O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti


  “Dasturiy maxsulotga tegishli asosiy xujjatlar. Masala qo’yilishi



Download 0.83 Mb.
Pdf ko'rish
bet13/15
Sana07.09.2021
Hajmi0.83 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15
2.3.  “Dasturiy maxsulotga tegishli asosiy xujjatlar. Masala qo’yilishi 

xujjatlari. Maqsadlarni aniqlash” mavzusi ma’ruza mashg’ulotinini o’qitish 

metodikasi 

Kalit so’zlar: 

Maqsadlar, loyixa, samaradorlik, ierarxik dekompozitsiya. 

Reja: 


•   Dasturiy maxsulotga tegishli asosiy xujjatlar 

•   “Masala qo’yilishi” xujjatlari 

•   Maqsadlarni aniqlash 

“Masala berilishi xujjati” foydalanuvchi tomonidan berilgan talablar pesifikatsiyadeb 

ataluvchi maxsus xujjatlarda rasmiylashtiriladi. Barcha talablar tabiiy tilda keltirilib, aniq 

ko’rinishga ega bo’lishi shart. Masala berilishi xujjati - bu xujjat eng birinchi yoziladi va 

quyidagi  bo’limlardan  iborat.  Maqsadlarni  aniqlash.  Maqsad  sifatida  dasturiy  maxsulot 

uchun tanlab olingan aniq yo’nalish tushuniladi. Maqsadlarni aniqlash jarayoni bilan bir 

xil yo’nalishda olib boriladi. Maxsulotning maqsadi, ya’ni foydalanuvchi nuqtai nazaridan 

natijaviy echimga olib kelish yo’llari.Bunga  loyixalash  grafigi,  narxi,  testlash  jarayoni 

kiritiladi. Dasturiy maxsulot maqsadini quyidagi guruhlarga bo’lish mumkin: 



 

 

Ishonchlilik - 



bunga ma’lum 

bir vaqt mobaynida dasturiy maxsulot 

uzinishsiz ishlash mezoni kiritiladi. 

Umumiylik - 

bu korxonaning 

quvvati, 

xodimlar 

soni bilan 

xarakterlanadi. 

Tayyor tizimini psixologik omillari - bu dasturiy maxsulotning

 

tushunuvchanligini, 



ishlatishga qulaylik, 

noto’g’ri 

ishlatishdan  ximoyalash,  bularning  xammasi  dasturiy  maxsulot  xajmini  bir  muncha 

oshiradi,  ammo  shu  bilan  birgalikda  dasturiy  maxsulotning  samaradorligini  oshiradi. 

Moslashuvchanlik - bu ko’rsatkich yordamida dasturiy maxsulotning 

kengaytirilishi

 

amalga 


oshiriladi, ya’ni maxsulot shu 

ko’rinishda yaratilishi lozimki, unga zarur bo’lgan xolda oddiy ravishda 

foydalanuvchining funksiyasi kiritilishi mumkin bo’lsin. 

Kuzatib borish - bunda vaqt mezoni xisobga olinadi, shu bilan birgalikda dasturdagi 

xatoliklarni tuzatish uchun kelgan vaqt bunga kiradi. Xavfsizlik - bunda zarur axborot 

saqlangan fayllar yoki papkalar boshqa fayllar tomonidan tasodifan o’chirilib ketishi 

extimolligi ko’zda tutiladi. Dasturiy maxsulotning tannarxi - 

bunda dastlabki

 

ishlab chiqarishga va kuzatib borishga ketgan 



mablag’lar  hisobga  olinadi.  “Odatda  maxsulotning  narxi  undagi  mavjud  xatoliklarga 

teskari proporsional bo’ladi” - Van Tassel. 

Shunga ko’ra, dasturiy maxsulot qanchalik ishonchli, umumiy, moslanuvchan, 

xavfsiz bo’lsa, uning narxi shuncha yuqori bo’ladi. Maxsulot maqsadi rezyume - bunda 

ishlabchiqilayotgan maxsulotni umumiy yo’nalishi tavsiflanishi kerak. 

Foydalanuvchini  aniqlash.  Agar  ishlab  chiqilayotgan  dasturiy  maxsulot  katta  bo’lsa  va 

uning foydalanuvchilari sifatida turli gurux foydalanuvchilari bo’lishi mumkin bo’lsa, o’rni 

aniqlanmog’i lozim. Foydalanuvchilar ketma-ketligi 

- bunda dasturiy maxsulot foydalanuvchi nuqtai nazaridan maxsulot tomonidan 

ta’minlanadigan barcha funksiyalar tavsiflanadi. 

Kalendar reja xujjati 

 bunda  dasturiy  maxsulot  yozish  bosqichlari  aniqlanadi,  har  bir  bajargan  bosqich 



to’g’risida ma’lumot beradi. 


 

 

Samaradorlik  -  bunda  ishlab  chiqarish  maqsadi  tushuniladi,  ya’ni  vaqt,  o’tkazuvchanlik 



imkoniyatlari, 

moslashuvchanlik vositalari 

hisoblanadi. 

Dasturiy  maxsulotning  boshqalar  bilan  moslashuvchanligi  -  bunda  davlat  va  xalqaro 

standartlarga moslashish talab qilinadi. Dasturiy maxsulot konfiguratsiyasi 

 ya’ni yaratilayotgan dasturiy maxsulot biror-bir boshqa kattaroq tizimning tarkibiga 



kirishi va o’zi aloxida ishlashi ta’minlanishi lozim. Tasodifiy murojaatlardan ximolanish - 

parol. 


Xizmat  ko’rsatish.  Dasturiy  maxsulot  ishini  yo’lga  qo’yish  -  o’rnatish,  sozlash. 

Loyixa maqsadi. Loyixa maqsadi bo’limida quyidagi savollarga to’liq javob berish shart. 

1. 

 Loyixaning taxminiy narxi qanday? 



2. 

 Loyixaning taqvimiy rejasi. 

3. 

 testlash jarayonining maqsadi. 



4. 

 mo slashuvchanlik j arayonini maqsadi. 

5. 

 Kuzatib borish jarayonidagi ro’y berish mumkin bo’lgan muammolar. 



6. 

 Dasturlash bosqichini ishonchliligi. 

7. 

 Loyixani ishlab chiqarishdagi ichki xujjatlar. 



8. 

 “Loyixani 

maqsadini” aniqlashda quyidagi 

ko’rinishdagi 

xatoliklar keng tarqalgan. 

9. 


 Maqsadlar bir-biri bilan qarama-qarshilikda bo’ladi. 

10. 


Maqsadlar oshkor ravishda keltirilmaydi. 

Loyixa maqsadlari ko’zda tutilmaydi - G.Ivanova kitobidan. Dasturlash 

maxsulotini loyixalash. Loyixalash so’zi lug’atda reja asosida biror-bir ko’rinishda 

bo’ladi. Dasturiy maxsulotni loyixalash ierarxik dekompozitsiya asosida olib boriladi. 

Bunda biror-bir murakkvb ko’rinishga ega bo’lgan loyixa oddiy ko’rinishga ega bo’lgan 

kichikroq muammolarga bo’linadi. 

Bu  muammolar  o’z  navbatida  yanada  maydaroq  qismga  bo’linadi.  Ierarxik 

dekompozitsiya tabiiy ko’rinishlarga ega bo’lib, amaliyot juda ko’p ishlatiladi. Ierarxik 

dekompozitsiya xosil qilish quyidagi qoidalarga bo’ysunadi. Ierarxiyaning xar bir satxida 

keltirilgan  reja  yoki  loyixa  bu  satxda  tugallangan  ko’rinishga  ega  bo’lishi  kerak. 




 

 

ierarxiyaning  ixtiyoriy  satxida  keltirilgan  axborot  ma’lumoti  bir  funksiya  yoki 



muammodan tashkil topgan bo’lib, shu satxga mos bo’lishi kerak. 

Dasturiy maxsulotning 

ierarxik 

dekompozitsiyasi quyidagi 

yo’nalishlarda olib boriladi. Dasturiy maxsulotni yuqoridan pastga qarab loyixalash. 

“Dasturiy maxsulot 

loyixalash uni tashkil 

qilishda 

asosiy bosqichlaridan biri xisoblanadi. Yaxshi loyixalangan dasturni yomon yozish 

mumkin. Ammo yomon loyixalangan dasturni yaxshi yozish mumkin emas”. Van 

Tassil. Dastlabki maqsadlar - aniqlashdagi xatoliklar keyinchalik faqat dasturiy 

ta’minotni emas, balki, uni xam katta o’zgartirishni taqozo etadi. Shunga ko’ra dasturiy 

loyixalar 3ta guruhga bo’lish mumkin. 

T-sxema jadvali 

 

«Blits-so’rov» savollari. 



1. 

 Loyixaning taxminiy narxi qanday? 

2. 

 Loyixaning taqvimiy rejasi. 



3. 

 Dasturiy maxsulotning ierarxik dekompozitsiyasi nima? 

Nazorat savollari: 


Download 0.83 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat