘g"risida»gi Q onun  1997-yil 29-avgustda qabul qilingan b o ‘lib, u  5  b o ‘lim 
va  34  m oddadan  iborat.  Q onunning  5-m oddasida  pedagoglik  faoliyat  bilan 
sh u g ‘ullanish  huquqi  aniq  ifodalangan:
«Tegishli  kasb-kor  m alakasiga  ega  bo'lgan,  o ‘zida  yuksak  axloqiy 
sifatlarni rnujassam lashtirgan kishilar pedagoglik faoliyat bilan sh u g ‘ullanish 
huquqiga  egadirlar».
12


0 ‘zbekiston  Respublikasi  O liy  ta ’lim  konsepsiyasida 
0
‘qituvchi  -  
m utaxassisning vazifalari  quyidagicha  belgilanadi:  «M utaxassis m alakasi -  
chuqur um um iy  bilim,  keng  dunyoqarash va kasb tayyorgarligi,  kom pyuter 
savodxonligi,  o ‘z  bilim ini  tezlik  bilan  yangilash  va to ‘ldira  olish  qobiliyati 
singari  om illardan  tashkil  topadi...  Shular  qatorida  uning  intizomi, 
m a s’uliyat,  ziyolilik,  o ‘z  ishiga,  m am lakati  m ustaqilligiga,  Vatan  va jah on  
taraqqiyoti y o ‘lida ezgulik va adolatga sadoqat tu y g ‘ularini  ham tarbiyalash 
zarur».  Bu  vazifa  va  talablar  b oshlang'ich  sin f  o ‘qituvchisida,  ayniqsa, 
to ‘la 
m ujassam lashgan  b o ‘lishi  lozim.  Zero,  m aktabga  ilk  bor  qadam  
q o ‘ygan  bola  dunyoning,  hayotning  qonun  va  qoidalarini,  sir-asrorlarini 
o ‘qituvchidan 
0
‘rganadi. 0 ‘qituvchi esa bolaga o ‘z bilganini 
0
‘rgatadi. A gar 
bolani  chuqur  bilim li,  e ’tiqodli,  m adaniyatli  qilib  tarbiyalam oqchi  b o ‘lsak, 
shu fazilatlar 
0
‘qituvchida m ujassam langan b o ‘lm og‘i zarur.  Shunday ekan, 
o ‘qituvchi,  um um an,  boshlang‘ich  s in f  o ‘qituvchisi  qanday  fazilatlarga 
ega  b o ‘lishi  kerak,  degan  savol tu g ‘iladi.  Bu  savolga javob  berishdan  oldin 
o ‘qituvchining hozirgi kundajam iyatim izdatutgan o ‘rni h aq idafik ry uritsak .
M a ’lumki,  0 ‘zbekiston  R espublikasi  Prezidenti  farm oniga  binoan, 
1-oktabr  o 'q itu v ch ilar  va  m urabbiylar  kuni  deb  e ’lon  qilindi.  Bu  voqea 
davlatim izda  o ‘qituvchilarning  jam iyatda  tutgan  o ‘rni  naqadar  yuksak 
ekanligidan  dalolat  beradi.  Ilg ‘or  o ‘qituvchilarim izga  yuksak  unvonlar, 
davlat m ukofotlari  berilm oqda,  ularga m as’ul vazifalar ham yuklatilm oqda. 
Ayniqsa,  respublikam iz  m ustaqillikka  erishgandan  keyin  o ‘qituvchining 
jam iyatdagi  roli va m as’uliyati  ortib  borm oqda.
Keyingi yillarda pedagogxodim larning maishiy sharoitini yaxshilash 
borasida  qator  hujjatlar  qabul  qilindi:  im tiyozlar  berildi,  ularning  ish  haqi 
oshirildi,  barcha  turdagi  m aktab,  hunar-texnika  bilim   yurtlari,  oliy  v a  o ‘rta 
m axsus  o ‘quv  yurtlari  pedagog  xodim lari  bilan  m ehnat  shartnom asi  tuzish 
tizim iga o ‘tildi.
0 ‘zbekiston  R espublikasi  O liy  ta ’lim  konsepsiyasida  m utaxassis 
vazifalari  quyidagicha  belgilangan:  «...m utaxassis  o ‘z  faoliyati,  sohasidan 
qat’i  nazar,  ijodiy  jam oalarda  ishlay  olish  qobiliyatiga,  m enejm ent  va 
m arketing  sohalarida  tayyorgarlikka  ega  bo ‘lishi,  yangi  texnologiyalarni 
jo riy   etishning  x o ‘jalik,  ijtimoiy  va  m adaniy jihatlarini  aniq  tasavvur  qila 
olishi  kerak».  U shbu  fikrlar  o ‘qituvchilarga  ham  bevosita  taalluqli.  C hunki 
jam iyatim izd a  sodir  b o ia y o tg a n   tub  o ‘zgarishlar,  bozor  m unosabatlariga 
kirib  borishim iz  o ‘qituvchidan  nafaqat  kasbiy  bilim larni,  balki  iqtisodiy, 
yuridik,  texnikaviy  bilim lardan  ham  xabardor  b o ‘lishni  taqozo  qilm oqda. 
Bu o ‘rinda boshlang1 ich sin f o ‘qituvchisi xususida alohida to ‘xtalm oq zarur.
13



Download 7.45 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   320




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari