O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiyasi instituti


 Donning sifat ko`rsatkichlarini o`zaro aloqasi va ularni un va



Download 1.8 Mb.
Pdf ko'rish
bet30/184
Sana31.10.2020
Hajmi1.8 Mb.
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   184
2. Donning sifat ko`rsatkichlarini o`zaro aloqasi va ularni un va 
yormaning chiqishiga ta’siri 
 
Doning  texnologik  xossalarini  tayyor  mahsulotning  chiqishi  va  sifati 
ob`ektiv  baholaydi.  Bu  ko`rsatkichlar  har  xil  omillar  ta`sirida  ancha 
o`zgaradi.  Bu  omillarga  quyidagilar  kiradi:  donni  yirikligi,  donni  to`laligi, 
endospermani (mag’izni) nisbiy miqdori, namlik va boshqalar. 
Yirik donda  mag’izi  ko`proq,  qobig’i  yupqa va  kamroq  bo`ladi.  Mayda 
donda  aksincha,  shuning  uchun  mayda  don  tarkibida  kletchatka, 
gemitsellyuloza,  kuldorlik  va  oqsil  miqdori  ko`proq  bo`ladi.  Un  tortishda 
mayda  dondan  un  kam  va  sifati  past  chiqadi.  Yirik  donni  qobiqlari  yengil 
ajraladi, un va oraliq mahsulotlar ko`proq chiqadi. 


 
24 
Donni hajmiy og’irligi (naturasi) deb 1 litr hajmdagi donning og’irligiga 
aytiladi. Bu ko`rsatkich qanchalik yuqori bo`lsa, don massasiga nisbatan zich 
bo`lgan mag’zli donlar ko`p bo`lib, ishlab chiqarishda ko`p miqdorda tayyor 
mahsulotni chiqishini ta`minlaydi. SHuning uchun bu ko`rsatkich tegirmonda 
mahsulotning chiqishini hisoblashda foydalaniladi. 
1000 donning massasi- bu ko`rsatkich qancha yuqori bo`lsa donlar to`la 
etilgan  va  yirik  bo`ladi.  Natijada  qayta  ishlangan  donlardan  mahsulotning 
chiqishi ko`p bo`ladi. 
Kuldorlik-bu ko`rsatkich maydalangan don va don mahsulotlarini 650 S
0
 
dan yuqori temperaturada kuydirilganda qolgan mineral moddalar miqdoriga 
aytiladi.  Don  tarkibidagi  makro  elementlarga  kaliy,  fosfor,  natriy  va  kaltsiy 
tuzlari  kiradi  va  ular  donning  kuldorligini  95  %  ni  hosil  qiladi.  Mikro 
elementlarga marganits, temir, magniy, kumush va boshqalarni tuzlari kiradi. 
Mineral  moddalar donning  mag’izida  0,12-0,42  % ni,  aleyron  qatlamda 
6,5-12,5 % ni, qobiqlarda 5-8 % ni tashkil qiladi. 
Kuldorlik  unni  sifatini  baholovchi  standart  ko`rsatkichlardan  biridir. 
Oliy  navli  unning  kuldorligii  0,55  %  dan  ,  birinchi  navli  unning  kuldorligi 
0,75 % dan, ikkinchi navli unning kuldorligi 1,25 % dan va O`zbekiston navli 
unning kuldorligi 1,10 % dan yuqori bo`lmasligi shart. 
Donning  kuldorligi  donni  turiga,  naviga,  o`sish  jarayonida  tuproqning 
tarkibiga  va  iqlim  sharoitiga  qarab  1,5  %  dan  2,2  %  gacha  o`zgaradi. 
SHundan  1,5-1,8  %  kuldorlik  yumshoq  bug’doy  doniga,  yuqori  foizi  qattiq 
bug’doy doniga ta`luqli. 

Download 1.8 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   184




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar