Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi iqtisodiyot fakulteti


O`zbekiston Respublikasida 2002-2005 yillarda kichik va o`rta



Download 0.56 Mb.
Pdf ko'rish
bet7/11
Sana02.05.2021
Hajmi0.56 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
O`zbekiston Respublikasida 2002-2005 yillarda kichik va o`rta 


biznes rivojlanishining asosiy ko`rsatkichlari bashorati. 

 

Yillar 


I-ajratilgan 

investitsiya

lar 

mln.so`m 



Y

1

-



korxonal

ar soni, 

mingta 

Y

2



-i.ch 

mahsulot 

miqdori, 

mln. 


so`m 

Y

3-



asosiy 

fondlar 


qiymati, 

mln.so`m


 

Y

4



-

ishlovchil

ar soni 

ming kishi 

1992* 

4563 


20105 

19183 


67125 

110,45 


1993* 

9124 


46577 

28397 


82344 

163,12 


1994* 

7344 


72314 

40119 


102375 

220,17 


1995* 

12186 


101241 

52331 


94160 

422,80 


1996* 

20617 


127654 

68805 


110541 

245,24 


1997* 

32315 


130172 

89683 


153200 

249,09 


1998* 

58541 


142714 

101422 


188617 

364,78 


1999* 

74338 


165645 

147728 


223155 

392,31 


2000* 

91845 


159719 

260284 


307155 

411,65 


2001* 

107321 


201962 

344968 


350425 

475,25 


2002 

108121 


209954 

377010 


335890 

496,59 


2003 

120177 


227234 

409052 


366432 

531,34 


2004 

132234 


244515 

441094 


396974 

566,09 


2005 

144290 


261795 

67125 


427516 

600,84 


  

*Manba:  O`zbekiston  Respublikasi  Makroiqtisodiyot  va  Statistika 

vazirligi ma`lumotlari, Toshkent, 2002 

 

Bashorat  natijalarining  tahlili  shuni  ko`rsatadiki,2005  yilda  kichik 




va  o`rta  biznes  korxonalari  soni  2001  yildagi  xaqiqiy  o`sishga 

solishtirilganda  qariyb  30  foizga  ko`payish,  mahsulot  ishlab  chiqarish 

hajmi esa 69,4foizga, ishlovchilar soni bunda 26,4 foizga oshishi kutiladi. 

Bunday  jarayonlarga  jalb  etiladigan  investitsiyalar  hajmi  36,9  mlrd. 

so`mga oshishi lozim bo`ladi. 

Kichik  va  o`rta  biznesni  rivojlantirish  istiqbollarini  amalga 

oshirishdagi  chora-tadbirlar  mamlakat  miqyosida  bajarilishi  lozim. 

Buning  uchun  birinchi  navbatda  kichik  va  o`rta  biznes  bilan 

shug`ullanuvchi  tadbirkorlarga  tijorat  banklari,  chet  el  sarmoyalari, 

maxsus  fondlar,  tovar  ishlab  chiqaruvchilar  va  tadbirkorlar  palatasi 

tomonidan kredit resurslari berishni yanada soddalashtirish hamda lizing 

xizmatidan foydalanishni kengaytirish kerak. Ikkinchidan, kichik va o`rta 

biznes  korxonlarining  iqtisodiy  va  ishlab  chiqarish  faoliyatiga  chetdan 

bo`ladigan aralashuvlarni, turli xil nazorat va tekshiruvlarni kamaytirish 

lozim. Kichik va o`rta biznes sub`ektlari uchun yana bir muhim manba- 

axborot  resurslariga  bo`lgan  talablarini  imkoni  boricha  to`liqroq 

ta`minlash kerak. Kichik va o`rta biznes sub`ektlari ichki va tashqi bozor 

konyunkturasi to`g`risida to`liq ma`lumotga ega emaslar. Ushbu masalani 

hal etish uchun hozir faoliyat ko`rsatayotgan monitoring tizimini bozorlar 

haqidagi ma`lumotlar bazasini tashkil etish hisobiga kengaytirish zarur. 

Respublikamizda tashkil etilayotgan ko`plab kichik va o`rta biznes 

korxonalari etarli darajada xuquq va manfaatlarini himoyalashni tushunib 

olishlari  uchun  maaxsus  huquqiy  yordamlarni  tashkil  etish  va  amalga 

oshirish  lozim.  Kichik  va  o`rta  biznes  korxonalari  ishlab  chiqargan 

mahsulotlarni  eksportga  chiqarishga  har  tomonlama  ko`maklashish  va 

ularni  rag`batlantirish  lozim.  Bu  ishlarni  xizmat  ko`rsatish  sohasida 




faoliyat olib borayotgan vositachi tashkilotlar va firmalar orqali amalga 

oshirish mumkin. Kichik va o`rta biznes korxonalari boshqaruv apparati, 

ishlovchilarini  turli  xil  kasb  va  malaka  oshirish  institutlarida  o`qitish 

zarur. Chunki, bozor munosabatlari sharoitida tadbirkorlar uchun birgina 

tajribaning o`zi etarli emas. Ba`zi hollarda tezkor qarorlarni qabul qilishda 

ilmiy asoslangan, noan`anaviy yondoshuvlar lozim bo`ladi. 

Respublikamizda  kichik  va  o`rta  biznes  qo`l  mehnati  talab 

qilinadigan,  ayniqsa  qishloq  xo`jaligi,  qurilish,  xizmat  ko`rsatish 

sohalarida  tashkil  etilishi  maqsadga  muvofiq  bo`lar  edi.  Hozirgi  paytda 

respublikamizda  kichik  va  o`rta  biznes  o`zining  ibtidoiy  rivojlanish 

bosqichida  turibdi.  YA`ni  an`anaviy  turdagi  kichik  korxonalar  o`rniga 

zamonaviy 

texnologiyalarga 

ega 


bo`lgan 

ishlab 


chiqarishlarni 

rivojlantirish 

lozim. 

Bunday 


korxonalar 

tarmoqda 

fan-texnika 

taraqqiyotini belgilab beruvchi korxonalar jumlasiga kiradi. 

Kichik  va  o`rta  biznesni  rivojlantirishga  qaratilgan  ushbu  chora-

tadbirlar  pirovard  natijasida  o`zining  ijobiy  samaralarini  beradi.  Ushbu 

samaralar quyidagi ko`rsatkichlar orqali namoyon bo`ladi: kichik va o`rta 

biznesning rivojlanishi bozorda raqobat muhitini keltirib chiqaradi; ichki 

bozorda  xaridorlar  ehtiyojlarini  qondiruvchi  tovarlar,  xizmatlar  paydo 

bo`ladi  va  mahalliy  iste`molchilarning  respublikamizda  ishlab 

chiqarayotgan  mahsulotlarga  bo`lgan  talabi  shakllana  boradi;  mahalliy 

kichik va o`rta biznes korxonalari ishlab chiqargan tovarlar iste`molchilar 

ehtiyojini qondiribgina qolmay, balki xorijiy mamlakatlardan import qilib 

olinadigan  tovarlarni  kamaytirishga  olib  keladi.  Bu  esa  o`z  navbatida 

tovarlarni  import  qilish  uchun  ketadigan  valyuta  mablag`larini  tejash 

imkonini beradi, kichik va o`rta biznes korxonalari sonining ortishi keng 




ko`lamlikning  samarasini  keltirib  chiqaradi,  ya`ni  korxonalar  soni 

qanchalik ortib borsa, ular tomonidan ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar 

miqdori ham shunchalik ortib boradi. 

 

 



 

 


Download 0.56 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
ishlab chiqarish
fizika matematika
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati