O‘zbekiston respublikasi oliy va



Download 1.15 Mb.
Pdf ko'rish
bet14/147
Sana28.08.2021
Hajmi1.15 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   147
Shaftoli.  Shaftolining  sifati  GOST  21833-76  nomerli  standart  talabiga  javob 
berishi kerak. Bu standart talabi bo‘yicha o‘rik mevalari sifat ko‘rsatkichlariga qarab 
oliy, birinchi va ikkinchi tovar navlariga bo‘linadi. 
 
Oliy  va  birinchi  tovar  naviga  kiritiladigan  mevalar  shakli  va  rangi  bo‘yicha 
aynan  shu  pomologik  navga  xos,  butun,  toza,  soglom,  yaxshi  etilgan,  ortiqcha 
namliklarsiz, begona ta’mlarsiz va xidlarsiz bo‘lishi kerak. 
 
Ikkinchi tovar navida esa shakli va rangi shu pomologik navga xos bo‘lmagan 
navlar xam bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi. 
 
Shaftolining  oliy  va  birinchi  navlarida  mevalar  boldoqsiz  bo‘lishi  mumkin. 
Lekin boldoq birikkan joyda meva po‘stlogi shilinmagan bo‘lishi kerak. 
 
Shaftolilar  sifatini  baxolashda  muxim  ko‘rsatkichlardan  yana  biri  pishganlik 
darajasi  xisoblanadi.  Oliy  va  birinchi  navlarida  shaftolilar  yaxshi  etilib  pishgan, 
pishganlik  darajasi  bir  xil  bo‘lishi  kerak.  Ularda  go‘ra  yoki  o‘ta  pishib  ketgan 
mevalar bo‘lishiga yo‘l qo‘yilmaydi. 
 
Shaftoli  mevalari  uchun  xam  yana  bir  asosiy  ko‘rsatkich  meva  ko‘ndalang 
kesimining diametri xisoblanadi. Bu ko‘rsatkich 1-avgustgacha yigib-terib olinadigan 
shaftoli mevalarining oliy tovar navi uchun 50 mm dan, birinchi tovar navi uchun 45 
mm  dan,  ikkinchi  tovar  navi  uchun  xam  45  mm  dan  kam  bo‘lmasligi,  1-avgustdan 
keyin yg‘ib-terib olingan shaftoli mevalarining oliy navlarida uchun esa 55 mm dan, 
birinchi navlari uchun 50 mm dan, ikkinchi tovar navlari uchun ham 50 mm dan kam 
bo‘lmasligi yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan standartda belgilab qo‘yilgan. 
 
Shaftoli mevalarining sifatini baxolashda xam o‘rik mevasidagi singari ma’lum 
chetlanishlarga  yo‘l  qo‘yiladi.  Masalan,  shaftolining  oliy  navida  mexanik  jaroxatlar 
bo‘lishiga  yo‘l  qo‘yilmaydi.  Birinchi  tovar  navlarida  esa  xar  birining  yuzasi  2  sm
2
 
dan  oshmagan  2  tagacha  engil  jaroxatlar  bo‘lishiga  yo‘l  qo‘yiladi.  YOki  oliy  nav 
mevalarda  zararkunandalar  bilan  zararlangan,  kasallikka  chalingan  mevalar 
bo‘lmasligi standart talabi  bilan o‘rnatilgan bo‘lsa, birinchi  nav navlarida  esa 15 % 
gacha  jaroxati  bitgan  mevalar  bo‘lishiga  yo‘l  qo‘yiladi.  SHuningdek,  shaftolining 
uchala  tovar  navida  xam  chirigan  va  pishmagan  ko‘k  mevalar  bo‘lishiga  yo‘l 
qo‘yilmaydi. 
 
Gilos.  Giloslarning  sifati  GOST  21922-76  standarti  talablariga  javob  berishi 
kerak.  Bu  standart  talabi  bo‘yicha  gilos  sifatiga  qarab  birinchi  va  ikkinchi  tovar 
navlariga bo‘linadi. 
 
Xar bir tovar naviga kiritiladigan mevalar shakli va rangi bo‘yicha aynan shu 
pomologik  navga  xos,  yaxshi  pishgan,  butun,  toza,  sog‘lom,  ortiqcha  namliklarsiz, 
begona ta’m  va  xidlarsiz  bo‘lishi kerak.  Birinchi  tovar naviga kiritiladigan  mevalar 
pishganlik darajasi bo‘yicha bir xil bo‘lishi kerak. Ikkinchi tovar naviga kiritiladigan 
mevalarda  esa  pishganlik  darajasi  xar  xil  bo‘lishiga  yo‘l  qo‘yiladi.  Ularda  chirigan, 
pishmagan ko‘m-ko‘k mevalar bo‘ishiga yo‘l qo‘yilmaydi. 


 
17 
Gilos mevalarining sifatini baxolashda xam o‘rik, shaftoli, olxo‘ri mevalaridagi 
singari  ayrim  chetlanishlarga  yo‘l  qo‘yiladi.  Masalan,  gilos  mevasining  birinchi 
navida  ularning  tayyorlash  jarayonida  boldoqsiz  mevalar  xissasi  5%  gacha,  ootish 
jarayonida  esa  10  %  gacha  bo‘lishiga  yo‘l  qo‘yiladi,  ikkinchi  navida  esa  bo‘ 
ko‘rsatkich  mos  ravishda  10  %  va  20  %  gacha  bo‘lishiga  ruxsat  etilishi  me’yoriy 
xujjatlarda  qayd  etilgan.  SHuningdek,  birinchi  navga  kiritiladigan  gilos  mevalarida 
jaroxatlanib, jaroxatlari bitgan mevalar xissasi 5% gacha, ikkinchi tovar navlarida esa 
20 % gacha bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi. 
Donakli  mevalarning  boshqa  turdagilari  singari  giloslarda  xam  qo‘ng‘ir  tusga 
kirib  qolgan  dogli  mevalar,  chirigan,  o‘ta  pishib  ketgan  mevalar  bo‘lishiga  yo‘l 
qo‘yilmaydi. 
 
 

Download 1.15 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   147




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
samarqand davlat
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
bilan ishlash
fanining predmeti
Darsning maqsadi
navoiy nomidagi
o’rta ta’lim
Ishdan maqsad
haqida umumiy
nomidagi samarqand
fizika matematika
sinflar uchun
fanlar fakulteti
maxsus ta'lim
Nizomiy nomidagi
ta'lim vazirligi
moliya instituti
universiteti fizika
Ўзбекистон республикаси
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
Toshkent axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Buxoro davlat