O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat tillar pedagogika instituti filologiya fakulteti


Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik kartasi



Download 2.48 Mb.
bet16/36
Sana25.01.2017
Hajmi2.48 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   36

Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik kartasi

Bosqichlar, vaqti

Faoliyat mazmuni

o‘qituvchining

Talabaning

1-bosqich. Kirish

(10 min.)




1.1. Mavzu, uning maqsadi va o’quv mashg‘ulotidan ko’zlangan natijalarni e’lon qiladi. Mashg‘ulot ma’ruza konferensiya-munozara tarzida o’tishini e’lon qiladi:

1) mazkur mashg‘ulotda hal etiladigan ma’ruza mavzularini taklif etadi (1-ilova).

2) ularning o’quv fanini o’zlashtirishdagi

ahamiyatini, shuningdek, bo’lajak mutaxasislikni egallashdagi muhimligini

tushuntiradi.

3) ma’ruzaga tayyorgarlik ko’rish uchun

adabiyotlar, jurnallarga yo’naltiradi.

4) barcha talabalarga ma’ruza matni bo’yicha

ma’ruzachilarga savol tayyorlashlari aytiladi

(2-ilova).

5) baholash mezonlari bilan tanishtiradi (3-ilova).

6) tayyorlangan referatlar bilan tanishtiradi.

Zarur holatlarda savollar tuzadi.


1.1. Ma’ruzaga tayyorgarlik

ko’radilar.

Ma’ruzachilar prezentatsiya

tayyorlashlari va referat

bo’yicha reja tuzishlari

mumkin.


Baholash mezonlari bilan

tanishadi.

Ma’ruza qilishga

tayyorgarlik ko’radi.





2-bosqich. Asosiy

(60min).


2.1. Ma’ruza va axborotlar yuzasidan

chiqishlarni tashkil etadi:

-mavzu mazmunining yoritilishida

mantiqiylikka e’tibor beradi;

-bayon qilinayotgan materialni muhokama qilish

zarurati tug‘ilganda, ma’ruzachini to’xtatib,

kollektiv munozaraga imkon yaratadi.

2.2. Ma’ruzaning kollektiv tarzdagi

muhokamasini tashkil etadi. Boshlovchi bilan birga:

-savollar beradi;

-asosiy ko’rsatmalarni aniqlashtiradi;

-dokladga yangiliklar, statistik materialga

e’tibor qaratishni so’raydi.


2.1. Ishtirokchilar

ma’ruzalarini o’qib eshittiradilar yoki og‘zaki

bayon qiladilar.

2.2. Ishtirokchilar

kollektiv tarzda

mashg‘ulotni muhokama

qiladilar.

2.3. Ekspertlar har bir

mavzu bo’yicha munozara

natijalarini baholaydi.

2.4. Eng yaxshi doklad rag‘bat

sifatida universitet

konferensiyasiga tavsiya etiladi.


3-bosqich. Yakuniy

(10 min.)



3.1. Barcha ishtirokchilarning faoliyatini

umumlashtirib, mashg‘ulotni yakunlaydi.

3.2. Ma’ruza – konferensiyadagi dokladchi,taqrizchi va opponentlarning faolligini baholaydi.

3.3. Olingan bilim va ilmiy izlanish

ko’nikmalarining kelajakdagi faoliyatda

ahamiyatini ta’kidlaydi.

3.4. Konferensiyada ishtirok etmagan

talabalarga “Qissasi Rabg`uziy” mavzusida esse yozishni topshiradi.





3.1. Ekspertlar:

1) ma’ruzachi, taqrizchi,

opponetlarning

tayyorgarligini

belgilaydi;

2) baholash natijalarini

e’lon qiladi.

3.2. Eshitadilar, aniqlik

kiritadilar, yozadilar.

Topshiriqni oladilar.



1-ilova.

Ma’ruza mashg‘uloti dokladlari mavzulari.
1. Roboti O`g`uz-Xorazm vohasidagi tarixiy joy nomi

2. “Qissasi Rabg`uziy” asaridagi qissa va hikoyatlar
2-ilova

Xulosani shakllantirish uchun savollar



  1. Rabg`uziy 14 asr o`zbek adabiyotining yirik vakili.

  2. Rabg`uziyning hayoti va ijodiy faoliyati.

  3. «Qissasi-Rabg`uziy» asari.

  4. «Qissasi-Rabg`uziy» asarining yaratilish tarixi.

  5. «Qissasi-Rabg`uziy» asarining tuzilishi g`oyaviy mazmuni.

  6. «Qissasi-Rabg`uziy» asaridagi xikoyatlarning badiiy hususiyatlari.

  7. «Qissasi-Rabg`uziy» asarining tarbiyaviy ahamiyati.

  8. «Qissasi-Rabg`uziy» asarining o`zbek nasri rivojidagi ahamiyati.



3-ilova
Baholash ko’rsatkichlari va mezonlari

Baholash kursatkichlari va mezonlari (ballarda)





Ma’ruzaning mazmuni (2,5)




- mavzuga mos kelishi (1,5)













- mantikiylik, aniqlik ( 0,5)













- xulosalarning kiskaligi (0,5)













Informatsion texnologiyalardan foydalanganligi (kurgazmalilik) – (0,9)













Reglament (0,6)













Jami (4,0)
















Taqrizchilar (FISh)

Ma’ruzaning tavsifi (3,0)













- ma’ruzaning kuchli tomonlarini aniqlash(1,2)













- ma’ruzaning zaif tomonlarini aniqlash (1,2)













Reglament (0,6)













Jami (3,0)
















Opponentlar, ishtirokchilar (FISh)

Savollar:













- har biri uchun (0,3)













Qo’shimcha













- har biri uchun (0,3)













- mohiyati bo’yicha (0,3)













Jami (3,0)
















5-mavzu

Navoiy hayoti va ijodi

Navoiy lirikasi

5.1 Ma’ruza mashg‘ulotini o‘qitish texnologiyasi

Vaqti – 2 soat

Talabalar soni: 30-60 nafar

O‘quv mashg‘ulotining shakli

Axborot ma’ruza, birgalikda o’qish usuli va grafik organayzeridan foydalangan holda.

Ma’ruza mashg‘ulotining rejasi

1. Alisher Navoiy hayot yo`li.

2. Navoiy ijodiy merosi.

3. Navoiy merosining o`rganilishi.


O‘quv mashg‘ulotining maqsadi

Talabalarning o‘zga gap, muallif gapi, ko‘chirma gapli qo‘shma gaplar, ko‘chirma gaplarning o‘ziga xos xususiyatlari, o‘zlashtirma gaplar haqidagi tasavvurni shakllantirish

Pedagogik vazifalar:

Lirik asarlari:

1. “Hazoyin ul-maoniy” (“Ma'nolar xazinasi”) – 1491-1498 y.

“G`aroyibus-sig`ar” (“Bolalik g`aroyibotlari”)

“Navodirush-shabob” (“Yigitlik nodirliklari”)

“Badoe' ul-vasat” (“O`rta yosh go`zalliklari”)

“Favoyid ul-kibar” (“Keksalik foydalari”)

16 she'riy janrdagi asarlarni qamrab olgan.

“Devoni Foniy” (1491-1498) fors-tojik tilidagi lirik kulliyot. 12 mingdan ortiq she'riy satrlarni o`z ichiga olgan.



Epik asarlari:

“Xamsa” -1483-1485 yillar.

“Hayrat ul abror” (“Yaxshi kishilarning hayratlanishi”)-1483 y.

“Farhod va Shirin” -1484 y.

“Layli va Majnun” - 1484 y.

“Sab'ai sayyyor” - (“Etti sayyora) –1485 y.

“Saddi Iskandariy” -(“Iskandar devori”)- 1485 y.

“Lison ut-tayr” (“Qush tili”) 1499 y.

“Mahbul ul-qulub” (“Ko`ngillarning sevgani”)- 1500 y.

Adabiyotshunoslikka oid asarlari:

“Majolis un-nafois” (“Nafis majlislar”) – 1491 y.

“Mezon ul-avzon” (“Vaznlar o`lchovi”) – 1492 y.dan so`ng.

“Risolai muammo” (“Mufradot”)- 1491 y.

(“Munshaot”)- (“Maktublar”)- tax. 1498-1499 yillar

“Nasoyim ul-muhabbat”-(“Muhabbat shabadalari”)- 1496 y.



Tilshunoslikka oid asari:

1. “Muhokamat ul-lug`atayn” (“Ikki til muhokamasi”) –1498-1499 yillar.



Tarixiy asarlari:

“Tarixi muluki Ajam” (“Eron shohlarining tarixi”)-1488 y.

“Tarixi anbiyo va hukamo” (“Payg`ambarlar va hukmdorlar tarixi”) - 1485-1495 y.

Memuar-biografik asarlar:

1. “Xamsatul-mutahayyirin” - (“Besh hayrat”)-1494 y.

2. “Xoloti Sayyid Hasan Ardasher” - 1490-1492 y.

“Holoti Pahlavon Muhammad” - 1496 y.



Dinshunoslikka oid asarlar:

1. “Vaqfiya” - 1481 y.

2. “Sirojul muslimin” -(“Musulmonlarning quyoshi”)- 1488 y.

3. “Nazmul javohir” -(“She'riy javohirlar”)- 1485 y.





O‘quv faoliyatining natijalari:

Talaba:


Lirik asarlari:

“Hazoyin ul-maoniy” (“Ma'nolar xazinasi”) – 1491-1498 y.

“G`aroyibus-sig`ar” (“Bolalik g`aroyibotlari”)

“Navodirush-shabob” (“Yigitlik nodirliklari”)

“Badoe' ul-vasat” (“O`rta yosh go`zalliklari”)

“Favoyid ul-kibar” (“Keksalik foydalari”)

16 she'riy janrdagi asarlarni qamrab olgan.

“Devoni Foniy” (1491-1498) fors-tojik tilidagi lirik kulliyot. 12 mingdan ortiq she'riy satrlarni o`z ichiga olgan.



Epik asarlari:

“Xamsa” -1483-1485 yillar.

“Hayrat ul abror” (“Yaxshi kishilarning hayratlanishi”)-1483 y.

“Farhod va Shirin” -1484 y.

“Layli va Majnun” - 1484 y.

“Sab'ai sayyyor” - (“Etti sayyora) –1485 y.

“Saddi Iskandariy” -(“Iskandar devori”)- 1485 y.

“Lison ut-tayr” (“Qush tili”) 1499 y.

“Mahbul ul-qulub” (“Ko`ngillarning sevgani”)- 1500 y.

Adabiyotshunoslikka oid asarlari:

“Majolis un-nafois” (“Nafis majlislar”) – 1491 y.

“Mezon ul-avzon” (“Vaznlar o`lchovi”) – 1492 y.dan so`ng.

“Risolai muammo” (“Mufradot”)- 1491 y.

(“Munshaot”)- (“Maktublar”)- tax. 1498-1499 yillar

“Nasoyim ul-muhabbat”-(“Muhabbat shabadalari”)- 1496 y.



Tilshunoslikka oid asari:

1. “Muhokamat ul-lug`atayn” (“Ikki til muhokamasi”) –1498-1499 yillar.



Tarixiy asarlari:

“Tarixi muluki Ajam” (“Eron shohlarining tarixi”)-1488 y.

“Tarixi anbiyo va hukamo” (“Payg`ambarlar va hukmdorlar tarixi”) - 1485-1495 y.

Memuar-biografik asarlar:

1. “Xamsatul-mutahayyirin” - (“Besh hayrat”)-1494 y.

2. “Xoloti Sayyid Hasan Ardasher” - 1490-1492 y.

“Holoti Pahlavon Muhammad” - 1496 y.



Dinshunoslikka oid asarlar:

1. “Vaqfiya” - 1481 y.

2. “Sirojul muslimin” -(“Musulmonlarning quyoshi”)- 1488 y.

3. “Nazmul javohir” -(“She'riy javohirlar”)- 1485 y.




O‘qitish uslubi va texnikasi

Axborot ma’ruzasi, Insert, blits-so’rov, prezentatsiya,

grafik organayzer texnikalari, aniq holatlarni yechish.



O‘qitish vositalari

Ma’ruzalar matni, proektor, tarqatma materiallar, grafik organayzerlar, doska.

O‘qitish shakli

Individual, frontal, umumjamoa va juftlikda ishlash

O‘qitish shart-sharoiti

Jihozlangan auditoriya

Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik kartasi

Bosqichlar, vaqti

Faoliyat mazmuni

o‘qituvchining

Talabaning

1-bosqich. Kirish

(10 min.)



1.1. Mavzu, uning maqsadi, o‘quv mashg‘ulotidan kutilayotgan natijalar ma’lum qilinadi.

Erishadigan natijalar bilan tanishtiradi.

Mazkur mashg‘ulot muammoli tarzda o’tishini e’lon qiladi.


1.1. Eshitadi va yozib oladilar.


2-bosqich. Asosiy

(60 min).



2.1. Talabalar e’tiborini rejadagi savollar va

ulardagi tushunchalarga qaratadi. Blits-so’rov

o’tkazadi.

2.2. Muammoli savollarni o’rtaga tashlaydi va ularni birgalikda o’qishga chorlaydi:



  1. Navoyning bolalik va yigitlik davri.

  2. Navoiyning-Lutfiy, Kamol, Jomiy, Husayn Bayqarolar bilan munosabati.

  3. Navoiy Samarqandda.

  4. Navoiyning Hirotdagi faoliyati.

  5. Husayn Bayqaro saltanati ravnaqida Navoiyning o`rni.

  6. Navoiyning yurt obodligi halq mahoratlari yo`lidagi xizmatlari.

  7. Navoiyning uylanmay o`tish sabablari.Bu haqdagi fikrlariga munosabat.

  8. Navoiyning hayotining so`nggi yillari.

  9. Shoir Navoiyning ijod yo`li: lirik, epik va ilmiy asarlari.

  10. Navoiy lirikasining maktablari.

Bu savollarga javob berish uchun avval Mir Nizomiddin Alisher Navoiy 1441 yil 9 fevralda Hirotda temuriylar xonadoni amirlaridan bo`lgan G`iyosiddin kichkina oilasida tavallud topdi. Onasi Qobul amirlaridan shayx Abdusaid Changning qizi bo`lgan. Amir Temurning o`g`li Umarshayx bilan Alisherning bobosi ko`kaldosh bo`lganlar.Alisher 4 yoshida maktabga bora boshladi. Bo`lajak podsho Husayn Boyqaro bilan birga o`qidi va u bilan umrbod do`stlashdi. Hirotdagi toj-taxt uchun kurashlar avj olganligi sababli Alisherlar oilasi 1447 yilda Iroqqa ko`chib ketadi. Yo`lda u tarixchi olim Sharafiddin Ali Yazdiy bilan uchrashadi. Ikki-uch yildan so`ng oila yana Hirotga qaytib keladi. G`iyosiddin kichkina saroyda xizmat qila boshlaydi. 1456 yili Alisher Mashhadga o`qishga ketadi. Navoiy Mashhadda Sayyid Hasan Ardasher va Kamol Turbatiy kabi shoirlar bilan tanishadi. Abul Qosim vafot etgach, Abu Said Mirzo taxtga o`tiradi, Alisherni saroyga ishga oladi.

Navoiy 18-19 yoshlarida Abdurahmon Jomiy bilan tanishadi. Bu tanishuv buyuk do`stlikka aylanadi va umrbod davom etadi.

Navoiy 1466 yilda Samarqandga o`qishga ketadi. Shoir Bobur ta'biri bilan aytganda, Abusaid Mirzo Navoiyni Hirotdan “ixroj” (surgun) qiladi. Bu yerda u Fazlulloh Abullays, Aloyi Shoshiylardan ta'lim oldi.

1469 yilda Husayn Boyqaro Hirot taxtini egalladi. Navoiy Hirotga qaytdi va bu muvaffaqiyatni qutlab do`stiga bag`ishlangan “Hiloliya” qasidasini yozdi. Navoiy saroyda avval muhrdor, so`ng amir vazifasiga tayinlandi. Navoiyga “Amiri kabir” unvoni beriladi.

Bir necha muddat Astrobodda hokim bo`lib turadi, so`ng Hirotga qaytadi. Alisher Navoiy 1501 yil 3 yanvarda vafot etadi. Butun mamlakatda motam e'lon qilinadi. Ko`plab shoirlar Navoiy vafoti munosabati bilan marsiyalar, ta'rixlar yaratdilar.

Alisher Navoiy “g`azal mulkining sutoni”, mumtoz adabiyot taraqqiyotini yuqori pog`onaga ko`targan epik shoir, tarixchi, adabiyotshunos va tilshunos olim bo`libgina qolmay dinshunos, davlat arbobi sifatida ham faoliyat ko`rsatgani haqida vizual materiallar yordamida tushuntiradi.



2.1.Eshitadi.

O’ylaydi, javob beradi.

2.2. Muammoga e’tiborni qaratadiar va yozib oladilar.

Sxema va jadvallar mazmunini muxokama qiladi.

Savollar berib, asosiy joylarini yozib oladi.


3-bosqich. Yakuniy

(10 min.)



3.1. Mavzuga yakun yasaydi. O‘quv jarayonida faol ishtirok etgan talabalarni ragbatlantiradi.

3.2. Mustaqil ishlash va nazariy bilimlarni mustahkamlash uchun qo’shimcha adabiyotlar beradi.



3.1. Eshitadi,

3.2. Topshiriqni yozib oladi.




Download 2.48 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   36




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent davlat
toshkent axborot
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
davlat sharqshunoslik