O’zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan so’ng barcha sohalarda bo’lgani kabi ta’lim sohasida ham muhim isloxotlar amalga oshirildi



Download 98.42 Kb.
bet5/9
Sana12.01.2021
Hajmi98.42 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9
b 6

Agar b Ф 0 bo’lsa, tenglama x = yechimga ega. Masalaning

b

  1. b 6

shartiga ko’ra biz b ning < 0 tengsizlik o’rinli bo’ladigan qiymatlarini

b

topishimiz kerak. U0 dan iborat.

Javob: (0, 3).

  1. p parametrning qanday qiymatlarida Sx — 3p = 4 tenglamaning yechimi 12 dan katta bo’ladi?

Yechish: Sx — 3p = 4,Sx = 3p + 4,x = ~^+~.

3p+4

Masalaning shartiga asosan,x > 12, ya’ni —— > 12 bo’lishi kerak. Uni

л . 3p+A л « 3p+A л « 3p+A-60 « 3p-56 «

yechamiz: > 12,— 12 > 0,— > 0,—— > 0,

  1. 5 5 5

56

3p — 56 > 0,p > —.

Javob: (56; +m).

  1. p parametrning qanday qiymatlarida Sx — 3p = 4 tenglamaning ildizi -12 dan katta bo’ladi?

Yechish: Sx — 3p = 4,Sx = 3p + 4,x = 3+-.

3p+4

Masalaning shartiga asosan, x > —12, ya’ni —— > —12 bo’lishi kerak. Uni yechamiz: 3^+4 > —12,3e+4 + 12 > 0,3p+4+60 > 0,3E+64 > 0,

J 5 5 5 5


64

3p + 64 > 0,p > ——.

3

Javob: (—-4;
+^>).

  1. a ning qanday qiymatlarida ax-2a=2 tenglama birdan kichik yechimga ega bo’ladi?

Yechish: ax-2a=2, ax=2a+2.

Agar a=0 bo’lsa, tenglama yechimga ega emas.


- 21 -



л 2a + 2

Agar a Ф 0 bo’lsa, tenglama x = yechimga ega. Masalaning

a

2a + 2

shartiga ko’ra biz a ning < 1 tengsizlik o’rinli bo’ladigan qiymatlarini

a

  • ^ • 2a + 2 2a + 2 topishimiz kerak. Oxirgi tengsizlikni yechamiz < 1, 1 < 0 ,

aa

2a + 2 - a a + 2

< 0, < 0 ,-20.

aa

Javob: (-2, 0).


  1. a ning qanday qiymatlarida 4 + ax = 3(x + l) tenglamaning yechimi -4 dan katta bo’ladi?

Yechish: 4 + ax = 3(x + 1), 4 + ax = 3x + 3, ax — 3x = —1;

(a — 3)x = —1, x = — ^.Masalaning shartiga asosan, x > —4, ya’ni — >

  1. 1 1+4a12

4 bo’lishi kerak. Uni yechamiz: > —4, + 4 > 0, >

tt-3 a-3 a-3

  1. 4<а-з3 > 0. Oraliqlar usulidan foydalanib, (—ro; 3) U (^; +ro) ekanligini topamiz.

Javob: (—ro; 3) U (j3; +ro).

  1. a parametrning qanday qiymatlarida ax —2a = 3 tenglamaning yechimi (—2; 1) oraliqda bo’ladi?

Yechish: ax — 2a = 3,ax = 2a + 3,x = —+—. Masalaning shartiga

asosan, —2 ya’ni —2 < < 1 bo’lishi kerak. Hosil bo’lgan tengsizlik qo’sh tengsizlikdir. Uni yechamiz:

ч 2a+3 « 2a+3 . 0 ^ 2a+3+2a « 4a+3 «

  1. > 2, + 2 > 0, > 0, > 0.

tt tt a a


Bundan (—ro; — 3) U (0; +ro).


л x2a+3 ^ 2tt+3 ^ ~ 2a+3-a ~ tt+3 л t1 r

  1. < 1, 1 < 0, < 0,— < 0.Bundan ae(—3; 0).

a a a a


- 22 -



Topilgan yechimlarni umumlashtirib, (-3; — 3) ni hosil qilamiz.

Javob: (—3; — 3).

  1. p parametrning qanday qiymatlarida 4x + 7p = 4 tenglamaning yechimi (1; 3) oraliqda bo’ladi?

Yechish: 4x + 7p = 4,4x = —7p + 4,x = —-—. Masalaning shartiga

asosan, 1 < x <3, ya’ni 1 < —-— < 3 bo’lishi kerak. Hosil bo’lgan qo’sh tengsizlikni yechamiz:

a—v+± > 1zl£+± — 1 > o,7p+4—4 >o,Z>0,p<0, (—™-, 0).

4 4 4 4

b) -IP+^<3|-IE+4-з<0,-IE+4-ll<0,-IEIl<0,-7p — 8<0,

  1. 4 4 4


7p<8, p>—8, (—8;+*>).

Hosil bo’lgan yechimlarni umumlashtirib, (—8
,0) ga ega bo’lamiz.

Javob: (—8, 0).

  1. m ning qanday qiymatida my+1=m tenglama yechimga ega bo’lmaydi?

Yechish: my+1=m, my=m-1. Agar m=0 bo’lsa 0 • y = —1 tenglama hosil

bo’ladi va u yechimga ega bo’lmaydi.

Javob: 0.


  1. a ning qanday qiymatida ax=2x+3 tenglama yechimga ega bo’lmaydi?

Yechish: ax=2x+3, ax-2x=3,(a-2)x=3

Bu tenglama yechimga ega bo’lmasligi uchun a-2=0 bo’lishi kerak. Bundan esa a=2 kelib chiqadi.

Javob: 2.

  1. ax+5=7x+b tenglama a va b ning qanday qiymatlarida yechimga ega bo’lmaydi?


- 23 -



Yechish: ax+5=7x+b;ax-7x=b-5;(a-7)x=b-5.

Bu tenglama yechimga ega bo’lmasligi uchun a-7=0 va b-5Ф 0 bo’lishi kerak. Bundan esa a=7 va b Ф 5 lar kelib chiqadi.

Javob: a=7, b Ф 5


, 2kx +3 k 2 +x . .

  1. = tenglama k ning qanday qiymatida

  1. 2

yechimga ega emas?

2kx ^ 3 k — 2 ^ x Yechish: = , 4kx+6=3k-6+3x,4kx-3x=3k-12,

32

(4k-3)x=3k-12.

  1. 9

Agar 4k-3=0, ya’ni k = — bo’lsa, 0 • x = 12 tenglama hosil bo’ladi.

  1. 4

Bu tenglama esa yechimga ega emas.

3

Javob: —

4

  1. a ning (a2-4)x+5=0 tenglama yechimga ega bo’lmaydigan barcha qiymatlari ko’paytmasini toping.

Yechish: Berilgan tenglamani (a2-4)x=-5 ko’rinishda yozamiz. Bu tenglama a2-4=0, ya’ni a=-2 va a=2 bo’lganda yechimga ega emas. Demak, 2 • (—2) = —4 Javob: -4.

  1. (a2-1)x+3=0 tenglama yechimga ega bo’lmaydigan a ning barcha qiymatlari yig’indisini toping.

Yechish: (a2-1)x+3=0, (a2-1)x=-3. Bu tenglama yechimga ega bo’lmasligi uchun a2-1=0, ya’ni aj=1 va a2=-1 bo’lishi kerak. Demak, 1 + (-1)=0.

Javob: 0.


- 24 -



Download 98.42 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
rivojlantirish vazirligi
Alisher navoiy
matematika fakulteti
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
bilan ishlash
maxsus ta'lim
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
fanining predmeti
махсус таълим
umumiy o’rta
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
Navoiy davlat
Buxoro davlat
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Fuqarolik jamiyati
pedagogika fakulteti