Өзбекистон транспорти ва ташқи иқтисодий алоқалари


  O’zbekiston  tashqi  iqtisodiy  aloqasida  xalqaro  turizmning  tutgan



Download 357.3 Kb.
Pdf ko'rish
bet11/12
Sana15.05.2021
Hajmi357.3 Kb.
TuriReferat
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12
3.2.  O’zbekiston  tashqi  iqtisodiy  aloqasida  xalqaro  turizmning  tutgan 

orni.  Kelajakda,  O’zbekiston  tashqi  iqtisodiy  aloqalarni  yangi  bosqichga 

ko’tarishda xalqaro turizm muhim o’rin tutmog’i lozim. Turizm tarmog’i to’g’ri 

va samara bilan tashkil etilsa, u katta daromad keltiradigan sohaga aylanadi. Aniq 

foyda  manbai  bo’lish  xalqaro  turizm  mamlakatga  katta  miqdorda  chet  el 

valyutasini  olib  kelishi  va  uning  ijtimoiy  –  iqtisodiy  rivojlanishiga  katta  hissa 

qo’shishi mumkin. 

O’zbekiston  turizm  sohasini  har  tamonlama  rivojlantirish  uchun  qator 

imkoniyatlarga  ega.  Uning  o’ziga  xos  tabiiy  sharoiti,  arxitektura  – 




me’morchilikning 

noyob 


yodgorliklari, 

mehnatsevar 

va 

mehmondo’st 



xalqimizning  yaratgan  mahsulotlari  chet  eldan  kelgan  sayyohlarni  nihoyatda 

qiziqtiradi. 

Respublikada  xalqaro  turizmni  rivojlantirish  borasida  eng  avvalo 

Samarqand,  Buxoro,  Xiva  singari  jahonni  hayratga  solayotgan,  ajoyib  tarixiy 

yodgorliklar  saqlanayotgan  qadimgi  madaniyat  va  memorchilikning  nodir 

markazlari katta ahamiyatga ega. 

Xalqaro turizm sohasini samarali rivojlantirish maqsadida 1992 yil iyulida 

«O’zbekturizm»  Milliy  kompaniyasi  tashkil  etildi.  Hozirgi  kunda  ushbu 

kompaniya turizm borasida arzigulik ishlarni amalga oshirmoqda. 

«O’zbekturizm» Mİlliy kompaniyasining tashkil topishi va uning 1993 yili 

jahon  turizm  tashkilotiga  a’zo  bo’lishi  Respublikada  xalqaro  turizmning  tezroq 

rivojlanishiga  ijobiy  ta’sir  ko’rsatdi.  Masalan,  1962  yili  uzoq  xorijdan 

mamlakatimizga  kelgan  turistlar  soni  60  ming  kishi  bo’lgan  bo’lsa,  2001  yil 

boshida bu raqam 320 mingdan ortib ketdi. Mustaqillik qo’lga kiritilgandan so’ng 

o’tgan  qisqa  vaqt  ichida  Toshkent,  Samarqand,  Buxoro,  Xiva  kabi  tarixiy 

shaharlarimizda  zamonaviy,  jahon  andozalari  talabiga  javob  beradigan 

mehmonxonalar majmui qurilib ishga tushirildi. 

Mamlakatimizda  to’rt  mingdan  ortiq  tarixiy  –  memorchilik  yodgorliklari, 

boy  ma’naviy  meros  jahon  diqqat  –  etiborini  o’ziga  tortmoqda.  Ayniqsa  bu 

borada Buyuk İpak yo’lining tiklanishi katta ahamiyatga ega. Ana shundan kelib 

chiqib  Respublika  PRezidenti  «Buyuk  İpak  yo’lini  tiklashda  O’zbekiston 

Respublikasining  ishtirokini  faollashtirish  va  mamlakatda  xalqaro  turizmni 

rivojlantirish  bo’yicha  «O’zbekistonda  turizmni  2005  yilgacha  rivojlantirish 

Davlat  dasturi  to’g’risida»gi  Farmonga  imzo  chekdi.  Vazirlar  Mahkamasi  esa 

«O’zbekiston  Respublikasida  xalqaro  turizmning  zamonaviy  infrasturkturasini 

yaratish  bo’yicha  chora  –  tadbirlar  to’g’risida»  qaror  qabul  qildi.  Ushbu  rasmiy 




hujjatlarda xalqaro turizm faoliyatini har tomonlama yaxshilashga qaratilgan eng 

muhim masalalar o’z aksini topgan.  




Xulosa 

 

 



Transport  yo’lovchilarni  va  yuklarni  tashish  bilan  mamlakat  bo’ylab  ham, 

jahon  bo’ylab  ham  geografik  mehnat  taqsimotining  chuqurlashuviga  imkon 

yaratadi.  U  mamlakatlararo iqtisodiy,  madaniy aloqalarning yuksalishida  muhim 

rol o’ynaydi. Materik markazida joylashgan mamlakatimizning xalqaro aloqasida 

transportning o’rni, ayniqsa, muhim. 

 

Yurtimiz  jahon  sivilizatsiyasining  qadimiy  davlatlaridan  bo’lganini  Siz 



tarix  darslaridan  yaxshi  bilasiz.  Bunda  o’sha  yaqtda  Yevropa  bilan  osiyoni 

bog’lab  turuvchi  –  Buyuk  ipak  yo’li  aynan  bizning  mamlakat  hududidan 

o’tganligi  alohida  o’rin  tutadi.  Endilikda  transportning  quruqlik  (temiryo’l, 

avtomobil  transporti),  suv  (dengiz  va  dary),  havo,  quruv  (neft  va  tabiiy  gaz 

tashish) va elektron (elektr uzatish liniyalari) transporti turlariga egamiz. 

Yuu  va  yo’lovchi  tashishda  muayyan  manzilga  borgunicha  transportning 

ikki,  uch  va,  hatto,  to’rt  turidan  foydalanishga  to’g’ri  keladi.  Aytaylik,  uzoq 

qishloqdan  shahar,  viloyat  markaziga  bormoqchi  bo’lsak,  uydan  avtomobil 

bekatigacha ot – ulovda, so’ng temiryo’l vokzali yoki aeroportgacha avtomobilda 

va,  nihoyat,  poyezd  yoki  samolyotda  ko’zlangan  manzilga  yetamiz. 

O’zbekistonda  hozirgi  zamon  transportining  (suv  transportidan  bo’lak)  barcha 

turlaridan keng ko’lamda foydalanilmoqda.  

Barcha  transport  turlari  xizmat  ko’rsatish  jarayonining  o’zaro  aloqadorligi 

asosida transport majmuasini tashkil etadi. Har bir transport turiga mos mashina 

parki  (avtomobillar,  lokomotivlar,  vagonlar,  samolyotlar)  yuk  ortish  –  tushirish 

maydoni,  harakat  yo’nalishi,  vokzal,  aerodrom,  stansiya,  bekat  hamda  aloqa 

vositalari bo’ladi.  

Temiryo’l  yoki  avtomobil  yo’li  qurishga  ko’plab  mablag’  va  vaqt  kerak 

bo’ladi. Quvur transportiga esa minglab tonna quvur sarflanadi. Ammo suv yoki 



havo  transporti  harakatlanadigan  yo’nalish  (trassa)  o’z  mablag’  evaziga  yo’lga 

qo’yiladi. 

Transport  turlari  ishchi  kuchini  band  qilishi  bo’yicha  ham  keskin 

farqlanadi.  Yuu  quvur,  suv,  temiryo’l  transportlarida  tashilganida  sarf  –  xarajati 

avtomobil  yoki  havo  transportida  tashilgan  yuk  sarf  –  xarajatidan  ancha  kam 

bo’ladi.  Neft  yoki  yog’och  ortilgan  ko’plab  vagonlarni  bitta  lokomotiv  tortib 

borayotganini  kuzatgandirsiz?  Yuzlab  vagon  tirkalgan  o’sha  poyezdni  2  –  3 

kishigina  boshqaradi.  Holbuki,  125  tonna  yuk  kotaradigan  bitta  eng  katta 

avtomobilni  ham  shuncha  kishi  boshqaradi.  Katta  hajmli  100  minglab  tonna 

yuklarni  suv  transporti  (tanker)  da  tashilganda  esa  yo’l  xarajati  yana  ham  arzon 

tushadi. 

Suv  tarnsporti  boshqa  turdagi  transportlardan  sekin  harakatlanishi  bilan 

ajralib turadi. Ammo u olis masofaga to’xtovchiz harakat qilishidan, tezligi katta 

bo’lsa  –  da,  stanchiyalarda  to’xtab  -  to’xtab  harakatlanadigan  poyezd  bilan 

muayyan  masofani  bir  vaqtda  bosib  o’ta  oladi.  Yukni  temiryo’l  va  suv 

transportida  bevosita  egasiga  yetkazish  imkoniyati  ancha  cheklangan.  Bulardan 

farqli o’laroq, avtomobilda istalgan joygakltsa bo’ladi. Transportning ishi haqida 

uning yuk tashish hajmiga qarab fikr yuritish mumkin. Yuk tashish hajmi ma’lum 

vaqtda  ma’lum  masofaga  tashilgan  yuk  miqdoridir.  U  tonna,  kilometrda 

ifodalanadi. 

Transport  sanoat  bilan  qishloq  xo’jaligi  o’rtasidagi  ishlab  chiqarish 

aloqalarini,  mamlakatning  turli  hududlari  o’rtasidagi  mahsulot  almashinishini, 

uning  tashqi  savdosini  ta’minlaydi.  Yangi  hududlarni  o’zlashtirishdan  oldin 

ularga  transport  yo’llari  o’tkaziladi.  Hozirgi  zamon  shaharlari  hayotini 

transportsiz tasavvur qilib bo’lmaydi. Transportning mudofaa ahamiyati ham juda 

kattadir.  Transport  iqtisodiyotga  xizmat  qilish  bilan  birga  ko’p  miqdorda  elektr 

energiya, yoqilg’i, metall, yog’och talab etadi. 




Download 357.3 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat